Je kunt het maar één keer doen

‘Dit was het telefoontje waar ik al bijna twee jaar bang voor was’

De dood kunnen we niet ontlopen. Afscheid ­nemen van het leven kan op veel ­manieren. Hoe je het doet, maakt nogal wat uit. In deze serie spreekt ­Barbara van Beukering ­nabestaanden over het stervensproces van hun dierbaren.

Astrid en Lode. Beeld privé
Astrid en Lode.Beeld privé

Lode Keijser (56, investment banker) overleed op 2 augustus 2020 aan de gevolgen van een depressie. Hij was getrouwd met Astrid van Heumen (52, eigenaar-directeur Corporate Casting) met wie hij een dochter (14) had. Uit zijn eerste huwelijk had hij twee dochters.

Astrid: ‘Ik ontmoette hem voor het eerst op een congres in Utrecht. Ik droeg een rood mantelpak dat ik van mijn moeder had gekregen en dat ik nooit eerder had durven aantrekken omdat het zo opvallend was. Hij stapte op me af en zei: ‘Jij weet het nog niet, maar jij wordt mijn vrouw.’ Rare vent, dacht ik, prettige wedstrijd. We werkten toen bij hetzelfde bedrijf in Londen. Lode belde me op een avond op dat hij een probleem had met een klant en of we dat samen strategisch konden oplossen. Ik woonde tegenover het St. Martin’s Lane Hotel met een waanzinnige bar en stelde voor om daar af te spreken. Ik had een spijkerrokje aan met daarop een witte blouse en een zwarte blazer. De standaard looks, maar ik had mijn haar los. Normaal heb ik het altijd opgestoken omdat dat zakelijker is. Toen ik binnenkwam, zei hij: ‘Jeetje, wat zie jij er gaaf uit’, en hij bestelde een fles Cristal-champagne. We spraken vijf minuten over die klant en daarna alleen nog maar over het leven en over elkaar. Ik was 36, hij vijf jaar ouder. Zijn ex-vrouw woonde met zijn twee dochters in Oostenrijk. Toen de fles bijna leeg was, zei hij dat hij graag een zoen wilde. Toen we kusten, wist ik dat hij gelijk had. He was the man.

Onverwacht werd ik zwanger. We kochten in Amsterdam een huis aan de gracht en dat werd de basis van ons gezin, ons thuis. Lode bleef nog in Londen werken en lange tijd hebben we ons leven verdeeld tussen Amsterdam en Londen. De eerste jaren van ons huwelijk waren net een film; we gingen van het ene leuke moment naar het andere geluksmoment. Lode zei altijd: ‘We gaan even een paar leuke herinneringen maken.’ Hij kon ’s ochtends aan het ontbijt voorstellen om ’s avonds in Parijs te gaan eten. Dan pakten we de auto en gingen gewoon.

Vanaf het moment dat zijn zus in 2014 ziek werd, is er bij Lode iets veranderd. Hij had echt een heel goed contact met zijn zus en haar dood was ontzettend aangrijpend voor hem. Zij overleed op 4 augustus 2018, vrij snel daarna zei hij dat hij in zijn eentje op reis wilde om tot zichzelf te komen. Ik begreep dat volkomen en dacht dat het hem goed zou doen om er even helemaal uit te zijn. Hij vertrok op 8 september met de trein. Met een knapzak op stap, zei hij gekscherend, en ik wenste hem een goede reis. Maar na één week was hij niet thuis, na twee weken nog niet en na een maand ook nog niet. We hadden sporadisch contact. Ik vond het verschrikkelijk, maar ik vertrouwde hem en leefde in de veronderstelling dat het goed voor hem was.

null Beeld Krista van der Niet
Beeld Krista van der Niet

Depressie

Toen hij in december thuiskwam, bleek hij erg in de war te zijn. Ik ben meteen met Lode naar de huisarts gegaan en die adviseerde hem zich te laten opnemen om hem af te helpen van zijn depressie. Na ruim twee maanden kwam hij thuis als de oude, zo leek het althans. Hij was heel opgetogen dat hij zichzelf had herpakt en ging op zoek naar een nieuwe baan. Hij had er echt weer zin in.

Niet lang daarna ging ik met een groep vrouwen op een zakenreisje naar Silicon Valley. Lode bracht mij naar Schiphol en wenste me heel veel plezier en succes. Hij bleef thuis en ik had er echt een goed gevoel over. We stuurden foto’s en lieve appjes over en weer. Toen hij me na vijf dagen zou ophalen van Schiphol, was hij er niet. Bij thuiskomst stond er een grote bos rode rozen, het was een week voor mijn 50ste verjaardag, met twee briefjes erbij; eentje voor onze dochter en eentje voor mij. ‘Sorry, ik moet toch weer tot mezelf komen.’ Hij was opnieuw vertrokken, ging weer met zijn ziel onder zijn arm de wereld rond.

Hoewel ik het vreselijk vond dat hij weer rondzwierf, bleven we echt heel veel van elkaar houden. We hadden samen een woord, amma, dat we altijd naar elkaar appten; alles mooi, mooi alles. Tot het laatst toe was amma het enige wat telde, die betovering hebben we nooit verbroken. Hij appte dan vanuit Zuid-Spanje: ‘Ik hou vast aan amma.’ Ik heb geen moment getwijfeld aan onze liefde. Als ik hem wanhopig berichtte dat het zo toch niet door kon gaan, antwoordde hij: ‘Ik ben gewoon een excentrieke vader maar ik hou zielsveel van jullie. Probeer het maar te accepteren zoals het is.’

Telefoontje

Toen onze dochter zomervakantie had, durfde ik niet heel ver weg te gaan, dus ik boekte een hotel in Deauville. Nadat we samen hadden gegolfd en naar de paardenraces waren geweest, gingen we naar een restaurant, L’Absinthe. Toen we aan tafel zaten, werd ik gebeld door een nummer dat ik niet kon thuisbrengen. Ik appte: ‘Sorry, ik ben op vakantie, stuur me maar een app als het belangrijk is.’ Het antwoord was: ‘Bent u A. van Heumen? Dit is de politie Amsterdam, het is dringend.’ Toen wist ik het al. Dit was het telefoontje waar ik al bijna twee jaar bang voor was. Ik liep het terras af en belde het nummer. De politieman die ik aan de lijn kreeg vertelde dat Lode was gevonden in een hotel in Amsterdam.

Het leek wel alsof iemand met een enorme loden pijp in mijn knieholtes sloeg. ‘Wat moet ik doen?’, vroeg ik aan de politieman. Hij antwoordde: ‘Je gaat terug naar tafel en je vertelt metéén aan je dochter wat er is gebeurd. Ook dat het zelfdoding is. Anders is het vertrouwen voor altijd weg.’ Ik heb opgehangen en ben krijtwit in trance naar haar toe gelopen. Toen ik het haar verteld had, zei ze na een tijdje: ‘Nu kan ik nooit meer lieve papa tegen iemand zeggen.’

Lode had het perfect voorbereid en georganiseerd. Hij had zich op de hotelkamer gedoucht en verzorgd met zijn favoriete luchtje, Eau de Mandarine van Hermès. Vervolgens heeft hij een goed glas whisky genomen met een illegale ‘pil van Drion’ die hij in China had besteld. Hij heeft voor iedereen een persoonlijke afscheidsbrief achtergelaten; voor zijn moeder, voor de kinderen, voor mij, voor zijn beste vrienden, zelfs voor het kamermeisje dat hem vond. Allemaal getypt en uitgeprint. Zijn brief aan mij was een mooie liefdesbrief waarin hij schreef dat zijn leven was voltooid. Hij had zijn successen gekend, hij had mooie kinderen op de wereld gezet, en hij had zijn grote liefde gevonden. Hij vond het goed zo.

Hij heeft van iedereen heel liefdevol, doordacht en weloverwogen afscheid genomen.

Ik zie zijn onomkeerbare daad als een merkwaardige laatste daad van liefde. Alleen zo kan ik het proberen te begrijpen en voor mezelf een plek geven. Hij was zo vreselijk in de war en hij vond zichzelf zo’n last geworden voor hen die hem liefhadden, dat dit voor hem de uitweg was. Ik ben niet boos op hem. De depressiviteit en zijn demonen die hem ook op zijn reizen bleven achtervolgen, hebben hem ertoe gedreven.’

Op 23 juni, International Widows Day, lanceert Astrid van Heumen samen met Marianne Heemskerk widows4widows.com, een platform voor weduwen. Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij de crisislijn van 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0800-0113 voor een gesprek. U kunt ook chatten op 113.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden