Die ene leerlingPeter Zeeman over Hamza

‘Destijds had ik een rotsvast vertrouwen in het gezag. Voor mij stond dus vast dat hij schuldig was’

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: docent Peter Zeeman (68) over Hamza, die een arm om de schouder verdiende maar die niet kreeg.

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

‘Het gebeurde aan het einde van de jaren tachtig. En ook nu, na al die jaren, schaam ik me nog als ik terugdenk aan Hamza.

‘Ik gaf destijds les op een school in Hoorn. Duits, voor leerlingen op het lager economisch en administratief onderwijs, een schoolsoort die later opging in het vmbo. In mijn mentorklas zat een leergierige jongen met Turkse wortels. Hamza dus, een knul met humor. Misschien niet altijd even ijverig, maar hij leek serieus werk te maken van zijn toekomst. Dat deed me deugd, omdat ik zag dat veel andere jongeren met een niet-westerse achtergrond maar matig presteerden op school. Hij was de uitzondering, ik zag hem als voorbeeld voor de rest.

‘En toen kwam de directeur me op een ochtend halen bij de deur van de school, waar ik de leerlingen stond te verwelkomen. Hij had slecht nieuws: Hamza was gearresteerd, hij zat vast op verdenking van brandstichting. Wat was ik teleurgesteld in hem! Was hij toch verleid door verkeerde vrienden? Met lood in mijn schoenen heb ik zijn klas geïnformeerd.

‘Inmiddels weten we dat de overheid niet altijd even zorgvuldig met burgers omgaat, maar destijds had ik een rotsvast vertrouwen in het gezag. Voor mij stond dus vast dat hij schuldig was. Ze zouden hem toch niet zomaar van zijn bed lichten?

‘Ik deed niets voor hem. Terwijl hij vastzat heb ik geen contact opgenomen, in de overtuiging dat hij eerst maar eens zijn zonden moest overdenken. Zodra hij weer op school zou komen, konden we proberen het vertrouwen te herstellen.

‘Na een paar weken stond hij voor mijn neus. Daar ben ik weer, zei hij. En o ja, ik heb het niet gedaan. Ze hebben de echte dader opgepakt.

‘Toen zakte ik door de grond. Waarom had ik direct aangenomen dat hij de dader was, waarom had ik hem niet zelf gevraagd wat er gebeurd was, waarom liet ik het gevoel dat hij dus toch niet deugde zo makkelijk de overhand nemen? Ik vond het vrij liefdeloos van mezelf.

‘Ik bood hem mijn excuses aan voor het feit dat hij van mij niets gehoord had tijdens zijn detentie. En daarna gingen we over tot de orde van de dag. We zijn direct gaan kijken welke achterstanden hij had opgelopen en hoe hij die weer zou kunnen inlopen. Uiteindelijk slaagde hij voor zijn eindexamen.

‘Ik dacht daarna nog vaak aan hem terug. En ik realiseerde me dat het niet zou moeten uitmaken of een leerling schuldig of onschuldig is aan zo’n delict. Iedereen verdient die arm om de schouder, iedereen heeft recht op een tweede kans en als je er als docent aan kunt bijdragen dat een jongere weer op het rechte pad komt, dan moet je dat niet nalaten.

‘Een paar jaar later kreeg ik een nieuwe kans. Opnieuw werd een mentorleerling van me opgepakt. Hij had een conflict over geld gehad met een vriend van hem, waarna hij die met een mes had gestoken. Toen ik erover hoorde, heb ik niet getwijfeld. Ik ben bij hem op bezoek gegaan in het huis van bewaring in Heerhugowaard. Hij vond het fijn dat ik er was.

‘Over Hamza heb ik me nog lang schuldig gevoeld. Een paar jaar geleden heb ik daarom contact met hem gezocht via LinkedIn. Omdat hij als docent op een vmbo-school wilde gaan werken, bood ik aan hem een keer bij ons rond te leiden en samen te kijken of ik nog iets voor hem kon betekenen. Hij accepteerde de uitnodiging.

‘Tijdens onze ontmoeting blikten we terug. Hij vertelde dat hij een soortgelijke jas had gedragen als de dader en dat hij daarom was opgepakt. En dat ook zijn vader niets van zich had laten horen toen hij vastzat. Die was teleurgesteld geweest dat Hamza ’s avonds naar buiten was gegaan, terwijl hij dat verboden had. Dat maakte het extra pijnlijk.

‘Hoe het nu met hem gaat? Ik keek laatst weer eens op zijn LinkedIn-profiel. Daar zag ik dat hij inmiddels leraar in het speciaal onderwijs is geworden. Mooi, hoor. Ik neem mijn hoed voor hem af.’

Hamza heet in werkelijkheid anders. Zelf een verhaal over een leerling of student door wie u anders naar uw vak ging kijken? Mail het naar r.kuiper@volkskrant.nl. Verhalen van bijvoorbeeld de zeevaartschool of een rijdende kermisschool zijn ook welkom.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden