Duizend joden, één stem: steun Israël

Als het om de veiligheid van Israël gaat is de joodse gemeenschap in de VS eensgezind. ‘De VN hebben niets gedaan!’..

NEW YORK Het bord in de handen van Judy Gold is bijna even groot als zijzelf. ‘America stands with Israel’, staat er op. Ook haar stem is enorm. ‘Breng ze thuis! Breng ze thuis!’ scandeert Gold, een tengere grootmoeder uit New Jersey.

De meeste New Yorkers omzeilen de drukkende warmte, deze maandagmiddag. Maar Gold is samen met duizend anderen naar het Dag Hammerskjöld Plaza gekomen, tegenover het gebouw van de Verenigde Naties. Ze willen, een jaar na de oorlog met Hezbollah, steun betuigen aan Israël.

Aan Israël in het algemeen, en aan Ehud Goldwasser, Eldad Regev en Gilad Shalit in het bijzonder. De drie soldaten verdwenen een jaar geleden in Libanon en Gaza. Sindsdien is er niets van ze vernomen. Daarom zijn congresleden, religieuze leiders, de familie van Goldwasser, busladingen schoolkinderen, orthodoxe joden en andere bezorgde Amerikanen gekomen, de dag dat president Bush een vredesconferentie aankondigt en een dag nadat Shimon Peres is aangetreden als president van Israël.

Op het podium spreekt Nobelprijswinnaar Elie Wiesel over de ontvoerders: ‘Criminelen en lafaards.’ Hun wandaden hebben ‘internationale woede’ uitgelokt, zegt Wiesel.

Maar dat is nou juist het probleem, vindt Judy Gold. ‘Waar zijn de VN? Waar zijn de Europeanen?’ Ze zingt het Israëlische en dan het Amerikaanse volkslied. Haar ouders vluchtten van nazi-Duitsland naar New York, vertelt ze later. Daarom moet ze vaak een traan wegvegen als het volkslied klinkt.

De demonstratie laat zien dat de veelkleurige joodse gemeenschap in de VS (6,5 miljoen zielen, van wie 1,5 miljoen in New York) op bepaalde momenten verenigd en vastberaden is. Er zijn allerlei stromingen; van seculier tot orthodox, van links tot conservatief. ‘Twee joden, drie meningen’, luidt een grap. Maar als het gaat om de veiligheid van Israël en de joden vinden zij één stem.

De bedreigingen in de regio vormen een reden voor saamhorigheid. De intentie van de Iraanse president Ahmadinejad om Israël van de kaart te vegen, wordt vaak weggewuifd. Over de verkiezing van Hamas in Gaza wordt in het Westen de schouders opgehaald.

Maar veel joden voelen zich in hun bestaan bedreigd, getuige de paginagrote advertenties die het American Jewish Committee de afgelopen weken in de New Yorkse kranten plaatste. ‘De buren van Israël spreken’, staat er naast foto’s van de leiders van Hamas, Hezbollah, Iran en Syrië. ‘Israël is een tumor die moet worden verwijderd’, zo wordt Hamas-kopstuk Khaled Mashal geciteerd. Sjeik Nasrallah van Hezbollah: ‘Als de joden allemaal samenkomen in Israël, dan hoeven we niet wereldwijd op ze te jagen.’

Voor de waaier van joodse belangengroepen in Washington en New York is de band met de Amerikaanse regering en bevolking een soort tweede lijn van defensie. Het Republikeinse Congreslid Christopher Shays bevestigt dit, sprekend in de brandende zon. ‘Laat er geen twijfel over bestaan, wij staan aan de kant van Israël.’

Iedereen heeft altijd kritiek op Israël, zegt Shays. ‘Waarom zijn ze zo bang om de Arabieren te bekritiseren? Er is een incovenient truth waar je Al Gore niet over hoort: islamistisch terrorisme is reëel. Word wakker!’

Aan de Amerikaanse steun voor Israël hoeft niet te worden getwijfeld, of een Republikein of Democraat nu aan de macht is. En sinds de aanslagen van 2001 ligt de alliantie nog meer voor de hand, zei Rebecca Needler, destijds de woordvoerster van de Joodse lobbygroep AIPAC, vijf jaar geleden. Ze vatte het effect van de aanslagen samen: ‘Sinds 11 september passen onze belangen feilloos in de nationale agenda van de VS.’

De solidariteit blijft groot. ‘We kunnen niet voor jullie lijden’, zegt Elie Wiesel over de familie-Goldwasser, en over Israëliërs die elke dag dierbaren verliezen. ‘Maar we lijden mét jullie, en we staan aan jullie zijde.’

David Brown klapt instemmend. Van Europa verwacht hij niets, zegt de zakenman die zijn lunchpauze bij de bijeenkomst doorbrengt. ‘Ik heb niet voor president Bush gestemd, maar je weet tenminste dat er tussen de VS en Israël een vriendschap van vertrouwen blijft, van democratie naar democratie.’

En het is geen joods onderonsje. Op de protestbijeenkomst klinkt het luidste applaus voor de steunbetuigingen van een Turkse Amerikaan, een katholieke latina, een atheïstische Koreaan en een zwarte burgerrechtenactivist.

‘Dit is geen joodse kwestie, geen New Yorkse kwestie’, zegt John Hiemstra van de Raad van Kerken. ‘Het gaat om menselijkheid en mededogen.’

Washington is deze week overspoeld door drieduizend christenen die achter Israël staan. Ze roepen het Congres op de bondgenoot actief te blijven steunen. Dominee John Hagee, van Christians United for Israel, waarschuwde er voor de dreiging van ‘een nucleaire holocaust tegen het joodse volk’.

De demonstratie in New York eindigt met de overhandiging van 50 duizend handtekeningen aan Ban Ki-Moon, de secretaris generaal van de VN. De kritiek op zijn organisatie is vandaag fel geweest. Jerrold Nadler, een Democratisch Congreslid uit New York: ‘De VN-resolutie die de oorlog beëindigde, had als voorwaarde dat de soldaten bevrijd moesten worden. Wat hebben ze gedaan om die uit te voeren?’ Een spreekkoor klinkt: ‘Niets!’ Nadler knikt. ‘Niet veel.’

Ban legt later uit dat er wel degelijk aan hun zaak wordt gewerkt. Maar: ‘Hoe minder er publiekelijk wordt gezegd, hoe beter.’

Elie Wiesel is het daar niet mee eens. Zijn stem is kenmerkend zacht, maar zijn vraag over de gevangen soldaten blijft hangen: ‘Waarom is de Veiligheidsraad stil?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden