Moderne liefde

Dirk (60) werd verliefd op een dertiger, maar dat bleef onbeantwoord. Toch genoot hij van hun speciale band

null Beeld Max Kisman
Beeld Max Kisman

Het was in de zomer van 2017, ik had me ingeschreven voor een groepsreis naar Iran, wat natuurlijk een beetje merkwaardig was: wie gaat er als gay nou vrijwillig naar een land waar op homoseksualiteit de doodstraf staat? Mijn enige excuus was mijn nieuwsgierigheid en daarin bleek ik niet de enige. Op Schiphol viel tussen de andere deelnemers onmiddellijk een heel leuke jongen op, ik schatte hem een jaar of 32. Hij zat gebogen over zijn telefoon. Het gezelschap leek hem maar matig te interesseren. Af en toe keek hij op, maar zonder direct van plan te zijn zich met ons te mengen. Het was duidelijk dat deze groepsreis voor hem meer een vehikel was om een moeilijk toegankelijk land te bereizen, dan een manier om vrienden te maken. Dat maakte hem voor mij misschien nog aantrekkelijker. Toen de anderen zich begonnen voor te stellen, noemde hij zijn naam. Wat is hij knap, dacht ik, en gay. Eenmaal in Teheran, trokken we als vanzelf naar elkaar toe. ’s Ochtends stond hij vroeg op om te gaan fotograferen en al snel ontstond de gewoonte om daarna met zijn tweeën de dag door te brengen. Op straat wezen we elkaar op mooie gebouwen en stootten we elkaar aan als we mooie jongens zagen, we dronken thee bij gastvrije Iraanse families , werden gezworen kameraden en lieten ons in restaurants, waar wij los van de groep een hoekje zochten, de heerlijkste gerechten voorschotelen. Vooral het Iraanse lamsvlees viel bij ons beiden in de smaak. Daarna rookten we een shishapijpje.

Werd ik verliefd? Dat is moeilijk te zeggen. Op den duur zeker wel, ook al liet hij er vanaf het eerste moment geen twijfel over bestaan dat hij mij te oud vond. Hij viel op jonge jongens. Zelf had ik me al jaren neergelegd bij mijn ongeschiktheid voor relaties, ik had ik al 13 jaar geen lange romantische verhouding meer gehad. In mijn eentje was ik veel gelukkiger. Al te sterke banden, of die nou met familie, vrienden of minnaars waren, maakten van mij al snel een pleaser. Ik vroeg me weleens af: hoe doen anderen dat, hoe voorkom je dat je helemaal uitvloeit als je een relatie hebt? Het had me jaren psychotherapie gekost om daar mee te dealen. Maar nu werd ik toch verliefd. Ik was totaal vergeten hoe het voelde, zo roezig, ik verloor mijn hoofd. Maar ook dit gunde ik mezelf. Ik wist best dat de verliefdheid niet wederzijds was. Hij knipoogde naar me en raakte me aan, om daarna meteen duidelijk te maken dat het nooit iets tussen ons zou worden: ‘This ain’t gonna happen,’ lachte hij dan. Maar ik vond het prima en zelfs vermakelijk hoe zijn vleierijen en plagerige afwijzingen elkaar bijna symfonisch afwisselden. Ik was tevreden en gelukkig met deze nieuwe vriendschap-met-een-twist. Niet vanwege de kruimel lichamelijk affectie die ik ervoer, maar door het totaal. Het onverwachte verliefd zijn, was gewoon heel erg leuk. En wat had hij mooie tanden en mooie ogen. En wat kon ik blozen als een 16-jarige en wat was ik dan ineens verbijsterend onzeker.

Drie jaar heeft dit geduurd. Nooit hebben we gezoend of seks gehad. Drie jaar lang ben ik verliefd gebleven. Na thuiskomst in Nederland waren er – zeker in het begin – perioden waarin we dagelijks meermaals contact hadden; als ik niet snel genoeg reageerde op zijn app, stuurde hij er meteen achteraan: heb je het druk, is er iets? Ook met zijn ouders kon ik goed overweg. Die hadden meteen door dat er iets speelde toen ze hem kwamen halen van Schiphol, en stelden na een gezellige koffie samen, voor eens met zijn vieren af te spreken. Drie jaar lang zijn hij en ik erg bij elkaar betrokken geweest. De weekenden brachten we samen door, we gingen met zijn tweeën naar Parijs en toen mijn ouders kort na elkaar overleden, was hij er. We hadden een verbond zonder naam, een innige vriendschap dacht ik. En meer wílde ik ook helemaal niet. Het verliefdheidsgevoel was een bonus, iets dat erbij kwam, zonder er iets mee te willen. Maar het is alsof aan verliefdheid zo krankzinnig veel waarde wordt gehecht, dat je gewoon niet wordt geloofd als je laat blijken er verder niets aan te willen verbinden. Dat past niet in onze gezamenlijke manier van denken over liefde, lijkt het. Ik merkte het aan mijn omgeving; er waren er die medelijden met me hadden omdat ik zo gek op hem was. Een vriendin zei: ‘Hij is jouw liefde niet waard’. Wat een misverstand. Alsof elke onbeantwoorde verliefdheid pijn zou doen en dus vermeden dient te worden, alsof verliefdheid en liefde verre te prefereren zijn boven goede vriendschap. Zo zie ik dat helemaal niet, ik leef niet voor niets alleen, maar in haar ogen nam ik ‘slechts’ genoegen met vriendschap, waar ik recht had op liefde. Mijn vriendschap met hem werd gezien als tussenstation, een manier de tijd door te komen, in afwachting van de grote liefde. Niet iets met een autonome waarde.

Maar mijn pijn kwam toch. Onvoorzien en hevig. En hijzelf bleek de grote veroorzaker. En niet alsnog, omdat hij me afwees als minnaar, maar omdat hij mij uiteindelijk de vriendschap ontzegde. Na drie jaar kreeg hij serieuze verkering en kapte alles met mij af. Eind 2019 nodigde ik hem nog uit voor onze gebruikelijke kerstlunch, maar hij antwoordde koeltjes dat hij pas half januari tijd had. In de drie voorbije jaren hadden we alle avontuurtjes die we met anderen hadden met elkaar tot in de meest kinky finesses gedeeld, en nu hij een serieuze relatie had sloot hij mij buiten. Ik voelde me gekwetst. Dat hij met mijn verliefdheid gespeeld had, kon me niks schelen. Maar zoals hij nu onze vriendschap verkwanselde, omdat ik kennelijk opeens stikjaloers zou zijn en dus een bedreiging vormde voor zijn prille relatie, nam ik hem zeer kwalijk. De starheid waarmee over liefde wordt gedacht en de behoefte van mijn goede vriend die te begrenzen met regels en illusies, verdreef onze prachtige vriendschap naar een oneervolle laatste plaats. Zo ontzettend jammer. Ik heb nooit meer iets van hem gehoord.’

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Dirk ­gefingeerd.

OPROEP

Tijden veranderen, en liefde en seksualiteiten veranderen mee. De moderne liefde kent zoveel meer vormen, open relaties, diepe vriendschap met een ex, online liefde, non-binaire liefde, liefde voor een donorouder. Corine Koole is voor deze rubriek en een podcast op zoek naar verhalen over álle soorten liefde, over mensen in alle leeftijden, samenstellingen en vormen.

Meedoen? Mail een korte ­toelichting naar: moderneliefde@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden