Deze vloggers hebben een missie: de taboes rondom seks en gender doorbreken

Youtubers die van seks hun specialiteit hebben gemaakt

Om jongeren met vragen over seks te bereiken kun je het best leeftijdgenoten met een webcam aan het werk zetten. Geen vetpot voor deze youtubers, maar hé, daar ging het ook niet om.

Foto Eline van Strien

Hoe voelt een orgasme? Hoe lang moet voorspel duren? Is het normaal als je sperma doorslikt? Het zijn vragen die youtuber Linda de Munck (22) van volgers krijgt. 'Een orgasme voelt voor iedereen anders', legt ze voor de webcam uit. 'Maar er gaat veel bloed naar je vagina, dus daar komt spanning op te staan, geloof ik. Wanneer je klaarkomt, trekt alles samen. Daarna ontspan je. En meestal kan je dan lekker slapen!'

'Seks is leuk en niets is raar'

Ze zit op een bureaustoel in haar slaapkamer. Op de achtergrond zien we een stoel met kleren eroverheen, een kamerplant en een witte muur. De Munck praat 10 minuten vol zonder stil te vallen. Schaamte kent ze duidelijk niet. 'Het is echt niet zo dat ik elke week met iemand anders in bed lig', zegt ze in een video. 'Maar ik heb behoeften en die uit ik graag.'

De Munck is een van de Nederlandse youtubers die van seks hun specialiteit hebben gemaakt. Vloggers bespreken vragen die tijdens seksuele voorlichting op school niet beantwoord worden. Daar gaat het voornamelijk over anticonceptie, voortplanting en soa's, blijkt uit het periodieke onderzoek Seks onder je 25ste van Rutgers en Soa Aids Nederland. Over de leuke kanten van seks gaat het weinig op school: 42 procent van de jongeren zegt daarover geen informatie te krijgen. Een kwart hoort nooit iets over homoseksualiteit. Maar op YouTube praten vloggers openlijk over masturbatie, porno en anale seks. Eigenwaarde, tolerantie en seksuele vrijheid staan voorop. 'Seks is leuk en niets is raar' is hun boodschap.

Biseksualiteit

Sense, het seksuele voorlichtingscentrum van de overheid, schakelt geregeld vloggers in om video's te maken over anticonceptiemiddelen, soa's en biseksualiteit. 'Hun bereik is groot en zij spreken de taal van jongeren', legt projectleider Hanneke Roosjen uit. De YouTubefilmpjes, ook te zien op website Sense.info, ogen spontaan, maar vaak kijkt bij de opnamen een deskundige mee, die ingrijpt als de vloggers per ongeluk mythen de wereld in helpen.

De Munck filmde hoe ze op een Sensespreekuur meer informatie vroeg over anticonceptie. 'Ze werd ervoor betaald', zegt Roosjen, 'maar ze zat daadwerkelijk met die vragen.' Ook bedrijven als de Condoomfabriek en Ella One (producent van een morningafterpil) zetten vloggers in om hun producten te promoten.

De Munck richt zich op kijkers tussen de 18 en 25 jaar. Vier jaar geleden vertelde ze in een YouTubevideo dat ze biseksueel is. Sindsdien krijgt ze veel vragen van vrouwen over lesbische seks. In haar meest bekeken video (421 duizend views) noemt ze tien feiten over masturberen uit het tijdschrift Viva, waarop ze persoonlijk commentaar geeft.

Pijn tijdens seks

In haar filmpjes probeert De Munck haar volgers op hun gemak te stellen. Je bent niet raar als je lesbische porno kijkt. Naaktfoto's maken is normaal, zolang je hoofd maar buiten beeld blijft. Laatst plaatste ze een video over pijn tijdens seks. 'Vrienden durven daar niet over te praten, want ze zijn bang dat ze de enigen zijn. Onzin.' De Munck hoort vaak dat haar volgers anders over seks gaan denken door haar video's. Toch zijn niet alle reacties inhoudelijk. Het gaat ook vaak over De Muncks make-up of haar.

Thomas Brok (23) van kanaal Korthom behandelt in de serie Jongens lezen de Girlz elke maand de seksrubriek uit Girlz, een tijdschrift voor tienermeisjes. Daarin vragen meisjes experts om advies. Brok bespreekt de vragen telkens met een andere mannelijke youtuber. Hij richt zich op meisjes tussen 12 en 17, die zich afvragen wat er in het hoofd van jongens omgaat. Hij wil stigma's doorbreken, bijvoorbeeld het idee dat het raar is als mannen met elkaar zoenen. Brok: 'Als twee vrouwen zoenen, is het sexy. Als mannen hetzelfde doen, worden ze gelijk als homo gezien.'

De Transketeers

De Munck en Brok zijn hun filmpjes begonnen omdat ze de open communicatie over seks misten - met hun naasten, maar ook op internet. 'Mensen doen er zo moeilijk over. Ze delen online van alles over hun persoonlijk leven, maar seks gaat te ver', stelt De Munck. 'Terwijl je ook daarover eerlijk en respectvol kunt praten.'

De Transketeers hebben een andere drijfveer. De transgenderfilmmakers Jonah Lamers (30), Bart Peters (27) en Chris Rijksen (25) vinden juist dat ze continu worden geconfronteerd met intieme en opdringerige vragen. 'Veel mensen kennen één transgender, die ze dan gelijk alle vragen stellen', vertelt Lamers. 'Ben je al af? Hoe ziet je piemel eruit? Val je op een man of op een vrouw?' Peters: 'Niet iedereen kan zulke vragen ad rem beantwoorden. Wij inmiddels wel.'

In hun YouTubeserie The Naked Truth beantwoorden ze dit soort vragen. Hun doel: andere transmensen het ongemak van deze vragen besparen en hokjesdenken tegengaan. Met ontbloot bovenlijf, waarop de littekens van hun borstverwijdering te zien zijn, spreken ze eerlijk en ongeremd in de camera.

Geen experts

Seksuoloog Rik van Lunsen ziet veel goede kanten aan de YouTubefilmpjes over seks. Een wetenschappelijk effect is nooit onderzocht, maar positief is dat jongeren praten over plezier tijdens seks. Volgens Van Lunsen is seksuele voorlichting op scholen te vaak rampenbestrijding: hoe voorkom je een soa of zwangerschap? Hij vindt het belangrijk dat jongeren communiceren over seks en dat is wat er gebeurt in de filmpjes, als peer education.

Maar bij Jongens lezen de Girlz betwijfelt Van Lunsen of de jongens wel voldoende kennis hebben. 'Ze stellen dat je maagdenvlies is gescheurd als je bloedt bij de eerste keer. Dat klopt niet. Er is geen sprake van een 'vlies' waar je doorheen gaat, maar van een weefselrandje dat kan oprekken. Als een meisje schrijft dat ze steeds na seks een branderig gevoel heeft, antwoorden de jongens dat dit een soa moet zijn. Maar in 99 procent van de gevallen komt dat door gebrek aan opwinding.'

Thomas Brok benadrukt net als De Munck dat hij zelf geen expert is. 'Ik leer zelf ook van de rubriek uit Girlz. Vaak vermeld ik het antwoord van de experts.' Bij het lezen van de vragen in Girlz komt hij stevige onderwerpen tegen: seksverslaafd op je 13de, seks met een familielid, zwanger op je 15de. Zijn eerste reactie is vaak geschokt. Soms moet hij lachen. Iets om op te letten, realiseert hij zich, want jonge meiden kunnen het gevoel krijgen dat het raar is wat ze doen. Bij verkrachting of misbruik verwijst hij jongeren door naar een hulplijn. Hetzelfde geldt voor De Munck. Als zij het antwoord op een vraag niet weet, zoekt ze de feiten ter plekke op, bijvoorbeeld of je een soa kunt oplopen van pijpen zonder condoom.

Ondanks de samenwerking met merken en instanties verdienen de youtubers weinig aan hun filmpjes. YouTube laat veel bedrijven niet adverteren op video's met het woord seks in titel of omschrijving. De Munck verdient veel minder sinds ze vorig jaar zoveel over seks ging praten. Nu verdient ze maandelijks 30 euro aan advertentie-inkomsten, terwijl dat voorheen kon oplopen tot 200 euro. Met de strenge voorwaarden van YouTube zal dit niet snel veranderen. 'Maar ik ga gewoon door', zegt De Munck. 'Ik vind het belangrijk wat ik doe. Belangrijker dan het geld.'

De schaamte voorbij

In de YouTubeserie Liefde, seks en Soof praat Sofie Rozendaal openlijk over intimiteit. In september begint het tweede seizoen van de semidocumentaire serie. Sfeerbeelden, shots uit het verleden en gesprekken met vrienden wisselen elkaar af. Sofie miste openheid over seks op internet. 'Als ik in het vorige seizoen praatte over sekspartners, durfde ik nooit aantallen te noemen. Nu durf ik meer: praten over mijn seksuele fantasieën, die soms duister zijn, of bespreken dat ik een soatest ga doen. Wat mensen dan van me denken, wil ik loslaten.'