Die ideale Londense taxi zit vast in regels

In Engeland weten ze toch wel raad met deregulering. Maar de Londense taxi-markt staat stijf van de regels, tot volle tevredenheid van de consument....

'KIJK', zegt David McLoughlin terwijl hij het raampje dat hem scheidt van de passagier, de maximale tien centimeter openschuift om de ritprijs in ontvangst te nemen. 'Raampje is ook gereguleerd. Deze hele taxi is gereguleerd.'

McLoughlin is de eigenaar-bestuurder van de zwarte Londense taxi nummer E9898. Hij luistert verbaasd naar de Nederlandse dereguleringsplannen en heeft weinig tijd nodig om daarover een oordeel te vellen. 'Onderhandelen over de ritprijs? Dat wordt een mess. Al zou ik natuurlijk graag 's avonds laat de enige taxi zijn met tien wachtende klanten.'

Londen telt meer taxi's dan heel Nederland. Er zijn alleen al 19 duizend van die beroemde Black Cabs. En in het land waar deregulering de afgelopen zeventien jaar een religie was, is het taxiwezen nog steeds aan strenge regels onderworpen.

Minister Annemarie Jorritsma van Verkeer en Waterstaat wil de Nederlandse taximarkt liberaliseren. Iedereen moet vrij tot de vervoersmarkt kunnen toetreden, de hekken rond de vervoersgebieden worden geslecht. De ritprijs wordt voorwerp van onderhandeling, al komt er, waarschijnlijk, een maximumprijs. De eisen aan de taxi-chauffeur en diens auto gaan omlaag.

Wie in Londen taxichauffeur wil worden, moet juist aan zware eisen voldoen. De belangrijkste is kennis van de stad, aan te tonen door te slagen voor een examen dat door McLouglin als 'monsterachtig' en 'zenuwslopend' wordt omschreven.

Voor een licentie waarmee in het centrum van de stad mag worden gewerkt, moet de aspirant-chauffeur elke straat, steeg, kruising, rotonde en wegomlegging (plus de busbanen en straten met éénrichtingsverkeer) kennen in een cirkel van ongeveer tien kilometer rond Charing Cross.

Drie jaar duurt het gemiddeld voordat een chauffeur het examen, dat The Knowledge wordt genoemd, met een redelijke kans op succes kan afleggen. McLoughlin reed drieëneenhalf jaar bijna dagelijks uren op een brommertje door de stad. Kaart op het stuur, en maar stampen. 'Ik droomde ervan, lag 's nachts de hele tijd maar routes te rijden.' Tachtig procent van de licentie-kandidaten haakt eerder af.

Wie behalve het centrum ook de buitenwijken wil bedienen, moet daarvoor weer aparte examens afleggen. Taxi's mogen wel mensen wegbrengen naar gebieden waarvoor ze niet over een licentie beschikken, maar mogen daar geen klanten oppikken, net als nu in Nederland.

Behalve een gedetailleerde kennis van het gigantische wegenplan, wordt de chauffeur op gezondheid gecontroleerd, wordt er gekeken of hij geen strafblad heeft ('Ben je gepakt wegens te snel rijden dan verkleint dat je kansen') en toetst de licentiecommissie zijn psychologische geschiktheid voor het vak.

Is dat allemaal in orde, en is onderzocht of hij zich het onderhoud van een taxi financieel kan veroorloven, dan mag de nieuwe licentiehouder zich de eretitel Knowledge Boy aanmeten en een taxi kopen of huren. Niet zomaar elke auto is toegestaan. Drie fabrikanten maken Black Cabs: Metrocab, London Taxi International en Asquith Taxi. De eerste twee zijn veruit in de meerderheid.

Jaarlijks betaalt de chauffeur 234 gulden voor zijn licentie. Anders dan in sommige steden in Nederland is er geen handel in schaarse vergunningen. De Engelse overheid bemoeit zich met van alles, maar niet met het aantal taxi's.

Elk jaar moet de Engelse chauffeur met zijn auto naar de controle. McLoughlin: 'Dat gaat ver hoor. Er moet bijvoorbeeld ''taxi'' op mijn banden staan. Zo niet, dan mag ik niet rijden.'

Jaarlijks worden nieuwe prijzen in de taxameter geprogrammeerd. Taxi's in Londen zijn, vergeleken met bijvoorbeeld die in Amsterdam, redelijk goedkoop: een vaste beginprijs van drie gulden, daarna zestig cent voor elke driehonderd meter of 64 seconden.

De meeste taxi-chauffeurs in Londen zijn eigenaar-rijder. Ze hebben zich verenigd in de Taxi Drivers Association (TDA), die als belangrijkste functie de bescherming van het vak heeft. Dat wil zeggen: deregulering tegenhouden.

De TDA houdt ook de mini-cabs in de gaten. Mini-cabs zijn 'gewone' auto's, bestuurd door chauffeurs voor wie een rijbewijs volstaat om zich taxichauffeur te mogen noemen. Mini-cabs mogen geen klanten van straat oppikken, hebben geen vaste standplaatsen, hoeven geen meter te hebben en kunnen alleen telefonisch worden besteld. Verder bestrijdt de TDA de Londense snorders, touts geheten.

McLoughlin: 'Je moet er toch niet aan denken dat ze ons ook zouden dwingen over de prijs te onderhandelen, dat ze de hele regulering op de helling gooien. Heb ik voor niks drie jaar op de brommer gezeten. Maar ik ben er niet zo bang voor dat het ooit zo ver zal komen. Wat denk je dat er gebeurt als je 's ochtends bij Victoria Station eerst een prijs moet afmaken? Dat wordt een chaos natuurlijk.'

En uit zijn contacten met parlementariërs ('Ik werk veel in Westminster') weet McLoughlin hoe die erover denken: dereguleren oké, maar niet de good old Black Cab. 'Die mannen houden van tradities, van fatsoenlijke chauffeurs die de weg weten, en niet van gesjacher over de ritprijs.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden