Dit zijn de moeders van levensechte poppen

Ze knuffelen, koesteren, verkleden en showen ze, de liefhebsters van de reborn dolls. 'Mijn man zei altijd: wat moet je met die rotpoppen?'

Yolanda van Gils.Beeld Daniel Cohen

'Goodmorning everyone. Zoals jullie zien, slaapt mijn baby Ella. Ze ligt in mijn bed, ze wilde niet in haar eigen bedje, dus heb ik haar in mijn eigen bed gelegd, zodat ik ook wat meer slaap zou krijgen.'

Dit is Lexi Carter, een jonge Amerikaanse vrouw met een zachte stem, lang donker haar en een brilmontuur met strassteentjes. Sinds een jaar zet ze filmpjes op YouTube. Hierin zien we hoe ze zachtjes een meisje wakker maakt; het kind heeft zich verstopt achter haar knuffels, zo te zien inderdaad nog diep in slaap. Totdat haar moeder de knuffels weghaalt. En Ella met wijdopen ogen in het niets lijkt te staren.

Syndroom van Down

Ella is een reborn doll, een pop met realistische trekken, in niets te vergelijken met een guitig Bart Smit-exemplaar. Reborns hebben kuiltjes in hun wangen, zichtbare adertjes over hun huid, een realistisch babygewicht en heel zacht haar, een perfect roze huidje met blozende wangen of, als het een pasgeborene is, want die variant is er ook: rode geboortevlekjes en soms zelfs wat vernix op het gezicht. Er zijn Aziatische reborns, of getinte. Peuters, prematuren, dikke baby's met vetrolletjes. En baby's van wie de ogen wat verder uit elkaar staan en het tongetje net iets te lang lijkt: reborns met het syndroom van Down.

Marktplaats

In de Verenigde Staten zijn ze al jaren een hit en op YouTube vind je video's waarin vrouwen met hun poppenkinderen in de maxicosi rondstruinen op de kinderafdeling van een warenhuis, of, zoals de 'moeder' van Ella, uitgebreid verslag doen van het ontbijt. We zien hoe ze flesjes opwarmt, haar kind aardbeienyoghurt en stukjes ananas voorschotelt en later Ella betrapt met haar handen ín de yoghurt.

Uit Nederland zijn zulke filmpjes nauwelijks te vinden. Op Marktplaats daarentegen wemelt het van de reborns; vrouwen die hun pop willen ruilen of verkopen omdat ze er thuis geen plek meer voor hebben. Het is de poldervariant van de Amerikaanse hysterie.

'Geen freakshow'

Dat blijkt ook wanneer je Nederlandse rebornverzamelaars vraagt naar hun hobby. 'Het is hier geen freakshow zoals in Amerika hoor', zeggen de meesten. Veel vrouwen doen het om het verzamelen of uit jeugdsentiment, een ander maakt de popppen zelf en haalt daar haar lol uit. Want dat blijkt een hogere kunst: rebornen, een zo realistisch mogelijk kind maken uit een zelfmaakpakket van lichaamsdelen van vinyl, een stoffen lijfje, verf en een pluk mohair. Wie daar geen zin in heeft, kan terecht bij een 'rebornkunstenaar'. Daar zijn verzoeknummers mogelijk, bijvoorbeeld een pop naar de beeltenis van een bestaand kind.

Prijs

En het mag allemaal wat kosten. Een zelfmaakpakket kost zo'n 70 euro, terwijl een kant-en-klare reborn begint bij 200 euro. Een luxe, siliconen exemplaar, met een soepel en zacht lijf, kan oplopen tot 3.000 euro. Kleertjes zijn inclusief, net als speentjes, knuffels, adoptiepapieren en, in sommige gevallen, een 3D-echo.

En wie, na lang sparen, een pop koopt, is er trots op. Niet dat je er meteen de Albert Heijn mee inholt, maar het mag gerust op Facebook, of pontificaal in een wieg of een stoeltje in de woonkamer. Wat de echtgenoot ervan vindt? Bijna alle poppenmoeders reageren laconiek: 'Als mannen treintjes mogen, mogen wij poppen.'

Beeld Daniel Cohen

Myrna van Luijn (27) uit Nieuwegein

Getrouwd, een dochter (4). Huismoeder. Heeft elf rebornpoppen en twee siliconen baby's.

'Voor mij zijn de poppen een kunstvorm. Ik vind ze indrukwekkend om te zien: de huid, de plooien en de rimpeltjes, hoe het haar in het hoofdje is gezet. En het gewicht en de soepelheid van de ledematen. Dat is belangrijk, daardoor lijken ze echter.

Ik zag de reborns jaren geleden voor het eerst op tv bij TLC. Meteen vond ik ze supermooi. Niet lang daarna heb ik een rebornkunstenares gevraagd of ze een pop naar een foto van mijn dochtertje wilde maken. Ze groeit zo snel, ik wil kunnen onthouden hoe ze was.

Mijn poppen liggen overal in huis, in wippertjes, ledikantjes, fruitkistjes. Ik heb twee bedjes in onze slaapkamer staan - in het donker zodat de verf van hun huid mooi blijft. Mijn man vindt het allemaal prima, maar het moet niet gekker worden. Mijn dochter is er ook gek op. Zij heeft haar eigen reborn.

Met sommige poppen heb ik meer dan met andere. Omdat het mondje net iets te ver openstaat, of het neusje gewoon net niet mooi is. Nu ik meer poppen heb, zie ik dat beter. Als de klik er niet is, verkoop ik de pop en koop ik een nieuwe. Niet onbeperkt, ik kan er niet meer kwijt dan zeventien.

Dagelijks ben ik er twee à drie uur mee bezig. Soms kleed ik ze om, maar niet iedere dag. Dat zou niet goed zijn, daarvoor is het materiaal te gevoelig. Ik fotografeer ze wel vaak en dan zet ik dat op mijn Facebookpagina. Zo ben ik ook in contact gekomen met andere fans. Laatst hebben we een reborn-meeting gehouden. We deden babygerelateerde spelletjes, zoals 'raad hoeveel babysokjes er in de glazen pot zitten', en we wisselden verhalen uit.'

Beeld Daniel Cohen

Ineke Swartjes (68) uit Hengstdijk

Weduwe, heeft een zoon van 35. Heeft vier reborns en een grote verzameling andere poppen.

'Als schipperskind werd ik al jong in een pleeggezin geplaatst. Daar had ik vreselijke heimwee, ik wist nooit goed waar ik thuis was, ik miste mijn moeder. Mijn poppen gaven toen veel troost; ik vertelde ze alles, wat ik deed, hoeveel ik van mijn moeder hield, dat ik goed voor hen zou zorgen. En dat ik nooit met een schipper zou trouwen.

Die liefde voor poppen bleef, en in 2006 begon ik met mijn verzameling. Eerst van klei, de reborns kwamen een paar jaar later. Ze doen me denken aan vroeger, toen mijn zoon klein was. Die snoetjes, zo lief. En als je ze oppakt, dan hangen ze zo een beetje tegen je aan. Het liefst heb ik ze met open ogen. Ogen, daar zit leven in. Ook al zijn het kunstoogjes. Als je er lang inkijkt, zijn ze net echt.

Mijn man zei altijd: wat moet je toch met die rotpoppen. Hij heeft twee jaar geleden zelfmoord gepleegd. Dat maakte me zo verdrietig en boos, je snapt niet waarom iemand zoiets doet. Die rotpoppen heb ik tenminste nog, dacht ik wel eens. En nog steeds put ik er veel kracht uit. De haren kammen, iets voor ze breien of naaien, ze omkleden: het leidt af, het maakt me blij. Bijvoorbeeld als ik thuiskom, de hond begroet, en dan al die blije, lieve snoetjes zie. Dat doet me goed. De mensen zullen vast over me praten achter mijn rug. Het maakt me niets uit, ik heb een brede rug.'

Beeld Daniel Cohen

Diane RIjnhout (46) uit Yerseke

Filiaalleidster bij Aldi. Getrouwd, zoons van 16 en 22. Heeft drie zelfgemaakte reborns.

'Het begon met een oude kinderwagen die ik bij mijn schoonvader vond. Die paste goed bij mijn Zeeuwse klederdracht; een andere hobby van me. Het leek me leuk die wagen mee te nemen naar een klederdrachtevenement, maar dan moest er natuurlijk wel een pop in. Ik had eerst een gewone pop, totdat ik de reborns op internet zag. Meteen wilde ik er zelf een maken.

Eerst heb ik een workshop gevolgd, daarna ben ik thuis aan de slag gegaan. Met iedere pop lukt het steeds beter, en leg ik de lat naar perfectie hoger. Als ik iets doe, doe ik het ook goed. Daarom neem ik geen genoegen met zo'n poppie van de speelgoedwinkel. Hoe echter, hoe beter. Het volgende kitje ligt al klaar, bij dat hoofdje voel je zelfs het fontanelletje zitten.

In een reborn gaan zo een paar maanden werk zitten. Er moeten zeven lagen verf op en die haren wil je er ook niet zomaar inproppen. Soms staan er een paar ledematen op stokjes in de kamer te drogen. 'Ben je weer met een Chucky bezig, ma?', zeggen mijn zoons dan. Ze doelen op die enge pop uit een horrorfilm. Dan zeg ik: 'Hier, houd jij anders je kleine broertje even vast.'

Als ik dan weer voor een evenement in klederdracht met die poppenwagen verschijn, moet je die gezichten zien. Ik lach me rot, iedereen die z'n kop in de wagen douwt, roept 'Ee! Da's gîn echt'n!''

Beeld Daniel Cohen

Yolanda van Gils (59) uit Ulft

Docente op een beroepsopleiding. Getrouwd, drie zoons, zes kleinkinderen. Heeft thuis vier reborns, waaronder een tweeling.

'Als ik onrustig ben, loop ik even naar boven, daar waar de poppen liggen. Raam open, hun kopjes opzij leggen. Even rust. Soms kleed ik ze om. In de winter wat warmers, in de lente een jurkje. Ik ben een zorgtype, daarom heb ik ook honden, ik moet altijd iets te zorgen hebben. Ik vind het leuk dat onze oude wieg er weer staat en ik babykleertjes kan kopen. Toen mijn zoons klein waren, had je niet van die leuke kinderkleding.

Poppen raken me. Ik heb dat met baby's ook, daar kan ik erg verliefd op zijn. Het is toch wonderlijk dat ze zo groeien. Ik snap daarom wel dat mensen soms een pop laten maken naar de beeltenis van hun eigen kinderen. Ik was 24 jaar toen ik moeder werd, altijd druk met zorgen, niet bewust van wat er allemaal gebeurde. Ik had wel wat meer willen genieten, toen.

Sommige collega's vinden het een vreemde hobby. Zij zien er een dood kindje in. Ik niet, ik zie het vakmanschap. Laatst hadden we visite die voor de voordeur bleef dralen toen ze de wieg met poppen voor het raam zagen staan. Ze durfden niet aan te bellen omdat ze dachten dat het mijn kleinkinderen waren die in de woonkamer lagen. 'Nee hoor, deze slapen gewoon door', zei ik toen ze binnen waren. Heel grappig. Maar het bezoek was er wel een beetje stil van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden