De veronderstelde Generatie Nix door de jaren heen

Twintig jaar geleden interviewde de Volkskrant jongeren van de vermeende Generatie Nix. In 2005 zochten we ze weer op, en nu, 20 jaar later, spreken we hen opnieuw. Aflevering 2: de zorgdrift van Kirsten van Rijn en Jurryt van de Voorens idealen.

Kirsten van Rijn met dochters Myrthe en Amber Beeld Erik Smits

Kirsten van Rijn

1995
'Het is misschien best eentonig, maar met die kinderen maak je ontzettend veel mee. De baby gaat heel hard vooruit. Ze zit nu te grijpen en stopt alles in haar mond. Dat soort dingen, ik zou die voor geen goud willen missen. Daarom zou ik mijn kinderen nooit naar een crèche doen. Dan genieten anderen daarvan, zien zij hun eerste stapjes en die wil ik zien.'

Kirsten van Rijn was 21 toen zij met Hans haar eerste dochter kreeg. Tijdens haar zwangerschap stopte ze met de opleiding tot verpleegster in de zwakzinnigenzorg. Kirsten groeide op in Amsterdam en verhuisde met de komst van de tweede naar Emmen, omdat ze daar een betaalbare eengezinswoning konden krijgen.

Kirsten van Rijn met baby Myrthe en oudste dochter Amber Beeld Marcel Molle

2005
Het afgelopen jaar was zwaar, zegt Kirsten (35). Een paar dagen geleden kwam Hans uit het ziekenhuis na twee buikoperaties. De chirurg trof één grote puinhoop aan in zijn buik, de blindendarm bleek geknapt. Hans is herstellende, maar hij voelt zich schuldig. 'Ik vind het rot voor die meiden. Ze waren zo toe aan vakantie en dan gebeurt dit.'

De baby en peuter van tien jaar geleden zijn groot. 11 en 13. Ook voor de kinderen was het een zwaar jaar. 'Amber ging voor het eerst naar de middelbare school en heeft alleen maar zitten leren', zegt Kirsten. 'Ze raakte er helemaal gestrest van, zo zielig. Aan het eind van het schooljaar kreeg Amber gymnasiumadvies, ze had allemaal achten en negens. Maar die cijfers waren te zwaarbevochten. We besloten dat ze naar de havo gaat. Er is meer in het leven dan leren.'

Sinds 2000 werkt Kirsten van Rijn als garderobemedewerker in het tropisch zwembad van Center Parcs in Emmen. Geen superbaan, vindt ze. 'Maar het is heerlijk om weer mensen om me heen te hebben. Na negen jaar thuiszitten was mijn wereld erg klein geworden. Ik werk zo'n vijftien uur in de week en zorg er altijd voor dat ik thuis ben voor de kinderen. Nu ze groot zijn, staan de kinderen nog steeds op eerste plaats. Ik wil dat zij goed terechtkomen en gelukkig zijn. Soms zeggen anderen: 'Je moet meer aan jezelf gaan denken'. En dat is ook zo. Alleen vind ik dat niet makkelijk om te doen.'

In 1995 interviewde de Volkskrant 17 jongeren uit de veronderstelde generatie Nix, over hun relaties, carière, ambities, idealen. Een dolende, verwende generatie zou dat zijn, maar was dat ook zo? In 2005 zocht schrijfster Anne-Gine Goemans (Honolulu King) tien van hen weer op; nu, weer tien jaar later, laten we ze terugkijken op hun keuzen en toekomstverwachtingen van vroeger, vertellen ze hoe het nu gaat en hoe ze verder willen. En: zijn ze nou een generatie of niet? Vrijdag deel 3.

Kirsten met dochters Myrthe en Amber Beeld Marcel Molle

Generatie Nix

Lees hier aflevering 1 van deze serie terug, over Joris Ruhe en Sandra Rake-Koenen

2015
'Er is inderdaad veel in mijn leven veranderd', beaamt Kirsten van Rijn (45). Ze zit op de rode bank van haar nieuwbouwwoning in Nieuw-Vennep. Tegenover haar zit dochter Myrthe (21). Aan de muren trouwfoto's met haar nieuwe echtgenoot en hun vijf kinderen. Naast de voordeur hangt het bordje 'Ronald, Kirsten & kids (in wisselende samenstelling)'. Met haar ex-partner Hans heeft ze geen contact meer.

Wat eraan voorafging.

Haar vriendinnen zeiden dat ze meer aan zichzelf moest gaan denken. Na jarenlang zorgen en moederen besloot Kirsten dat te gaan doen. In 2008 ging ze met haar twee dochters bij Hans weg. Het sluimerde al veel langer. 'Ik cijferde mezelf weg. Hans bepaalde wat er gebeurde, ik schikte me. Naar Emmen verhuizen wilde hij graag, terwijl ik het vreselijk vond om zo ver van mijn ouders te wonen. Ik werd heel jong moeder en was nooit zo bezig met wat ik zelf wilde bereiken. Behalve dan dat mijn meiden een goed thuis hadden met twee liefdevolle ouders. Daarom was uit elkaar gaan geen optie voor mij. Totdat ik het niet meer volhield, ik liep op eieren. Ik was diep ongelukkig.'

Ze verhuisde met Amber en Myrthe naar een huurwoning in Emmen. Een piepklein 'vrouwenparadijsje', gevuld met kleurrijke plastic bloemen, rieten mandjes en sierkussentjes. Kirsten had geen cent op de spaarrekening en verdiende een minimum inkomen bij Center Parcs, maar voor het eerst sinds lange tijd voelde ze zich weer gelukkig. Het beviel haar uitstekend om alleen met haar dochters te wonen, maar na een jaar kwam ze op Hyves per ongeluk een oude liefde tegen. 'Ronald. Ik herkende hem eerst niet. Grijs en een stuk ouder, maar dit was de man die ik tijdens mijn opleiding tot verpleegster in de zwakzinnigenzorg had laten lopen. Ronald en ik woonden destijds in dezelfde personeelsflat. We zijn toen samen een paar keer uitgeweest, maar ik ben halsoverkop uit die flat vertrokken. Ik zat toen niet goed in mijn vel, ik was pas 17 en vond de opleiding te zwaar. Ronald heeft zich altijd afgevraagd waar ik was gebleven. Opeens hadden we na al die jaren weer contact via Hyves. De vonken sprongen er direct vanaf. Alleen bleek Ronald getrouwd te zijn en ook nog eens vader van drie jonge kinderen.'

Hier begin ik niet aan, dacht ze. Ze wilde zijn huwelijk niet stukmaken. Maar nadat ze elkaar een keer in 2009 hadden ontmoet, was er geen houden meer aan. Ronald en Kirsten wilden samen verder. Zijn mededeling dat hij wilde scheiden was een schok voor zijn gezin. 'Het haalde heel veel overhoop en nog steeds is de scheiding pijnlijk.' Twee jaar lang reed haar nieuwe liefde op en neer van zijn woonplaats Nieuw-Vennep naar Emmen. Kirsten wilde dat haar twee dochters eerst hun middelbare school afmaakten, voordat ze gingen samenwonen.

In 2011 trokken ze bij Ronald in. Een welbewuste keuze, zegt Kirsten. Haar nieuw verworven zelfstandigheid gaf ze op, haar werk en vriendenkring liet ze achter. 'Dat was niet eenvoudig, ik moest in het begin erg wennen. Ronalds huis met zijn grijs-witte inrichting voelde niet als mijn thuis.'

Kirsten van Rijn is aan zichzelf toegekomen en studeert weer

Vind je dat je verder bent gekomen dan je ouders?
'Nee, maar dat hoeft ook niet. Mijn leven is heel anders verlopen dan dat van hen. Mijn ouders zijn al vijftig jaar gelukkig getrouwd en genieten nu van hun welverdiende pensioen. Ik hoop ze daarin te kunnen opvolgen, maar voorlopig moeten mijn man en ik nog heel wat jaren werken.'

Heb je idealen?
'Zodra ik klaar ben met mijn studie, wil ik mijn medische kennis inzetten om ernstige zieke mensen met een laatste wens te helpen deze te vervullen.'

Heb je bereikt wat je voor ogen had?
'Ik denk het wel. Ik heb nu een lieve man, met wie ik ruim een jaar getrouwd ben en twee geweldige meiden, die het ieder op hun eigen manier prima doen in de maatschappij. Het gezin blijft voor mij het belangrijkste.'

'De verhuizing was kut', zegt Myrthe. 'Mijn zus ging niet mee, zij ging studeren. En ik moest mijn leven achterlaten in Emmen.'

Kirsten: 'Maar ik had eindelijk de liefde van mijn leven gevonden en die wilde ik dit keer niet laten schieten. Bij Ronald kan ik mezelf zijn, hij stimuleert me om mezelf te ontwikkelen. Ik heb voor het eerst een gelijkwaardige relatie.'

Myrthe: 'Ik heb liever een gescheiden moeder die gelukkig is, dan getrouwde ouders die ongelukkig zijn.'

'Ronald en ik kozen voor elkaar', zegt Kirsten, 'maar de kinderen natuurlijk niet. Hij wordt nooit hun tweede vader, ze zien hem meer als een oom.'

Of dochter Myrthe het later anders dan haar moeder wil doen? 'Ik doe het nu al niet als mijn moeder', zegt Myrthe. 'Zij had op mijn leeftijd al een kind. Ik focus me op mijn studie en vrienden.'

Kirsten: 'Dat heb ik ook altijd tegen die meiden gezegd: zorg dat je een goed diploma hebt. Toen ik hier kwam wonen, struinde ik alle uitzendbureaus af. Maar met alleen een mavo-diploma kwam ik nergens aan de bak. Dat vond ik confronterend. Ik doe nu een mbo-opleiding verzorging en werk drie dagen in de week in een verzorgingshuis. Ik hoop dat ik over tien jaar verpleegkundige ben en dat we in een kleiner huis wonen waarin misschien een paar kleinkinderen rondstruinen. Dat lijkt me geweldig, kleinkinderen.'

Myrthe: 'Komt in orde, mam.'

Jurryt van de Vooren

1995
Goedgebekt, onder meer door zijn woordvoerderschap bij de Amsterdamse studentenvereniging (ASVA), haalt Jurryt van de Vooren (26) uit naar Felix Rottenberg en Relus ter Beek. Figuren die ooit 'idealistisch waren en het nu goed voor elkaar hebben'. Met voormalig onderwijsminister Ritzen weigert hij te praten. Roel van Duijn is een 'eco-hezbollah', de cv-jager staat synoniem voor 'carrièrevarken'. Heftige taal, Jurryt mag graag 'fokken' en 'affakkelen'. Maar hij is dan ook 'een beetje pissed off over de manier waarop de hele handel naar de kloten wordt geholpen'. Behalve bestuurslid van de linkse jongerenorganisatie Rebel staat hij tijdens de parlementsverkiezingen nummer vijf op de lijst van de trotskistische Socialistische Arbeiderspartij. Ook stelt hij zich ('om het hele gedoe belachelijk te maken') kandidaat voor het burgemeesterschap van Amsterdam. Zijn ambitie: iets in de journalistiek of woordvoerder voor een organisatie.

Jurryt van de Vooren in 1995 Beeld Marcel Molle

2005
Het interview in 1995 deed destijds de nodige stof opwaaien. Ingezonden brieven kwamen binnen. Jurryt grinnikt. 'Eén vrouw had zitten turven hoe vaak in het interview het woord 'ik' stond. Ze kwam uit op 250 keer en concludeerde dat ik dus een enorme egoïst moest zijn. Ook over mijn uitlatingen kwamen reacties binnen. Ik was heel links, met duidelijke politieke standpunten, bracht alles met grote stelligheid. Dat was in die tijd not done. Voor mij was het interview in de Volkskrant het keerpunt', zegt Jurryt (36). 'Waar ik van schrok, waren mijn eigen harde woorden. Toen ik het las, dacht ik: ik oordeel voortdurend over anderen, maar ben niet eens in staat om mijn studie af te ronden. Inmiddels was ik al zes jaar bezig met politicologie, maar had pas de helft erop zitten. Vanaf dat moment ging ik serieus studeren.'

Jurryt van de Vooren in 2005 Beeld Marcel Molle

Na zijn afstuderen in 1997 ging Jurryt aan de slag als freelancejournalist. Naamsbekendheid vergaarde hij met zijn rubriek Historisch besef in NRC Handelsblad waarin hij over de geschiedenis van de sport schreef. Hij maakte onder meer documentaires en wordt regelmatig door de media geraadpleegd als sporthistoricus. Momenteel werkt Jurryt aan tweehonderd sportbiografieën voor het nieuwe sportmuseum in het Olympisch Stadion.

'Ik schaam me niet voor mijn vroegere stelligheid. Het hoort bij die leeftijd. De charme om je af te zetten verdwijnt op den duur. Ik zie die tijd nu als een foto van een kind met een tuinbroek. Leuk, maar vraag me niet die tuinbroek weer aan te trekken.'

2015
Getrouwd, twee jonge kinderen, een bakfiets voor de deur van zijn bescheiden nieuwbouwwoning in Amsterdam Noord. Had je Jurryt twintig jaar geleden verteld dat hij er met zijn 46 jaar zo voor zou staan, dan zou hij dat nooit hebben geloofd. Niet omdat hij tegen het huwelijk was, zoals de meeste van zijn linkse vrienden, maar 'ik kon niet eens een plant in leven houden, laat staan een gezin. Ik was zelf ook nooit op het idee gekomen om mijn vriendin Aleid ten huwelijk te vragen. Dus vroeg zij mij zes jaar geleden, op Kerstavond met onze baby op schoot.' Hij realiseert zich dat de bakfiets het symbool voor Amsterdam Zuid is, maar als je bewust geen auto hebt, is zo'n fiets 'verdomd' handig.

Actiekabouter werd hij vroeger door zijn vrienden genoemd. Vanwege zijn lengte en vanwege het feit dat hij honderden demonstraties bezocht en vele organiseerde. Het actievoeren kreeg Jurryt van huis uit mee. De eerste keer dat hij naar een demonstratie ging, was tegen de kruisraketten. Hij was 14 jaar en wilde liever voetballen, maar zijn ouders vonden het belangrijk dat hij daar bij was. Die grote demonstratie in Den Haag maakte veel indruk op hem. 'Een gigantische hoeveelheid mensen tegen kernwapens. Zingen, spandoeken, muziek: de sfeer was ongelofelijk. Opeens vond ik demonstreren een stuk leuker dan voetballen, wat ze in mijn elftal niet begrepen.'

Jurryt van de Vooren in 2015 Beeld Erik Smits

Actievoeren doet Jurryt alleen nog met hoge uitzondering. De laatste demonstratie die hij bezocht was vier jaar geleden tegen Wilders. Hij kwam van een koude kermis thuis. 'Ik zag dezelfde mensen rondlopen als uit mijn studententijd met driekwart zware Javaanse shag en het uniform van de linkse actievoerder. Leren jasje, kistjes, lang haar, strakke broek. Dezelfde pamfletten werden uitgedeeld als destijds tegen de extreem-rechtse Janmaat en ook de sfeer was nog hetzelfde. Humorloos, met een groot gebrek aan zelfrelativering. Dat was echt een afknapper.'

Jurryt vindt zichzelf nog steeds links. Als kiezer gaat hij heen en weer tussen de SP en GroenLinks, de partijen waaraan hij zich het minst ergert. Zijn linkse maten uit de ASVA-tijd vormen nog steeds de basis van zijn vriendenkring, maar hij voelt geen behoefte meer om zich actief met de politiek bezig te houden. Juist omdat hij het van dichtbij meemaakte, verloor hij zijn interesse. 'Als activist zag ik van dichtbij dat politiek meer ego is dan idealisme, testosteron met beentjes. Het is een wereld waarin ik niet thuishoor.'

Wat Jurryt , sporthistoricus, wel gepassioneerd bezighoudt, is de geschiedenis van de sport. Hij werkte onder meer voor het Olympisch Stadion Amsterdam en heeft zijn eigen site sportgeschiedenis.nl.

Urenlang kan hij over de Olympische Spelen praten, zijn favoriete onderwerp, zonder het over sport te hebben. 'Het IOC organiseert de Spelen zoals een sprinkhanenplaag tekeer gaat', zegt Jurryt. 'Ze vreet eerst een land leeg en laat vervolgens een teringzooi met lege stadions en spookdorpen achter.' Hij vergeleek de Winterspelen in Sotchi - kosten oplopend tot zo'n 40 miljard euro - met alle voorafgaande edities. Uit zijn analyse bleek dat Sotchi meer kostte dan alle Spelen van 1924 tot en met 2010 bij elkaar opgeteld. 'Alleen het IOC en internationale sponsoren verdienen eraan. Lokale ondernemers worden weggedrukt, de bevolking schiet er niets mee op, die moet achteraf de prijs betalen. Na veel Olympische Spelen worden de belastingen extreem verhoogd.'

En daar komt zijn huidige idealisme om de hoek kijken. Waar hij naar streeft, is dat de Olympische Spelen worden gekoppeld aan maatschappelijke problemen. Niet schaatsen op kostbare nieuwe kunstijsbanen, maar wel op natuurijs en vervolgens aandacht vragen voor gletsjers die in hoog tempo smelten. Geen stadions en dorpen neerplempen, maar slimmer gebruik maken van bestaande of tijdelijke voorzieningen. Hij werkt aan een internationale studie naar alle Olympische Spelen, die moet resulteren in een boek met aanbevelingen voor een eerlijke en duurzame aanpak. Over vijf jaar wil hij klaar zijn. Voor de rest heeft hij geen vastomlijnde ideeën over hoe zijn leven er over tien jaar zou moeten uitzien. 'De Grieken hebben een prachtige manier om met tijd om te gaan. Ze staan met hun gezicht naar het verleden en met de rug naar de toekomst en bewegen zich achterwaarts door de tijd. Zo beleef ik het ook. Ik heb geen idee wat achter me ligt, maar door mijn blik op het verleden te richten weet ik waar ik nu sta.'

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Jurryt van de Vooren is blij dat alles anders is gegaan

Vind je dat je verder bent gekomen dan je ouders?
'In mijn leven heb ik veel dingen gedaan die mijn ouders niet deden, zoals een universitaire opleiding. Het gaat me echter te ver om dan te zeggen dat ik verder ben gekomen. Ik doe graag dingen anders en niet beter.'

Heb je idealen?
'In mijn onderzoek naar internationale sportorganisaties probeer ik een manier te vinden waarop evenementen als de Olympische Spelen een positievere maatschappelijke rol kunnen spelen in plaats van dat ze een land als een zwerm sprinkhanen kaalvreten.'

Heb je bereikt wat je voor ogen had?
'Gelukkig is alles anders gegaan dan ik vroeger dacht. Als ik aan het eind van een dag iets weet waarvan ik 's ochtends niet wist dat het bestond, heb ik het goed gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden