Economische crisis is katalysator huiselijk geweld

Veel meldingen van huiselijk geweld zijn het gevolg van de economische crisis. De toegenomen stress in huishoudens werkt als katalysator. Dit zegt de Nationale Politie op basis van onderzoek naar huiselijk geweld in Nederland. Elke week krijgen gemiddeld 56 daders een huisverbod.

Beeld anp

Bij een op de tien incidenten van huiselijk geweld gaat het om jeugdigen (12-24 jaar) die hun ouders mishandelen. Oudermishandeling is daarmee volgens de politie een groeiend probleem dat beter in kaart moet worden gebracht. Het geweld zou mede te verklaren zijn doordat jongeren, gedwongen door de economische crisis, langer thuis blijven wonen.

Financiële uitbuiting
Ook de mishandeling van ouderen (66-plussers) verdient volgens de politie meer aandacht. Het gaat vooral om geweld en financiële uitbuiting van ouderen in een afhankelijkheidsrelatie door (klein)kinderen en verzorgers. 'Denk daarbij aan mensen die zeggen dat ze helpen pinnen en daarbij ook voor zichzelf een bedrag uit de muur halen', zegt Jannine van den Berg, lid van de korpsleiding van de Nationale Politie. 'Of samen kleren kopen met je moeder, en alles afrekenen op haar bankpas.'

De politie verwacht dat de mishandeling van ouderen de komende jaren blijft toenemen vanwege de vergrijzing, het afnemende kindertal, de grotere druk op zorginstellingen en de beperkte mogelijkheden van thuiszorg, mantelzorg en vrijwilligerswerk.

Alle lagen van bevolking
Huiselijk geweld komt voor in alle lagen van de bevolking. 'Het is een structureel probleem dat nooit vanzelf stopt', aldus Van den Berg. 'Daarom is het belangrijk dat vrienden, buren en familie alert zijn en ingrijpen als een slachtoffer daarvoor te angstig is.'

De meeste slachtoffers (75 procent) zijn vrouw, in negen van de tien gevallen is de dader een man. Geweld tussen (ex-)partners is het grootste probleem. Ook daarbij speelt volgens de politie de crisis een rol.

Van den Berg: 'Mensen die willen scheiden wonen soms gedwongen langer bij elkaar als ze hun huis niet kunnen verkopen. Dat zie je bijvoorbeeld op het Java-eiland in Amsterdam.'

Over de periode 2010-2012 registreerde de politie jaarlijks ruim 95 duizend gevallen van lichamelijk, seksueel en psychisch huiselijk geweld en bedreiging. Het werkelijke aantal is volgens Van den Berg veel hoger. Uit bevolkingsonderzoek blijkt dat meer dan een miljoen Nederlanders eens of herhaaldelijk slachtoffer zijn van huiselijk geweld. In 20 procent van de gevallen is dat 'ernstig en structureel'. Jaarlijks sterven zo'n 50 mensen aan de gevolgen ervan. Dat is een derde van alle moorden en doodslagen in Nederland.

Huisdieren
Nieuw is ook de constatering dat dierenmishandeling een voorspeller is voor huiselijk geweld. Uit onderzoek onder slachtoffers in de vrouwenopvang blijkt dat het mishandelen van huisdieren in 50 procent van de gevallen een aanwijzing kan zijn dat kinderen of partners worden mishandeld. Slachtoffers vluchten vaak pas laat naar opvang, uit bezorgdheid om het huisdier dat achterblijft.

Van de slachtoffers van huiselijk geweld is 15 procent jonger dan 18 jaar. In 2012 registreerde de politie 3.675 kindermishandelingen in de huiselijke kring. Maar niet alleen de kinderen die direct slachtoffers zijn van geweld ondervinden er gevolgen van. Van den Berg: 'Kinderen die getuige zijn van ruzies of fysieke gewelddadigheden hebben een verhoogde kans op gedragsstoornissen, concentratieproblemen en een kort lontje'.

Uit een steekproef blijkt dat een op de drie verdachten van huiselijk geweld een strafblad heeft. Bij bijna de helft daarvan beperkt het geweld zich niet tot de huiselijke kring. Van den Berg: 'Als we huiselijk geweld kunnen terugdringen, voorkomen we naar verwachting ook meer geweld op straat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden