Deze vruchten zijn nog niet slachtoffer geworden van globalisering

Van halafruit tot de boeddhapeer, voor deze vruchten moet je op reis

Waarom reizen als zoveel dingen overal hetzelfde zijn? Nou, omdat er ook nog genoeg níét gelijkgeschakeld is door de mondialisering. Zoals deze vruchten.

Foto Lars Deltrap

'Een appel? Ik geloof er niets van.' Alma, de botanist uit Elizabeth Gilberts roman Het hart van alle dingen, denkt niet dat Eva zich ooit door een appel liet verleiden. 'Er waren geen appels in het Heilige Land. Het was of een kweepeer of een abrikoos. Eerder een abrikoos, want een kweepeer is niet zo zoet dat hij het verlangen van een jonge vrouw zal hebben opgewekt.'

Het fruit dat in onze wereld in de supermarkt ligt uitgestald, is allemaal even aantrekkelijk en mooi. Geen butsje te zien, alleen glans. Het ligt er om te verleiden. Blozende appels, zachthuidige perziken, druiven zo rond en vol als siliconenborsten. Op andere plaatsen in de wereld is fruit helemaal niet zo pleaserig. Op Jamaica groeit een vrucht die je aankijkt met koude kreeftenogen en die bovendien giftig is. In Thailand ligt stekelig fruit op de markt dat de tent uit stinkt. En in India heb je mango's die er veel armetieriger uitzien dan hun verleidelijke collega's voor de Europese markt, maar het uitschreeuwen van smaak. En dan is er nog het wonderbaarlijke fruit in Mexico en China en op Hawaii.

Boeddhapeer

China

Niet ver van Shanghai, bij Suzhou, opereert een fruitkwekerij die Fruit Mold heet en vreemd fruit produceert: vierkante watermeloenen, stervormige komkommers, bilvormige perziken. Geen grap, ook geen gentech-experiment. Fruitboer Gao Xianzhang begon jaren geleden met een peer in de vorm van een kleine boeddha, compleet met buik en diepzinnige blik. Het idee was simpel. Hij maakte een mal van een boeddhabeeldje die hij over een peertje aan de boom bevestigde. De vrucht groeide de weken erna precies in zijn korset, en toen hing er een boeddha aan de perenboom. Het schijnt dat ze de mallen ook thuisbezorgen (fruitmold.com), wereldwijd.

Foto Lars Deltrap

Ackee

Jamaica

Het verhaal gaat dat er een man in West-Afrika ackees aan het plukken was toen hij werd overmeesterd en op een slavenschip naar Jamaica gezet. Onderweg hield hij de vrucht stevig in zijn hand, als een kostbare schat. Zo is de ackee in Jamaica gekomen. Een vrucht met inktzwarte zaden die op kreeftenogen lijken. Onrijpe ackees kunnen de dodelijke Jamaicaanse braakziekte veroorzaken. Maar rijp is de vrucht deel van het nationale gerecht van Jamaica: ackee and saltfish, gekookte ackee met gezouten vis en uien, pepers en tomaten. Gekookt is de ackee romig, boterig en een beetje kazig. De smaak van Jamaica.

Foto Lars Deltrap

Doerian

Thailand

Daar is het fruit dat wereldwijd de meeste emoties oproept, en dan vooral walging: de doerian. Een forse, stekelige stinkvrucht uit Zuidoost-Azië, die ruikt naar 'een tongzoen met een dode', 'stront en scheten', 'zweetsokken', 'een open riool' of 'een dode rat in een benzinestation'. Maar dat is allemaal slechts buitenkant, zeggen de fans - en daarvan zijn er veel in Bangkok, Kuala Lumpur en Hongkong.

Er bestaan speciale doerianfansites waarop liefhebbers elkaar waarschuwen als de 'Thaise gouden stekelkussens' met hun amandelachtige vanille-ananassmaak 's zomers weer in de volgepakte fruitstallen liggen. De Thaise 'reiseter' en doerianspecialist Mark Wiens omschreef het zo: 'Als die totale romigheid je mond vult, hebben woorden geen betekenis meer, vallen alle problemen weg en gaat het weer bergopwaarts in je leven.' Toch proberen?

Foto Lars Deltrap

Alphonso-mango

India

Oké, mango's uit de supermarkt kunnen na een paar dagen op de schaal óók lekker zijn. Maar mango's in het seizoen uit mangolanden India, Pakistan, en Bangladesh zijn hors catégorie. Ze zijn kleiner, maar buitenaards heerlijk. De mango komt zelfs voor in het Bengalese volkslied: My Bengal of gold, (...) o mother mine. The fragrance from your mango groves makes me wild with joy.

De beroemdste is de Indiase alphonso-mango. Dat hadden de Engelsen al ontdekt. Ze lieten de vrucht speciaal voor de kroning van koningin Elizabeth naar Engeland verschepen. In India is de alphonso een sensatie. Als het korte seizoen begint, bericht het nieuws erover en liggen de gele mango's als zonnen uitgestald op de markt. Een paar weken om wild van vreugde te worden.

Foto Lars Deltrap

Halafruit

Hawaii

Alweer zo'n verbazingwekkende buitenbeen. Van buiten kan-ie nog doorgaan voor een ananas. Maar van binnen lijkt halafruit of pandanus helemaal niet op een vrucht, eerder op de doorsnede van een planeet. Wonderlijk, buitenaards fruit. Halafruit groeit in Australië, maar ook op de Malediven en Hawaii, aan stevige palmachtige bomen die goed tegen wind en zout kunnen. Het oranje en gele deel van de vrucht is het geschikst om op te knagen en dan het fruit eruit te zuigen. Het smaakt naar papaya en ananas en doet het ook goed als sap. Boom en vrucht zijn zo vezelig dat ze er in Honolulu ook vaak flosdraad, kleurige kettingen, slippers of zelfs daken (van de boombladeren) van maken.

Foto Lars Deltrap

Drakenfruit

Mexico

Daar is het fruit dat wereldwijd de meeste emoties oproept, en dan vooral walging: de doerian. Een forse, stekelige stinkvrucht uit Zuidoost-Azië, die ruikt naar 'een tongzoen met een dode', 'stront en scheten', 'zweetsokken', 'een open riool' of 'een dode rat in een benzinestation'. Maar dat is allemaal slechts buitenkant, zeggen de fans en daarvan zijn er veel in Bangkok, Kuala Lumpur en Hongkong.Er bestaan speciale doerianfansites waarop liefhebbers elkaar waarschuwen als de 'Thaise gouden stekelkussens' met hun amandelachtige vanille-ananassmaak 's zomers weer in de volgepakte fruitstallen liggen. De Thaise 'reiseter' en doerianspecialist Mark Wiens omschreef het zo: 'Als die totale romigheid je mond vult, hebben woorden geen betekenis meer, vallen alle problemen weg en gaat het weer bergopwaarts in je leven.' Toch proberen?

Foto Lars Deltrap