Ecotoerist helpt regenwoud redden

Karin Lachmising merkte het op de Vakantiebeurs in Utrecht. Nederlanders hebben geen idee hoe mooi de binnenlanden van Suriname zijn....

De Tebutop, een granieten bult van 374 meter ergens diep in het zuiden van Suriname biedt, zover het oog reikt, uitzicht over boomtoppen en meanderende kreken. Aan de voet van de berg vliegen roofvogels en paartjes rode ara's.

Bosnegers hebben, lang geleden al, met bierblikjes en lege blikken frisdrank een offerplaats op de top ingericht. Het uitzicht is er schitterend. Voor de Roseveltpiek in de verte licht een dubbele regenboog op.

Dit is paradijselijk. Je hebt er een lange terugtocht voor nodig naar de indianennederzetting, in een korjaal door een urenlange plensbui, om je te realiseren dat dit tropisch oerwoud even schitterend als lastig is om in te overleven.

Het is geen kwestie van in een hangmat liggen en af en toe wat fruit plukken. Zonder indiaanse gidsen die op onnavolgbare wijze door de bossen navigeren, zou je reddeloos verdwalen, zonder hun jacht- en vistalent zou je snel door de proviand heen raken en zonder hun stuurmanskunst zou je omslaan in de eerste de beste stroomversnelling.

Voor het platte brood zijn indiaanse vrouwen uren bezig geweest: cassavewortels schillen en raspen, het giftige blauwzuur eruit persen met een matapi, een lange korf. Dan de massa koken en tot slot bakken op een grote ijzeren plaat.

Het dorpshoofd begon twee dagen geleden al snel over zijn dagelijkse zorgen. Over een wond naast zijn linkeroog die maar moeizaam was genezen, en over de mieren op zijn lapje grond waar cassave wordt verbouwd. De mieren doen onophoudelijk aanvallen op de oogst.

Toeristen zien ze in Apetina, het grootste dorp in de buurt van de Tebutop, maar een keer of vier, vijf per jaar. De inkomsten die hun visites opleveren, zijn meer dan welkom. Het geld wordt gebruikt om buitenboordmotoren te kopen. Hoe verder weg ze kunnen komen, hoe groter de kans op een behoorlijke visvangst. En met geweren jaag je succesvoller op apen, kaaimannen, vogels en leguanen dan alleen met pijl en boog.

Ecotoerisme is een toverwoord geworden voor de touroperators in Suriname. Mensen meenemen naar het binnenland en ze laten genieten van de grote blauwe vlinders, wevervogels, reigers, bosvarkens, brulapen en als ze heel veel geluk hebben van de zeldzame oranje rotshaantjes, reuzenotters en jaguars - dat moet het sterke punt worden van de toeristische sector.

Suriname is voor 80 procent bedekt met tropisch oerwoud. Het is een uniek stukje aarde. De marroncultuur, de cultuur van de afstammelingen van gevluchte slaven, is nergens zo intact gebleven.

Wat Suriname mist, zijn zandstranden voor de massatoerist. Er zijn er wel een paar, maar die zijn klein, en te lastig te bereiken om ze grootschalig te kunnen exploiteren.

Een pas gearriveerde Antilliaan stak op een van zijn eerste dagen in Paramaribo een zwemrolletje onder zijn snelbinders - net als hij thuis altijd deed - en stond na een uur fietsen aan het einde van de Weg naar Zee bij de oceaan teleurgesteld te kijken naar een moddervlakte met barsten, zonder een enkele badgast.

De schattingen lopen uiteen, maar de toeristensector levert niet meer dan 3 tot 8 procent van alle harde valuta die in Suriname worden verdiend. Meer dan 80 procent van de ruim 54-duizend gasten die op vliegveld Zanderij aankomen, zijn Nederlanders, voor een groot deel Surinaamse Nederlanders die familie gaan bezoeken.

Van het aantal echte toeristen uit de hele wereld, lopen de schattingen uiteen van zes- tot dertigduizend per jaar. Dat valt in het niet bij de miljoenen toeristen die andere landen in de regio aandoen: de Antillen, Cuba, Costa Rica, Belize en de Dominicaanse Republiek.

De sector werkt aan verbeteringen. De laatste vijf jaar is het aantal hotelbedden in Paramaribo verdubbeld: het zijn er nu tweeduizend. Al twee jaar draaien er trainingsprogramma's voor de sector.

De vliegtarieven zijn een hardnekkig probleem. De KLM en de SLM zijn monopolisten op de lijn Amsterdam-Paramaribo en bepalen de prijzen. Bij de millenniumwisseling verhoogden ze het tarief van 2249 tot 3395 gulden. Gevolg: veel toeristen bleven thuis en ook het familiebezoek liep terug. De torenhoge verwachtingen - er was zelfs een accommodatiegebrek voorspeld rond de eeuwwisseling - kwamen niet uit.

Eind vorig jaar is Inter Tropical Aviation begonnen met goedkope vluchten van Brussel naar Paramaribo. Ondertussen hanteren KLM en SLM tot eind deze maand tarieven die 40 procent lager zijn.

1999 Was het Jaar van het Toerisme in Suriname. 'Het jaar van wat?', zegt Chuck Hutchinson. Hij werkt voor de Surinaamse tak van het Amerikaanse instituut Conservation International (CI), dat de Surinaamse regering zover heeft gekregen om 1,6 miljoen hectare oerwoud tot reservaat te verklaren.

In 1995 dreigden Maleisische en Indonesische houtkapbedrijven te beginnen met de definitieve vernietiging van het regenwoud. Dat gevaar lijkt met de komst van het Centraal Suriname Natuur Reservaat in ieder geval te zijn uitgesteld.

CI heeft projecten opgezet om Suriname financieel te compenseren voor het derven van inkomsten uit de hout-industrie. Een van de manieren is het aantrekken van ecotoeristen. Hutchinson is verantwoordelijk voor dat project.

Dat hij niets afweet van het Jaar van het Toerisme heeft een simpele reden: een speciaal in het leven geroepen commissie heeft niets bereikt. Maar de sector blijft geloven dat het kan. Karin Lachmising, marketing manager van de Stichting Toerisme Suriname: 'De accommodatie in het oerwoud is sinds vijf jaar weer op niveau. Het moet lukken om meer mensen te trekken. We kunnen een exclusieve bestemming worden voor de fijnproevers die meer willen dan bakken op het strand.

'Er komen hier Amerikaanse vogelaars die enorme bedragen neertellen om het oranje rotshaantje te zien en andere zeldzame vogels. Dat is een markt met potentie.'

Het is een imago-kwestie. 'Op de Vakantiebeurs begin dit jaar merkte ik dat weer. Bij het woord Suriname denkt het gros van de Nederlanders aan een narcostaat, het land van Bouterse en aan staatsgrepen. Wat een schitterend land Suriname is, beseffen veel Nederlanders niet al beginnen ze het land te ontdekken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden