Doe gewóón, ga fietsen zoals Juliana

Meerten ter Borg, godsdienstsocioloog aan de Universiteit Leiden:..

Deze waardering heeft te maken met een behoefte aan transparantie, die kenmerkend is voor het calvinisme in Nederland. Calvijn wilde het geloof ontdoen van vijftienhonderd jaar roomse poespas, zoals de heiligen, de maagd Maria en alle beelden, en het geloof vanuit de bijbel weer centraal stellen.

Volgens Calvijn is alleen de bijbel belangrijk voor het geloof. Je moet weten wat erin staat, je daar aan houden, geen flauwekul verkopen en van je hart geen moordkuil maken. De afkeer van gesjoemel en onduidelijkheid staat voorop. Buitenlanders vinden ons nog weleens bot omdat we zo direct zeggen wat we vinden.

Het calvinisme is vergroeid met onze volksaard. Zelfs de katholieken in Nederland zijn verdomd calvinistisch, ze nemen bijvoorbeeld de paus heel serieus. Een echte katholiek zegt: 'Je hebt regels en je hebt het leven.'

Naast serieusheid en openheid staat in het calvinisme de overtuiging dat de mens niets is en God alles. Het enige waardoor je nog iets kan zijn, is je uitsloven voor God. Vandaar dat arbeidsethos: de tijd die je verspilt is tijd van God. Luxe goederen steel je eigenlijk van God, want aan hem komt alles toe. Luxe is ook verkeerd omdat je je ermee probeert te verheffen terwijl je nederig moet zijn.

Alle mensen zijn gelijk voor God en niemand is meer dan een ander. Máxima moet dus vooral heel gewoon doen. Gaan fietsen bijvoorbeeld zoals Juliana of Claus. Ze moet een beetje Lady Diana-gedrag vertonen. Tussen de mensen gaan zitten, ook al zijn ze oorlogsslachtoffer of HIV-geïnfecteerd. Een zekere barmhartigheid wordt altijd op prijs gesteld.

Máxima moet zich als deel van het volk voordoen en niet afstandelijk of neerbuigend zijn. Niet opzichtig naar Parijs gaan om zich nieuwe jurken aan te laten meten, maar een Franse couturier aan huis laten komen, zonder dat iemand het merkt. Kijk naar de koningin, die rijdt niet in een Rolls Royce maar komt voorrijden in een Ford Scorpio. De prins is hier in Leiden te water gegaan in een Ford Sierra.

Maar Máxima moet ook weer niet té gewoon doen. Ik heb dat filmpje zelf niet gezien, maar ze schijnt een beetje dronken op televisie te zijn geweest. Er heerst tegen haar toch een zeker wantrouwen of ze wel serieus is. Het imago dat ze een losse tante is, kan Máxima wegpoetsen door van tijd tot tijd naar de kerk te gaan.'

Henk van Doorn, voorzitter van de Stuurgroep Oecumene van het bisdom Utrecht, vindt dat Máxima trouw moet zijn aan haar katholieke geloof. 'En laat je Willem-Alexander protestant blijven.' Want de Argentijnse kan door met de protestante kroonprins te trouwen de oecumene (eenheid van alle christenen) vooruit helpen. 'Protesanten zullen je leren dat je heel goed christen kunt zijn zonder bisschoppen, al geloof je als katholiek terecht dat de kerk niet zonder kan. Protestanten zullen je nog sterker doen beseffen dat wet en traditie je persoonlijk geweten niet mogen verdringen.' En op hun beurt kunnen protestanten een hoop leren van katholieken, denkt Van Doorn. 'Een gemengd huwelijk is een zegen: je hebt elkaar wat te vertellen!' Tot slot schrijft hij: 'Trouwens, ik hoorde laatst een nieuwe versie van het oude: twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen. Nu zeggen we: twee geloven op één kussen, daar is de H. Geest aan het klussen.'

J.D. De Lind van Wijngaarden uit Dordrecht is iets minder positief over het katholieke geloof. Dat blijkt wel uit het advies aan Máxima om 'de bijbel van voor af aan helemaal te lezen'. Want dat kunnen katholieken volgens De Lind van Wijngaarden niet.

Utrechter Joep Naber hoopt dat het deze winter toch nog flink gaat vriezen: 'Wat zal Máxima schrikken van het temperament van ons volkje, dat pas heetgebakerd wordt in een periode waarin de temperatuur tot ver onder nul is gedaald!' Hij raadt haar aan een paar schaatslessen op Friese doorlopers te nemen om zich zo 'het wintergevoel eigen te maken'. Naber denkt dat ze daardoor ook waardering zal krijgen voor de Hollandse meesters die in hun schilderijen het thema ijspret verbeeldden. En voor het geval dat 'W.A. van Buren' dit jaar net als in 1986 deelneemt aan de Elfstedentocht, heeft Naber voor Máxima alvast een plaatsje gereserveerd op de Bonkervaart. 'Het zou maar wát mooi zijn als deze keer Máxima met een paardendeken klaar zou staan om haar droomprins en watermanager on ice te verwelkomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden