Dikke kinderen op zwemles moet wat opleveren

Achtergrond..

amsterdam Maak dat ouderen minder snel vallen in plaats van ze een dure rollator te verstrekken. Dit idee vloeit voort uit het inzicht dat elke euro die in preventieve zorg wordt geïnvesteerd er drie op levert.

De cursus ‘valpreventie’ is inmiddels niet meer weg te denken in het aanbod van GGD’s en thuiszorginstellingen. Maar er is nog veel meer te bereiken. ‘Denk aan het gericht opsporen van diabetici’, zegt Laurent de Vries, directeur van GGD Nederland. ‘Er zijn 400 duizend mensen met beginnende diabetes. Als je die op tijd bereikt, kun je tientallen miljoenen besparen.’

Dezelfde winst valt te behalen bij mensen met een ongezonde leefstijl, overgewicht of psychische kwalen. De Vries: ‘Wij kennen de bevolking en de wijken. We weten waar de gezondheidsrisico’s zijn en hoe je kunt ingrijpen.’

Sinds kort vergoeden zorgverzekeraars de preventieve aanpak van alcoholverslaving, obesitas, depressie en diabetes. Volgend jaar komen daar stoppen-met-rokencursussen bij. Ook op gemeentelijk niveau gebeurt van alles met preventie, zoals bewegen voor dikke kinderen en zwemmen voor eenzame ouderen.

Maar het aanbod is versnipperd en de financiering gebeurt op projectbasis. Vandaar dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) maandag in de Volkskrant een pleidooi hield voor een preventiefonds. Gemeenten zouden 1,5 tot 2 procent van de premieopbrengsten uit de Zorgverzekeringswet en de AWBZ moeten krijgen voor preventie, zo legde VNG-directeur Sandra Korthuis uit.

Volgens Korthuis sluit preventie goed aan bij de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), die is bedoeld om burgers te helpen participeren in de samenleving. Wat haar betreft kan een nog veel groter deel van de AWBZ naar gemeenten worden overgeheveld.

Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) adviseerde minister Klink van Volksgezondheid eerder al de AWBZ – die per jaar ruim 22 miljard euro kost – op te knippen en onder te brengen bij de Zorgverzekeringswet en de Wmo. Dit is door de val van het kabinet weer op losse schroeven komen te staan.

Preventie past volgens CVZ-voorzitter Dik Hermans helemaal in de beoogde taakverdeling. ‘Gemeenten kunnen een grote rol spelen bij het opsporen van gezondheidsrisico’s. Het ligt voor de hand ze dan ook de regie en de financiering te geven.’

Hoeveel geld kan worden bespaard is onbekend. Hermans: ‘Als we dat in kaart hebben gebracht, weten we ook hoeveel geld gemeenten nodig hebben.’

Gemeenten missen nu een financiële prikkel om te investeren in de gezondheid en het welzijn van hun inwoners. Gezondheidswinst leidt weliswaar tot besparingen in de Zorgverzekeringswet en de AWBZ, maar daarvan zien de gemeenten niets terug.

‘Het risico bestaat daarom dat gemeenten achterover leunen en hun burgers laten afglijden naar duurdere verpleeghuiszorg’, signaleert Ineke Smidt, voorzitter van de brancheorganisatie MO-groep Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening.

De welzijnsinstellingen betwijfelen overigens wel of gemeenten nu al in staat zijn meer taken uit te voeren. ‘Dan moeten ze echt een tandje bij zetten en hun attitude veranderen’, aldus Smidt.

‘We hebben gezien dat er door de bezuinigingen in de AWBZ hele groepen mensen buiten de boot zijn gevallen. Voor duurzaam preventiebeleid moet je langetermijnafspraken kunnen maken en je laten afrekenen op resultaat. Dat zit nog lang niet bij alle gemeenten tussen de oren.’

De Vereniging Gehandicaptenzorg (VGN) vindt het vooral zorgelijk dat de Wmo geen wettelijk recht op zorg biedt. ‘In de AWBZ kunnen gehandicapten een aanspraak doen op een scootmobiel, bij gemeenten zijn ze aangewezen op collectieve voorzieningen. We zien in de Wmo al dat het aanbod erg per gemeente verschilt’, aldus een woordvoerder.

Zorgverzekeraars vinden om die reden dan ook dat alleen zij beter in staat zijn preventieve zorg te leveren. ‘We steunen het idee dat burgers nog maar bij één loket hoeven aan te kloppen als ze zorg nodig hebben’, zegt een woordvoerder van de de zorgverzekeraars. ‘Maar dat loket moet bij ons staan en niet bij gemeenten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden