Economische crisis zorgt voor lager geboortecijfer

Het aantal geboorten is de afgelopen vijf jaar afgenomen, mede als gevolg van de economische crisis. Vorig jaar kwamen in Nederland iets minder dan 176 duizend kinderen ter wereld; ruim vierduizend minder dan het jaar ervoor en achtduizend minder dan in 2010.

Baby krijgt fles. Beeld ANP

De afname is sterker dan verwacht en is nu terug op het niveau van de jaren tachtig, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Ouders krijgen sinds 2008, het jaar waarin de recessie inzette, vooral minder tweede en derde kinderen. Het aantal eerste kinderen steeg tussen 2008 en 2010 nog wel, maar daalt sindsdien ook. In absolute cijfers valt de daling mee. Het aantal tweede kinderen bijvoorbeeld, daalt sinds 2008 met tussen de 400 en 1.500 per jaar.

In het verleden was vaker sprake van een relatie tussen conjunctuur en het krijgen van kinderen. Kinderwensen worden volgens demografen uitgesteld in tijden van economische onzekerheid en vaak later ingehaald met hogere geboortecijfers. Ook een stagnerende huizenmarkt kan het aantal geboorten tijdelijk beperken.

Indirect zijn de huidige dalende geboortecijfers mede het effect van de economische crisis van de jaren tachtig. Ook toen werden volgens het CBS minder kinderen geboren vanwege de sombere economische vooruitzichten. Deze kleinere generatie is nu aan de beurt om zelf kinderen te krijgen. Er zijn minder vrouwen van rond de dertig en die stellen hun (tweede) kinderwens ook nog deels uit.

Eerste kind later
De gemiddelde leeftijd van de moeder bij de geboorte van het eerste kind steeg na de jaren zeventig van ongeveer 24 naar ruim 29 jaar, maar verandert de laatste jaren nauwelijks meer. Ook de vruchtbaarheid van gemiddeld 1,75 kind per moeder blijft vrijwel stabiel. In haar langetermijnprognoses ging het CBS er tot dusver vanuit dat het aantal geboorten niet onder de 180 duizend zou zakken.

Volgens dezelfde prognose stijgt het aantal geboorten in de periode 2013-2029 weer tot 191 duizend per jaar, vooral vanwege de toegenomen geboorteaantallen tussen 1980 en 2000. Tussen 2030 en 2043 zou het aantal kinderen dan weer moeten dalen vanwege de daling van de geboorteaantallen in tussen 2000 en 2007. Vanwege de economische crisis zullen deze prognoses waarschijnlijk moeten worden aangepast.

Tussen 2010 en 2012 nam de vruchtbaarheid van Nederlandse vrouwen af met 4 procent. Met 1,72 kinderen per vrouw is dat cijfer weer gelijk aan de situatie in 2006.

In Griekenland, waar de crisis harder toeslaat, zat het aantal kinderen per vrouw in de lift tot 2009, maar daalde in twee jaar tijd met 9 procent. In Spanje daalde de vruchtbaarheid met 6 procent tussen 2008 en 2011.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden