INTERVIEWSMagazine-lezers

Drie generaties Magazine-lezers: over arbeidsethos, familiebanden en geluk

Trienette Struik (60). Marina van Dieren (26) en Reiny Struik (85).Beeld Eva Roefs

Drie portretten van drie generaties lezers. Waarin verschilt het kleinkind van zijn grootouder en waarin niet? O, en natuurlijk: wie mag het magazine als eerste lezen?

Reiny Struik (85), Trienette Struik (60) en Marina van Dieren (26)

‘Met vetvlekken en al wordt het Magazine, de sloerie, steevast doorgegeven aan mijn moeder en daarna aan mijn dochter’, mailde Trienette (coach, 60), die al dertig jaar de Volkskrant leest. Ze woont in Harlingen, moeder Reiny (85), ‘een échte boerin’, in Anna-Paulowna en dochter Marina (26) in Amsterdam, nadat ze in Arnhem de modeopleiding Artez heeft gedaan.

Over elkaar 

Trienette over haar moeder: ‘Net vroeg de fotograaf hoeveel tijd we hebben. Zegt mijn moeder: alles is toch in winterrust. Zie je, een echte boerin, maar geen stereotiepe. Ze leest De Groene Amsterdammer en weet precies wie Piketty is, hoor.’ Reiny over haar dochter en kleindochter: ‘Het zijn geweldige vrouwen, allebei. Na de dood van mijn man had ik niet alleen steun aan ze, we maken ook veel plezier. We gaan graag uit samen. Naar een museum, naar het theater...’ Trienette: ‘En dan moet er ook gegeten worden. De adresjes halen we uit de krant.’ Reiny: ‘Zij regelen alles en ik betaal de rekening. Is dat geen goede overeenkomst?’

Familietrekjes 

Reiny: ‘We zijn optimisten, we houden de moed erin.’ Marina: ‘Mijn oma is een aanpakker. Ik mocht vroeger de eieren rapen op de boerderij en bloemen uit de tuin plukken als ik bij haar ging logeren. Na de dood van mijn opa is onze band hechter geworden. Ze gaf me Franse les, omdat we familie in Frankrijk hebben.’ Trienette: ‘Nou, je had gewoon een 4 voor Frans op je rapport.’ Marina: ‘Zo kan-ie wel weer, mama. We zijn alle drie nogal direct.’ Trienette: ‘Zeg maar gerust: te eerlijk. Vanochtend nog begon mijn moeder over mijn overgewicht.’ Reiny: ‘Omdat je er zelf naar vroeg!’

Het duizendste Volkskrant Magazine is verschenen. Scroll, swipe en klik door die 1000 magazines en zie hoe vaak er een VVD’er op de cover stond. Hoe vaak een hond. Op welke covers we kozen voor naakt, welke fotograaf hofleverancier was en hoeveel Anton Corbijn er afleverde.

Verschillen 

Reiny: ‘Ik trouwde met een boer en werd boerin en huisvrouw, zo ging dat, en ik vond het heerlijk, met drie kinderen en die man. De vrouwen van nu zijn veel meer met hun carrière bezig. Ik begon laatst tegen Marina over verkering, zegt ze: ach, oma, dat heeft geen haast. Maar begrijp me goed: ik vind het prachtig dat ze werk doen waar ze plezier in hebben.’ Trienette: ‘In een andere tijd was mijn moeder misschien docent geworden. Ze gaf ook Engelse les, en nu leidt ze een leeskring.’ Marina: ‘Oma heeft haar verloofde, mijn opa, vroeger drie jaar niet gezien in de tijd dat hij in Canada zat. Drie jaar! Dat kun je je toch niet voorstellen? Ik ben blij dat ik nu leef.’ Trienette: ‘Nou, ik vind dat jouw generatie onder grote druk staat. Een huis kopen is veel moeilijker dan in onze tijd, een vaste baan vinden ook. Aan de andere kant: jullie hebben weer minder last van dat verdomde arbeidsethos. Ik vind een boek lezen overdag diep van binnen nog steeds verspilde tijd.’ Marina: ‘Het leven heeft geen einddoel, dus alle tijd is zinvolle tijd. Overdag een boek lezen óók.’ Trienette: ‘Zie je, daar ga jij veel gezonder mee om.’

Vakvrouwen 

Trienette: ‘Ze werkt ook wel hard hoor.’ Marina: ‘Ik ben freelance modeontwerper en ik werk voor Carpet of Life, dat tapijten laat maken van oude kleding door ambachtsvrouwen in Marokko.’ Trienette: ‘We zijn met het hele gezin en Marokkaanse vrienden naar Marokko gegaan. Zegt het zoontje van die vrienden: Waar is oma Reiny?’ Reiny: ‘Ik ga nog graag uit, maar ver reizen doe ik niet meer. Daarin heb ik de akte van berusting getekend.’

Grote gebeurtenis 

Trienette: ‘Het sterven van mijn vader in 2006. Ik heb diepe bewondering voor mijn moeder hoe ze de draad weer heeft opgepakt. Ze heeft wel eens gezegd: na vijf jaar kreeg ik pas weer echt zin om te leven. Nu doet ze dat volop. We zijn incompleet, maar niet kapot.’

Nel Bouma (82), Gemma van Linden (52) en Josse Wilbrink (18)

Josse Wilbrink (18), Nel Bouma (82) en Gemma van Linden (52).Beeld Eva Roefs

Nel (82), dochter Gemma (52, fotografiedocent en leerlingencoach op een mbo) en Gemma’s zoon Josse (18) zitten aan de koffie in Gemma’s huis in Tilburg, waar Josse de helft van de tijd bij zijn moeder woont. De andere helft woont hij bij zijn vader. Nel woont ook in Tilburg, in een gezamenlijk-wonen-project voor oudere kunstenaars. Alle drie lezen ze de Volkskrant, maar Nel het grondigst, zegt Gemma. ‘Ze weet meer van de wereld dan Josse en ik bij elkaar.’

Over elkaar 

Gemma over haar moeder: ‘Ze is een onafhankelijke persoonlijkheid die het allemaal goed georganiseerd heeft. Op haar 60ste nog gescheiden – dat heeft haar bevrijd.’ Oma Nel over Josse: ‘Hij is een voorzichtige jongen, hè. Een lieve jongen. Ik heb hem leren fietsen. Hij durfde niet, maar ik zei: gáán.’ Josse over zijn moeder Gemma: ‘Ze blijft rustig als er dingen fout gaan. Ze is een coach voor haar leerlingen, maar ook voor mij en mijn zus. Toen ik het niet meer trok op de havo ging ze niet lopen pushen, maar zei ze: waarom ga je niet naar het mbo?’

Grote verschillen 

Gemma: ‘Er ligt zo’n grote druk om te presteren op de generatie van Josse, bij ons ging alles veel meer spelenderwijs. Wij hadden een bar in onze middelbare school, daar zaten we allemaal muziek te maken en eindeloos te roken – je kunt het je nu niet meer voorstellen. Ik ging naar de kunstacademie om fotograaf te worden – vooral geen docent, haha.’ Nel: ‘Als je kijkt naar hoe de meisjes in mijn tijd opgevoed werden: om zorgzaam en onderdanig te zijn. Mijn zes broers hebben een vak geleerd, mijn drie zussen en ik niet.’ Gemma: ‘Pas op latere leeftijd is mijn moeder met textiel gaan werken. Vilten, spinnen, weven – ze heeft een gobelinweefgetouw uit het Textielmuseum in haar atelier.’ Nel: ‘Ik ben de feministen uit de jaren zeventig zó dankbaar. Ik heb daarna eindelijk geleerd mijn mond open te doen.’

Familiegeschiedenis 

Gemma: ‘Mijn vader had een kampverleden en, omdat hij het daarmee zo zwaar had, een alcoholprobleem. Mijn moeder heeft erg onder de situatie geleden. Ik was 15 en al een soort mediator, ik zei: mama, het hóeft niet zo, jullie kunnen ook uit elkaar. In 2000 zijn mijn ouders gescheiden.’ Nel: ‘Dat dééd je niet, in mijn generatie. Maar het moest. En ik kan gelukkig zeggen: het is een voorbeeldige scheiding geweest. Financieel hebben we elkaar niks tekort gedaan.’ Josse: ‘Dat mijn ouders ook gescheiden zijn…’ Gemma: ‘Is een herhaling van de geschiedenis, ja. Ook ik moest leren op te komen voor mezelf, de ruimte maken om onafhankelijk verder te gaan.’ Josse: ‘Maar papa heeft geen schuld, of zo. Jullie hebben allebei fouten gemaakt. En ik wil ook geen partij kiezen.’ Gemma: ‘Dat is zo, en ik ben blij dat de band met je vader zo goed is. Het Volkskrant magazine staat daar eigenlijk symbool voor: Josse neemt het mee van hem naar mij.’

Krant 

Josse: ‘Dat interview met Bizzy vond ik goed, en dat met Ali B. Ik lees alles over hiphop in de krant, en alles over sport natuurlijk. Al van kinds af aan wil ik voetbalverslaggever worden. Daarom doe ik een mbo-opleiding media en redactie.’ Gemma: ‘Een goede mbo’er is goud waard. Als je maar wíl, dan kom je er wel.’ Nel: ‘Ik lees drie kranten, dus ik zeg altijd: vertel mij wat. Maar ik heb een tijd gehad dat ik niet kon slapen, en toen lag ik de hele nacht de wereld te verbeteren. Toen heb ik de krant wel een poosje opgezegd.’

Rinus Bruckman (93), Henk van der Aa (66) en Jeroen van der Aa (37)

Henk van der Aa (66), Rinus Bruckman (93) en Jeroen van der Aa (37).Beeld Eva Roefs

‘Een goeie krant’, zegt Rinus Bruckman (93) over de Volkskrant. ‘Gematigd links, net als wij. Niet die ophef van De Telegraaf.’ Schoonzoon Henk (66): ‘Bij ons wordt-ie al om 4 uur bezorgd. En omdat ik weinig slaap, zit ik ’m al om half 5 te lezen.’ ‘Ik lees ’m meestal online’, zegt Henks zoon Jeroen van der Aa (37) in de woonkamer van zijn tiptop verbouwde huis met kookeiland en visgraatparket; hij woont er met vrouw Lenne (35) en kinderen Morris (6) en Nova (2). Jeroen werkt in de sales bij een zorg-ict bedrijf en woont in Alkmaar, op steenworp afstand van zijn opa Rinus, oud-Amsterdammer en vroeger vertegenwoordiger in huishoudartikelen. Ook Jeroens vader Henk van der Aa (66), (nét) gepensioneerd zorgverlener in de gehandicaptenzorg, woont in de buurt.

Hechte band 

Henk: ‘Ik ga niet op visite bij mijn kinderen. Ik loop gewoon even langs.’ Jeroen: ‘Het is wel fijn als je van tevoren even belt dat je eraan komt.’ Henk: ‘Ik loop ook in en uit bij Rinus. Hij is mijn schoonvader, maar omdat mijn eigen vader al jong is overleden, is hij als een vader voor me. We gingen ook altijd met z’n allen kamperen in Frankrijk. Zeiden vrienden van me: met je schóónouders op vakantie? Ja, de band is hecht.’ Rinus: ‘Ik ben met pensioen gegaan toen ik 57,5 jaar was. Haha, ik ben een hele dure voor jullie, hoor.’ Henk: ‘Op het afscheidsfeest van zijn werk zat-ie met twee kleinkinderen op schoot: Jeroen en zijn broer Mark. Vroegen collega’s: wat ga je nou doen, op je 57ste? Wees-ie op die jongens: ‘Nou, dít.’’

Honkbalfamilie 

Jeroen: ‘We zijn een honkbalfamilie. Mijn opa staat aan de basis van de club hier in Alkmaar.’ Rinus: ‘Alcmaria Victrix. Dat komt uit de tachtigjarige oorlog, hè, want Alkmaar werd als eerste bevrijd: in Alkmaar begint de victorie. Ik ben coach geweest bij die club, bestuurslid, alles. Nu doe ik nog terreindienst, zoals dat gaat bij ouwe mensen.’ Jeroen: ‘Normaal gesproken komt er naar uitwedstrijden geen hond kijken, maar als mijn broer en ik spelen, staan mijn grootouders, ouders, vrouwen en kinderen langs de lijn. Dat is toch schitterend?

Familietrekjes 

Jeroen: ‘In mijn vriendengroep ben ik de handigste; heb ik van mijn vader geleerd. Hij heeft me geholpen met het opknappen van mijn eerste koophuis.’ Rinus: ‘Huizen kopen? Wij huurden altijd. Wij hebben alleen maar armoede gehad in mijn jeugd op driehoog in de Spaarndammerbuurt.’ Henk: ‘Wij begonnen met tweedehandsmeubels van het Rommelparadijs en legden de vloer met hout dat we al voor twee huizen eerder hadden gebruikt.’ Jeroen grinnikt: ‘Ja, jullie gebruikten de bloemetjesgordijnen van de vorige bewoners. Moeten wij niet aan denken.’

Verschillen 

Henk: ‘De generatie van Jeroen heeft alles. Ze werken ook hard, hoor, maar de welvaart van nu is natuurlijk een groot verschil met vroeger.’ Rinus: ‘Wij hadden nog verlanglijstjes.’ Jeroen: ‘Misschien hebben jullie ons verwend. Als ik iets kan krijgen, dan wil ik het hebben ook.’ Rinus: ‘Jeroen heeft twee badkamers, wij hadden vroeger niet eens een douche. We gingen naar het badhuis, met zo’n pronte badjuffrouw die riep: alles uitdoen! Wassen maar!’ Henk: ‘Als wij vroeger thuis rookworst aten, dan sneed mijn vader die in zulke dunne plakjes dat je er doorheen kon kijken. Mijn zus kon niet tegen bloed. Sneed ik in mijn vinger, viel ze flauw en kon ik haar worst pakken, haha.’

Grote gebeurtenissen 

Jeroen: ‘In onze familie gebeuren gelukkig maar weinig gekke dingen. Geen scheidingen, niemand is overleden. Ook mijn oma van 92 leeft nog.’ Henk: ‘Rinus is ziek, dat wel.’ Rinus: ‘Ach ja, die prostaatkanker. Helemaal uitgezaaid, ik heb het zelf gezien, net een kerstboom. Maar als iemand je op je tiende zegt dat je 93 wordt, dan teken je daar toch voor?’ Hij tilt Nova op schoot, een van zijn negen achterkleinkinderen. ‘Prachtmeid. Geld is niks belangrijk, jongens, die kinderen, dáár gaat het om.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden