Dood of een trauma

De oude Van Danzig sloeg vorige week de spijker op z'n kop. Over de hulpverleners die betrokken waren bij de dood van het meisje uit Alphen aan den Rijn, zei hij tegen het Journaal:..

Jan Blokker

'Zij zijn net zo ver als de medische stand in de Middeleeuwen: ze zien wel wat er mis is, maar ze weten niet wat ze er aan moeten doen.'

Die man is al tachtig jaar psychiater, dus die kan het weten.

Had hij eigenlijk niet al eerder moeten waarschuwen? Als ik het goed heb begrepen, hielden vier instanties zich bezig met de ondersteuning van het gezin waarin een vermoedelijk gestoorde moeder, al dan niet in gezelschap van een vriend, drie jaar lang haar kind dusdanig maltraiteerde dat de buren gealarmeerd raakten.

Die wel. De professionele ondersteuners niet, of een stuk minder.

Het Bureau Jeugdzorg Noord-Holland, de Jeugdgezondheidszorg van de GGD, de Gezinszorg en de Geestelijke Gezondheidszorg hielden wat ze in die kringen de 'thuissituatie' noemen voortdurend scherp in de gaten, maar ze hadden geen flauw idee dat het meisje wel eens thuis om het leven zou kunnen worden gebracht, en dat de moeder ver genoeg heen was om samen met de vriend het lijkje in een kofferbak te stoppen en ermee naar een afgelegen vuilstortplaats te rijden.

Namens de hulpverleners werd vrijdag op een persconferentie verklaard dat er in de zaak geen fouten waren gemaakt, en dat niemand het drama had kunnen zien aankomen, want:

'De moeder van Savanna was blij met de hulp en werkte goed mee met alle instanties. De gezinsvoogd had de laatste tijd zelfs het gevoel dat het steeds beter ging met het gezin.'

De donkere Middeleeuwen.

Maar aan wat ik over die ver voorbije tijden wel eens heb gelezen, heb ik nooit de indruk over gehouden dat er toen onder mensen die een vak beoefenden zulke monumentale stukken stom rondliepen als hedentendage blijkbaar bij het Bureau Jeugdzorg Noord-Holland, bij de Jeugdgezondheidszorg van de GGD, bij de Gezinszorg, bij de Geestelijke Gezondheidszorg en ook nog in de persoon van een gezinsvoogd die er met z'n neus bovenop moet hebben gestaan, en achteraf met droge ogen verzekerde dat het steeds beter ging.

Had professor Van Danzig, die kennelijk wist hoeveel achterlijkheid in de rijkvertakte Nederlandse hulpverlening is vertegenwoordigd, niet allang aan de bel moeten trekken?

De Kinderbescherming liet op de persconferentie weten dat ze ernaar streeft om kinderen zo veel mogelijk bij hun ouders te laten opgroeien. Mooi principe, zoals het een mooi principe van de regering is om zo veel mogelijk problemen af te schuiven op 'de eigen verantwoordelijkheid' van de bevolking. Maar god zal je als kind bewaren als je ouders hebt getroffen die er een heel speciale opvatting van hun eigen verantwoordelijkheid op na houden.

'Als een kind bij een pleeggezin opgroeit', las ik nog een Middeleeuwer geciteerd in de Volkskrant, 'is dat zeer traumatisch. Daarom maken we een afweging wat het beste is voor een kind.'

Wat zou u hebben gekozen als ze u op uw derde hadden gevraagd: wat wil je liever, dood of een trauma?

Vier achterlijke instanties, en waarschijnlijk zijn er landelijk wel veertig of tachtig. Want de verzuiling is dan wel voorbij, maar in de hulpbranche blijft de gereformeerde aanpak zich vast en zeker onderscheiden van de katholieke of de humanistische, dus die moeten allemaal, in grote afzonderlijke panden met veel personeel en veel reizende gezinsvoogden, van onze belastingcenten doen alsof ze iets kunnen, terwijl professor Van Danzig al die tijd al wist dat ze niets kunnen.

'C'est pire qu'un crime, c'est une faute', schijnt Talleyrand gezegd te hebben over de wijze waarop Napoleon een tegenstander ter dood had laten brengen. Voor hetzelfde geld had hij het bon mot ook gewoon kunnen omdraaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden