interview milko steyvers

Dwergwerpen? Vooral doen, zegt clown Milko Steyvers

Milko Steyvers: ‘Iedereen noemt zich tegenwoordig clown.’ Beeld Ivo van der Bent

Milko Steyvers (57) was directeur van Circus Renz, maar is gelukkiger nu hij met zijn vlooientheater op de Parade staat: ‘Er is een last van mijn schouders gevallen. Ik ben niet meer verantwoordelijk voor tachtig man personeel, heerlijk.’

Clown of directeur bij Circus Renz?

‘Clown. Ik ben een geboren clown. Mensen denken dat ik het alleen ben geworden omdat ik klein ben, maar toen ik 5 was, wist ik dat nog niet en riep ik al: later word ik circusclown.

‘Omdat ik Circus Renz zo interessant vond, fietste ik er als 9-jarig kwajongetje rondjes omheen. De opa van Herman Renz zag dat ik dwerggroei had en vroeg of ik met mijn ouders naar hem toe wilde komen. Drie weken later woonden mijn moeder en ik in een caravan en zaten we bij het circus – mijn moeder ook als clown. Later bleek dat mijn ouders in scheiding lagen en dat dit voor haar een mooi excuus was om te vertrekken.

‘Met het circus waren we zeven maanden onderweg. In de andere maanden volgde ik de lagere school. De eerste keer als clown moest ik de piste in rennen en roepen: ‘Het is waar, het is waar, het is waar!’ ‘Wat is waar?’, vroeg de spreekstalmeester. ‘Op mijn vaders kale knikker groeit geen haar!’

‘In 1996 overleden Herman en Diana Renz (door een koolmonoxidevergiftiging, red.) en werd ik directeur. Ik ben daar niet zakelijk genoeg voor. Als iemand gratis kaartjes vroeg, liet ik die bijna altijd binnen.

‘Ruim twintig jaar was het circus nog een groot succes, maar daarna werd het minder. Als kinderen nu een driedubbele salto willen zien, tikken ze dat in op YouTube en zien ze een vierdubbele, gratis. Dat wilde dieren verboden werden, hielp ook niet. En de kosten gingen omhoog. In 2015 werd Circus Renz failliet verklaard.

‘De twee jaar daarna heb ik in een zware depressie gezeten. Ik raakte in een huwelijkscrisis en verloor bijna iedereen: van mijn vijftig vrienden bleven er vijf over. Mijn problemen ben ik gaan opeten: ik woog na een tijdje 104 kilo, terwijl ik 1,32 meter ben. Toen was er één oplossing: een maagverkleining. Ik ben nu een positiever, vrolijker mens dat niet meer de hele dag de ijskast induikt.’

Vlooiencircus of Circus Renz?

‘Het vlooiencircus. Ik heb altijd alles voor Circus Renz gedaan, maar nu ik met het vlooiencircus op de Parade sta, is er een last van mijn schouders gevallen. Ik ben niet meer verantwoordelijk voor tachtig man personeel, heerlijk.

‘Het vlooiencircus is een oud gebeuren met vlooitjes die kunstjes doen, zoals een kar voorttrekken. Ik vertel mijn publiek dat ik vijf jaar geleden directeur was van het grootste circus van Nederland, en nu van het kleinste circus. Alles gebeurt in een tentje waar 22 man in kunnen, op een tafel van één bij één meter. Hier geen leeuwen, tijgers en vliegende trapezes, vertel ik, maar wel mijn vier vriendjes. Mijn vlooitjes.

‘Ik toon de vlooitjes met een pincet en vertel over ze. Zoals over Billy, de sterkste vlo ter wereld die 1.500 keer zijn eigen lichaamsgewicht tilt. Vervolgens tilt Billy een halve dollar uit 1971 op. Het publiek is laaiend enthousiast. Ik heb geen zitplaatsen, maar ik krijg altijd een staande ovatie.’

Amsterdam of Helmond?

‘Helmond. In Amsterdam ben ik geboren. Vroeger was ik verslaafd aan de iT, een club aan de Amstelstraat. Al stond ik met het circus in Groningen, ik moest elk weekend naar de iT. Het was een uitlaatklep. Iedereen werd daar geaccepteerd: homo’s, lesbiennes, ik. Of er nou een rij stond van hier tot Tokio, ik had een eigen ingang. ‘Hé Milko, jij loopt door.’ Tot de tent in 2004 sloot, ben ik blijven gaan.

‘Ongeveer dertig jaar geleden ben ik naar Helmond verhuisd. Mijn ouders woonden daar al en er kwam een industrieterrein vrij waar we met de woonwagen terecht konden. Ik wil hier nooit meer weg. De mensen zijn leuk, de buren staan dag en nacht voor ons klaar. Ik heb mijn hart verpand aan Helmond.’

CV Milko Steyvers

1962 Geboren in Amsterdam

1969 Begonnen als clown bij Circus Renz

1996 Directeur Circus Renz

2015 Faillissement Circus Renz

2019 Op de Parade met ‘Milko’s circus’

Milko Steyvers woont met zijn vrouw Sylvia in Helmond. Ze hebben twee kinderen.

Groeistoornis: lust of last?

‘Ik heb het altijd als lust gezien. Als 14-jarige heb ik dingen meegemaakt waar leeftijdgenoten alleen van konden dromen. Omdat niemand kon zien hoe oud ik was, kwam ik alle discotheken binnen. Bij peepshows zetten ze een emmertje neer zodat ik door het luikje kon kijken. Op school was ik altijd het middelpunt: ik liep op mijn handen door de gang.

‘Natuurlijk worden er weleens dingen gezegd. ‘Hé lilliputtertje, thuis te weinig te eten gehad?’ ‘Je bent zeker getrouwd met een kaboutertje?’ Stomme dingen, maar daar sta ik boven. Ik kwam Gordon een keer tegen bij Sensation White. ‘Hé jongetje’, zei hij, ‘hoor jij niet in bed te liggen? Weet je moeder dat je hier bent?’ Ik kan het hebben, maar dacht wel: Gordon, wat ben je toch een ongelooflijke lul.

‘We zijn wel klein, maar, en dat vergeten mensen soms, we hebben een normaal stel hersenen. Daarom ben ik ook tegen het verbod op dwergwerpen. Als mensen een helmpie willen opzetten om voor 1.000 euro 2,5 uur over een luchtkussen te worden gegooid, moeten ze dat zelf weten. Als een vrouw topless danst, is er niets aan de hand. Danst een kleine vrouw topless, dan is de wereld te klein.

‘Nu Circus Renz failliet is, ben ik voor van alles in te huren. Ik sta als beveiliging in driedelig pak bij grote clubs, verkoop kleine shotjes achter de minibar. Leuk! Vroeger zou ik me ook voor dwergwerpen hebben laten inhuren, maar nu niet meer. Ik ben 57.

‘De meeste kleintjes krijgen grote kinderen. Met mijn vrouw, die een normale lengte heeft, heb ik een jongen van 1,90 meter, en een meisje van 1,80 meter. Graag hadden we nog een klein kind gewild om te kijken hoe dat was geweest.’

Wel of geen wilde dieren in het circus?

‘Wel. In het circus hebben ze een fantastisch leven, beter dan in menig reservaat. De meeste wilde dieren hebben niets wilds meer. Een leeuw slaapt 23 uur per dag, die beweegt alleen om achter zijn prooi aan te gaan. Als je ze een kooi van 20 bij 20 meter geeft en je geeft ze dagelijks eten, is er meer dan genoeg plek. Het verbod uit 2015 is heel jammer. Dieren maken het circus, samen met de clowns natuurlijk.’

Laurel of Hardy?

‘Laurel, de dunne. Hij kan zo geweldig droog kijken. Maar zonder de dikke was hij natuurlijk niets. Ik ben helemaal verliefd op die twee. Ik heb ze op mijn rug en mijn benen getatoeëerd. Ze hebben honderden prachtige scènes. Dan blies de dunne op zijn vinger en ging zijn petje omhoog. Prachtig! Later zag ik pas hoe hij dat deed: de rand van zijn pet drukte hij tegen de muur waardoor die naar boven kwam.

‘Een goede clown kan met weinig het publiek aan het lachen maken. Met een opgetrokken wenkbrauw, een trillend ooglid. ‘Kun je clown worden, of ben je een clown?’, vragen mensen vaak. Ik vind: een clown ben je. De clownschool is de grootste flauwekul die er is. Je kunt iemand niet leren om anderen op commando te laten lachen.

‘Iedereen noemt zich tegenwoordig clown. Het werk dat de CliniClowns doen is hartstikke belangrijk, maar als ik ze bezig zie denk ik: wat een malloten. Ze zetten een rood neusje op, een komisch hoedje, ze trekken een gekke bek en blazen een handschoen op. Naar mijn idee zijn dat geen clowns, maar therapeuten.’

Bassie of Adriaan?

‘Adriaan. Bassie duldt geen concurrentie. Aan hun shows in de jaren tachtig bij Circus Renz mocht ik van hem absoluut niet meewerken. Hij deed ook kleinerend tegen mij. ‘Ik ben Bassie en jij bent maar Milkootje. Ik zorg ervoor dat jij te eten hebt.’ Adriaan was altijd sympathiek en meedenkend. Ze zijn dan wel twee broers, maar plus en min.

‘Na hun succes bij Circus Renz heeft Joop van den Ende het circus Bassie en Adriaan met ze opgericht. Dat is bijna Joops doodsteek geworden. De medewerkers van het circus wisten dat hij geld had. Ze kochten complete groentewinkels leeg voor de dieren: op het circus lag voor duizenden euro’s aan appels en bananen. Na een tijdje kwamen ananassen en watermeloenen voorbij. Bij wijze van spreken werden er biefstukken besteld. Terwijl: een olifant heeft alleen een baal hooi, wat paardenbrokken en gras nodig. Af en toe een banaantje voor de verwennerij, maar geen twintig trossen.’

Milko Steyvers staat met ‘Milko’s circus’ van 9/8 tot en met 25/8 op de Parade in Amsterdam. Op de Parade in Utrecht, die 19/7 begint, is hij afwezig.

Gijs Groenteman gaat in onze illustere archiefkast in gesprek met mensen die hem hebben verwonderd. Rapper Pepijn Lanen, schrijver Paulien Cornelisse en kunsthandelaar Jan Six passeerden al de revue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden