Duinkonijn wordt zeldzaam verschijnsel

De duinkonijnenpopulatie van Nederland loopt dramatisch terug. Als de dieren al niet worden geveld door een van de twee heersende virusziekten, maken ze grote kans te worden gegrepen door een vos....

De ecoloog L. van Breukelen van de Gemeentewaterleidingen Amsterdam verricht tellingen in de Amsterdamse waterleidingduinen bij Zandvoort. Hij zegt dat sinds 1994 het aantal konijnen met ruim 60 procent is afgenomen. De onderzoeker verwacht overigens niet dat het duinkonijn zal uitsterven. Van Breukelen: 'Je kunt eerder zeggen dat het een zeldzaam verschijnsel wordt.'

De gedecimeerde konijnenpopulatie heeft volgens Van Breukelen gevolgen voor het aanzien van de duinen. Van Breukelen: 'Het duinkonijn vreet kort gras. Als dat niet meer gebeurt, wordt het terrein ruiger. In ruig terrein komt het konijn niet meer terug, doordat de specifieke vegetatie die juist op die kaalgeplukte stukken groeit, geen kans meer heeft. Dat geeft problemen.'

In de jaren vijftig zaten de duinen vol met konijnen. De beheerders beschouwden de dieren kennelijk als een plaag, want in die tijd werd met opzet de virusziekte myxomatose geïntroduceerd als bestrijdingsmiddel. Aan tellingen deed men niet, maar Van Breukelen schat dat 90 procent van het aantal duinkonijnen aan de ziekte is gestorven.

Myxomatose is nooit meer verdwenen, maar uit globale tellingen bleek dat de konijnenpopulatie op veel kleinere schaal stabiel bleef. In het begin van de jaren tachtig, toen structurele tellingen begonnen, kreeg het konijn het moeilijk door de komst van de vos in het duin. Het menu van de vos bestaat grotendeels uit konijn.

Het konijn werd niet weggevaagd dankzij zijn vermogen zich in razend tempo voort te planten. In 1994 deed een tot dan toe onbekende virusziekte, het viraal haemorrhagisch syndroom (vhs), de intrede onder de wilde konijnen. Volgens Van Breukelen heeft de uiterst besmettelijke ziekte enorme gevolgen. 'De konijnenstand neemt zienderogen af.' Alleen een halfjaarlijkse inenting zou het duinkonijn tegen vhs kunnen beschermen, een onmogelijke opgave.

De vergrassing van de duinen, die ook wordt veroorzaakt door de luchtvervuiling, kan deels worden bestreden door begrazing door paarden en koeien, zegt de onderzoeker.

'De inzet van grote grazers helpt, maar het duinkonijn moet het fijne werk doen. Dat zie ik niet meer gebeuren. Het betekent dat het duin steeds meer het uiterlijk van een bos krijgt. Dat wil zeggen met bomen en struweel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden