Dijkstal werkt aan de vangst van vrouwelijke toppers

Morgen is het weer Internationale Vrouwendag. Maar de overheid heeft nog net zo weinig vrouwelijke toppers als het bedrijfsleven. Minister H....

'I K ZOU het mooi vinden als ik het volgende kabinet kan opzadelen met emancipatiedoelstellingen die het verder zelf mag uitvoeren', lacht VVD-minister Hans Dijkstal.

Hij reageert op Evenredig? Nog even niet!, een rapport van het onderzoeksbureau De Jong & Van Doorne-Huiskens. Hierin maakt het bureau kritische kanttekeningen bij de achterstand van vrouwen in de top van het ambtenarenapparaat.

De overheid blijkt net als het bedrijfsleven grote moeite te hebben om vrouwen aan te stellen op hoge posten. Slechts 5 procent van de topposities wordt door vrouwen bezet.

- Niet echt verrassend.

'Nee, dit wisten wij al langer. Ik vind overigens dat we in korte tijd al veel hebben bereikt. Het eerste bastion dat we veroverd hebben, is dat breed in de organisatie nu veel meer vrouwen werken. De tweede opgave was het overwinnen van het middenkader. De derde slag moet nog geslagen worden: het bereiken van de top. Vergelijk het met topsport. Als de talentenvijver groot is en vol zit met vis, dan is de kans dat je een topper vangt groot.'

- In het rapport staat het advies om per ministerie emancipatiedoelen vast te stellen. Doet u dat? 'Nog voor de zomer ga ik met de departementen doelstellingen afspreken; realistische doelen, want anders dreigt een grote teleurstelling.

'Als ik bijvoorbeeld een evenredige vertegenwoordiging wil van vrouwen bij de commissarissen van de koningin, dan zouden de komende twee à drie benoemingen voor vrouwen moeten zijn. Als je een beetje weet hoe deze benoemingen werken dan weet je dat de kans niet groot is dat dit lukt.'

- Er werken net zo weinig vrouwelijke toppers in het bedrijfsleven als bij de overheid. Moet u niet het goede voorbeeld geven?

'Ja, en daar schort het nu nog aan. Het is aardiger als je je eigen zaken op orde hebt wanneer je bedrijven probeert te overtuigen. Je argumenten nemen daardoor aan kracht toe. Daarom wil ik graag vrouwen op zichtbare plekken benoemen. Ik heb destijds gezocht naar een vrouwelijk hoofd voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Stel je je dat voorbeeld eens voor! Helaas is mij dat niet gelukt.'

- Veel vrouwen werken in deeltijd. Belemmert dat hun weg naar de top?

'Het is nog steeds een mentale barrière. Van een organisatie wordt veel gevraagd wanneer een hoge functionaris alleen in deeltijd beschikbaar is. De plaatsvervangend secretaris-generaal op mijn departement is nu voor de tweede keer op zwangerschapsverlof. Haar afwezigheid wordt prima opgevangen, maar het hoeft maar even mis te gaan en er valt een gat.'

Twee jaar geleden begon de overheid met de Algemene Bestuursdienst, een kaartenbak met alle 450 topambtenaren die meer verdienen dan tien mille per maand.

Het doel van de kaartenbak, die onder beheer is bij Dijkstal, is te voorkomen dat ambtenaren vastroesten, vergroeien met hun departement. Toppers moeten om de vijf, zes jaar verkassen.

- Mannen eruit, vrouwen erin?

'Nu we de bestuursdienst hebben wil ik hem ook gebruiken om de emancipatiedruk op te voeren. De dienst maakt het makkelijker om emancipatiedoelstellingen te stellen en te halen.

'Daarom wil ik de dienst ook uitbreiden, om te beginnen met ambtenaren uit schaal 16, vanaf negen mille. Dat zijn vijfhonderd ambtenaren, onder wie 45 vrouwen. Die kunnen dan makkelijker doorstromen. Uiteindelijk willen we de deuren van de ABD openzetten naar de hele overheid. Dus ook voor ambtenaren die werken bij de provincies, bij gemeenten, en in Brussel.'

- Zijn die maatregelen wel nodig? Lost het probleem zichzelf niet op?

'Absoluut, als ik zie hoe jongere vrouwen in de samenleving staan, dan weet ik zeker dat het in een verre toekomst goed komt. Zij hebben een hele andere mentaliteit dan de vrouwen voor ze. Het duurt nog heel even.

'Ik vroeg een hoge politievrouw laatst of zij al rijp was voor het hoofdcommissarisschap. Ze zat nog te kort op een hoge functie, vond ze zelf. Haar generatie van late dertigers heeft nog een jaar of vijf nodig voor de sprong naar de top.

'Toch dreigt er een generatie vrouwen achter het net te vissen. Ik wil de druk op de ketel houden en kijken of we het een beetje kunnen forceren.'

Ferry Haan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden