PROFIELDeb Haaland

Deb Haaland treedt toe tot kabinet-Biden en belooft de boel op stelten te zetten

Deb Haaland is door Joe Biden genomineerd als nieuwe minister van Binnenlandse Zaken. Beeld Getty Images
Deb Haaland is door Joe Biden genomineerd als nieuwe minister van Binnenlandse Zaken.Beeld Getty Images

Ze is de eerste afstammeling van inheemse Amerikanen die het schopt tot minister in de Amerikaanse regering. De 60-jarige Deb Haaland belooft de vertrapten der aarde een stem te geven en het klimaatbeleid van president Trump radicaal om te gooien.

Als kind verhuisde Haaland dertien keer en moest ze dus ook dertien keer opnieuw vechten voor haar plek. Het maakte haar strijdbaar. Nu is ze de eerste inheemse Amerikaan die een plek heeft weten te bemachtigen in het centrum van de macht. Biden maakte deze week bekend dat zij de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken wordt. In die functie gaat ze meer dan 500 miljoen hectare federaal land overzien, waaronder natuurparken en indianenreservaten.

De weg naar de top was moeilijk. Net als in Nederland zijn de hoogste posities in Amerika meestal naar witte mannen van goede komaf gegaan. Zij is in alles het tegenovergestelde. Haaland groeide op bij de indianenstam Laguna Pueblo, leefde als jonge alleenstaande moeder jarenlang in bittere armoede, kwam rond van voedselbonnen en stak zichzelf diep in de schulden om in de avonduren haar rechtenstudie af te ronden.

‘Ik heb moeten worstelen zoals veel mensen. Ik betaal nog steeds mijn studieleningen af. Ik weet hoe het is om eten terug te moeten zetten bij de kassa omdat je niet genoeg geld hebt’, zei Haaland eerder. En als krabbelaar wordt je gauw over het hoofd gezien, betoogt zij, helemaal als je ook nog een kleurtje hebt.

Bijna overgeslagen

‘Niet dat we het niet eerder hebben geprobeerd’, zei Haarland eerder tegen Time over pogingen van andere indianen om toe te treden tot de hogere politieke regionen: ‘Ada Deer probeerde het. Kalyn Free probeerde het. En Denise Juneau probeerde het niet lang geleden nog.’ Maar geen van de drie inheemse vrouwen werd gekozen.

Haaland brak het glazen plafond deels al in 2018, toen zij als eerste inheemse vrouw ooit gekozen werd als Congreslid. Maar het hoogste ambt, minister, leek nog een brug te ver. Bijna had Biden haar overgeslagen.

De nieuw verkozen president wilde eigenlijk de witte man Tom Udall als minister van Binnenlandse Zaken. Maar een intensieve lobbycampagne van beroemdheden en indianenstammen maakte dat Biden niet meer om Haaland heen kon. In een filmpje dat viraal ging werd zij geprezen als de persoon die ‘de aarde en onze toekomst zal beschermen’.

Het tekent hoe geliefd Haaland is bij haar achterban. Die liefde brengt ook hoge verwachtingen met zich mee. Het is de vraag of ze die kan waarmaken, want in haar portefeuille zitten een paar lastige dossiers.

Nieuw stemgeluid

Haaland wordt als minister van Binnenlandse Zaken onder meer verantwoordelijk voor het onderhandelen met 574 erkende indianenstammen over landrechten en herstelfondsen. Ook recentelijk nog heeft de Amerikaanse overheid delen van indianenreservaten afgesnoept en beschikbaar gesteld aan ondernemers. Ook het invoeren van Bidens groene klimaatbeleid zal niet eenvoudig zijn. Onder president Trump werden miljoenen hectaren federaal natuurgebied opengesteld voor olie- en gasboringen, boskap en huizenbouw. Die contracten kunnen niet zonder slag of stoot opengebroken worden.

Het spreekt in haar voordeel dat Haaland eerder de controverse niet schuwde om haar punt te maken. In 2018, toen ze aantrad als congreslid, verscheen ze in traditioneel indianengewaad om haar afkomst te benadrukken, een unicum in de Amerikaanse politiek. Ook als minister wil ze radicaal breken met de heersende mores. Ze belooft leiders van indianenstammen voortaan als gelijke tegemoet te treden. Historici noemen haar ministerschap een keerpunt in de relatie tussen de VS en de inheemse bevolking.

‘Een stemgeluid als het mijne is nooit eerder gehoord in het kabinet’, verklaarde ze donderdag na het bekend worden van haar nieuwe positie. ‘Ik zal fel zijn voor ons allemaal, onze planeet en al ons beschermde land.’

Meer lezen over de nieuwe Amerikaanse regering onder leiding van Biden?

Biden nomineert vrouw van inheemse afkomst voor ministerspost.

Eerste zwarte minister van Defensie in VS is bedachtzame viersterrengeneraal.

Biden belooft met zijn nieuwe kabinet het ‘morele leiderschap’ van Amerika te herstellen.

Uit Bidens team spreekt het verlangen naar kalmte. Dit zijn de opvallendste bestuurders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden