die ene patiënt

Die ene patiënt: ‘Ik wil door, zei ze. Wat er daarna gebeurde, staat voor altijd op mijn netvlies’

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: longarts Wouter van Geffen (33).

Die ene patient SE Wouter van Geffen Beeld Tzenko Stoyanov

‘Ze was met rugklachten bij de huisarts langsgegaan, maar wie denkt er bij een niet-rokende levenslustige vrouw van begin 20 nou aan het allerergste? Toen ze benauwd werd en er een scan werd gemaakt, kwam aan het licht wat er aan de hand was: ze had een zeldzame, agressieve vorm van longkanker, met forse uitzaaiingen. De ziekte joeg door haar lichaam. Ze werd blind. De kankercellen tastten haar ruggenwervels aan, waardoor ze een dwarslaesie opliep.

Beeld Wouter van Geffen

‘Ze had al chemokuren en bestralingen achter de rug toen ze bij mij op het spreekuur kwam. Er was net een nieuw middel op de markt dat voor haar type kanker geschikt was en dat zouden we haar geven. Genezing was uitgesloten,  maar mogelijk konden we haar daarmee wat meer tijd geven. Ze was nog maar een paar dagen bezig met dat medicijn toen haar, te midden van alle ellende, nog meer onheil overkwam: ze kreeg een zware longontsteking. De antibiotica die we haar toedienden hadden even tijd nodig om aan te slaan, maar die tijd was er niet. Ze had het zo benauwd dat ze nauwelijks nog zuurstof binnenkreeg en we wisten wat dat zou betekenen: ze zou steeds oppervlakkiger gaan ademen en de afvalstoffen in haar longen niet meer kwijtraken. Als we niets deden, zou ze die avond nog overlijden.

‘Er was maar één optie om haar door de nacht te krijgen en de dagen erna te trotseren: we moesten haar gaan beademen met een kap, een masker dat strak over neus en mond wordt bevestigd. Maar ernstig zieke patiënten verdragen die kap vaak niet, de machine neemt de ademhaling over en dat is erg vervelend. Ze had nog een kans, maar die was erg klein. Aan haar bed heb ik hevig staan twijfelen. Als de beademing zou falen, zouden we haar lijden alleen maar verlengen. En als het wel zou lukken, betekende de extra tijd voor haar dan ook kwaliteit? Ik dacht alleen maar: zijn we wel goed bezig? Ze hoort lol te maken, in de kroeg te staan, een leuk leven te hebben.

Oordeel klaar

‘Ik vertelde haar dat het er niet goed uitzag. Ze hapte naar lucht, kon maar een paar woorden achter elkaar zeggen, maar ze was vastbesloten. Ik wil door, zei ze. Wat er daarna gebeurde, staat voor altijd op mijn netvlies. Ze verdroeg de beademing, de antibiotica deden hun werk en daarna sloeg ook het nieuwe kankermedicijn aan. De tumorcellen werden teruggedrongen, al na een paar dagen kon ze weer wat zien, rechtop zitten en haar benen bewegen, en was ze niet meer incontinent. Ze is naar huis gegaan en heeft nog anderhalf jaar geleefd, extra tijd die haar voldoening gaf. En voor deze vrouw, die vocht voor elke dag, was dat een heel leven.

‘Dat moment aan haar bed heeft mijn ogen geopend. Ik had mijn oordeel klaar over de kwaliteit van haar bestaan, maar die kwaliteit had voor haar een heel andere inhoud gekregen. We zeggen zo makkelijk: als ik verlamd raak, of als ik aftakel, dan hoeft het niet meer, maar die grens trekken we vaak als we nog gezond zijn. Nu besef ik dat we pas kunnen overzien hoever we willen gaan als ons overkomt waar we vooraf zo bang voor waren. En als het eenmaal zover is, heb ik geleerd, verschuift de grens. Ik weet nu hoe moeilijk het is om als gezond mens, en dus ook als dokter, te beoordelen wat kwaliteit van leven inhoudt en waar die ophoudt. Wat voor ons niks meer voorstelt, kan voor een zieke de hele wereld betekenen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.