Lust & Liefde

‘De voorbeelden die ik ken van liefdeszelfzucht onder mannen zijn talloos’

null Beeld Saša Ostoja
Beeld Saša Ostoja

Zelfzuchtige mannen maakten Cate terughoudend in de liefde. Maar een oude vriend helpt haar het vertrouwen in de liefde weer te herstellen.

Cate (56): ‘Ik heb de indruk dat veel mannen van mijn leeftijd om de verkeerde reden aan een relatie beginnen. Ze zijn een jaar of zestig, hebben maatschappelijk gezien een zekere staat van dienst, en zoeken vooral een vrouw als een soort functionele ondersteuning, dus ter meerdere eer en glorie van zichzelf. Ik heb veel mannen gekend in mijn leven, met twee heb ik een langere relatie gehad. Mijn eerste man overleed toen ik zes maanden zwanger was, de tweede man op wie ik minstens zo verliefd was, haakte zomaar van het ene op het andere moment af. Wat volgde was een zeer verdrietige scheiding en wat bleef is een zekere huiver voor liefde, een afstand tot liefde die intussen groter is dan het verlangen ernaar.

‘De voorbeelden die ik ken van liefdeszelfzucht onder mannen zijn talloos. Zo is er de man met wie ik al acht jaar bevriend was, toen hij me vorig jaar zomer bijna besprong net nadat ik weer single was geworden. ‘Ik heb je altijd al leuk gevonden,’ zei hij, ‘sta je open voor een relatie?’ En ik, gevlijd, overrompeld, hem echt aardig vindend, want we waren niet voor niets zo lang bevriend, antwoordde: ‘Misschien wel, dat moet nog blijken. Maar dat kan ik je natuurlijk niet op voorhand beloven.’ ‘Het enige wat je hoeft te zeggen is dat je ervoor openstaat’, zei hij enthousiast. En dat klonk natuurlijk heel gepassioneerd, maar zijn idee van mij het hof maken was in wezen heel erg op zichzelf gericht. Dat ik net uit een relatie kwam, waarvan ik even moest bijkomen, daar zat hij niet mee. ‘Zie je het zitten om buiten de stad te gaan wonen?’, bulldozerde hij, en zonder mijn antwoord af te wachten begon hij me de mooiste huizen op fantastische loverrijke plekken in Nederland te sturen die te koop stonden op Funda. Voor hem was liefhebben een kleurplaat, een invuloefening. Hij werd 60, ging met pensioen en wilde muziek gaan maken. Hij moet gedacht hebben: dan neem ik een leuke vrouw met wie ik af en toe naar een feestje kan, die goed kan koken en verder amuseer ik me wel. Maar toen duidelijk werd dat ik niet van plan was hem blind te volgen, is hij na een aantal maanden afgehaakt.

‘Hij is niet de enige. De mannen die ik tegenkom zijn goed in mij overstelpen met bloemen en etentjes, toch geven ze me altijd het gevoel dat ik tot op zekere hoogte inwisselbaar ben. Ik wil best de stad uit, maar niet met het mes op de keel. En ach, dit is eigenlijk zomaar een voorbeeld van weer een man die gewoon wilde settelen en voor wie het handig was dat ik op zijn pad kwam. Heel jammer, want ik was dol op deze man. Niet stapelverliefd, maar dat vond ik ineens heel aangenaam, ik dacht: wie weet is diepe vriendschap wel een veel vastere bodem voor een duurzame relatie, want telkens als ik verliefd word, eindigt het in de dood of in een onverwachte en pijnlijke breuk. Maar onze relatie heeft de kans niet gekregen te groeien, deze man zat in een trein die maar één kant op kon: vooruit. En met de relatie stopte ook onze lange vriendschap.

‘Ja, ik ben zeer terughoudend geworden in de liefde, en ja, je zou me cynisch kunnen noemen. Maar dan alleen wat betreft de liefde, want intussen vind ik een veel groter geluk bij een andere oude vriend, een waar cynisme geen vat op heeft, een die naarmate ons contact inniger wordt, mij het vertrouwen in de liefde, in álle liefde weer helpt herstellen: de schilderkunst. Op dit moment vind ik het het aangenaamst alleen, in mijn atelier. Ik schilder. Dat doe ik al zolang ik leef, maar toen mijn eerste man overleed, verwachtte ik een kind en het duurde tot mijn tweede huwelijk voor ik de rust weer kon vinden om te schilderen. En nu neemt het schilderen het in betekenis over van de liefde, ik ben er de hele dag mee bezig, als ik opsta, onder de douche, niets of niemand die me weerhoudt of afleidt. Decennialang heb ik me incompleet gevoeld zonder een man aan mijn zijde. Mijn leven lang ben ik op zoek naar iemand met wie ik kan ‘samenvallen’, iemand die mij helemaal doorgrondt en ik hem. Maar zoals een non haar roeping vindt in het klooster, vind ik bevrediging bij het maken van een schilderij. En ik zweer de liefde allerminst af, maar heb het punt bereikt waarop ik niet langer afhankelijk ben van al die aantrekkelijke mannen die ik ken en heb gekend, al die mannen met hun bloemen en diners en sterke armen en sexy dansende krullen rond de oren, ik ben niet langer slaaf van hun apps, en hoop niet langer op hun bevestiging. Alle blije opwinding die ermee gepaard ging, is ook weg, maar mijn nieuwe inzicht is niet alleen bijzonder coronaproof – ik kom behalve mijn zoon niemand naderbij dan anderhalve meter – maar zorgt er vooral voor dat ik niet al mijn kracht verspil aan iets waarop ik geen invloed heb.

‘I can drink a case of you and I would still be on my feet, zingt Joni Mitchell. Dat geldt wat mij betreft dus niet voor mannen, maar wel voor mijn werk. Als ik schilder levert overgave en kwetsbaarheid altijd iets waardevols op is, een rechtstreeks verband waarvan in de liefde nooit sprake is. Ook al geldt: één verkeerde penseelstreek en ik verwoest alles wat ik tot dan toe heb gemaakt, toch heb ik over schilderen uiteindelijk wel controle. Wat ik wil zeggen is dit: ik heb maar één leven, ik kan wel blijven doen of mijn potentieel in de liefde ligt, maar daar lijkt het niet op. Als ik schilder investeer ik veel meer in mijn eigen groei, als ik liefheb maak ik me afhankelijk. Al schilderend word ik sterker, dat maakt misschien mijn liefdeskansen ook weer groter. We zullen zien. Voorlopig ben ik beter af zonder. Het klinkt misschien vreemd, maar ik voel me nooit meer alleen.’

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Cate ­gefingeerd.

Ook geïnterviewd worden? Mail een korte toelichting naar lust@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden