De taal van het Vlaams Belang

Een opgeruimd gezelschap voorlieden van het voormalige Vlaams Blok stond kortgeleden op een foto in de krant. De rechter veroordeelde de oude organisatie wegens racisme en xenofobie en ze moest zichzelf opheffen....

In het midden stonden partijvoorzitter Frank Vanhecke en de Vlaamse fractievoorzitter Filip Dewinter. De laatste is de man die eind jaren tachtig de doorbraak bewerkstelligde van de partij, die zich door de jaren heen heeft gekenmerkt door streven naar een onafhankelijk Vlaanderen, verzet tegen de Waalse overheersing, tegen links en niet in de laatste plaats tegen de instroom van allochtonen.

Dewinter werkt aan een gematigder uitstraling dan voorheen, om zo een nog breder kiezerspubliek te trekken. Ook zijn taal heeft hij van de scherpe kanten ontdaan, althans in openbare optredens en in het parlement.

Ne aamadees, ne Marokkaan

Ne raller en ne nikkeriaan

Ne communist, ne vreemde tist

Die zwieren we allemaal in hun kist

Ne rode hond met ne grote mond

Die boren we in de grond! (...)

Ne vuile jood, ne maoist Ne Franskiljon en socialist

zong Dewinter in zijn jeugd als voorzitter van het Nationalistisch (Jong) Studentenverbond. Ferme taal was dat, waaruit strijdlust en gedrevenheid spraken, alsmede de soort van daadkracht die vraagt om begeleiding door laarzengestamp, uniformen en vlagvertoon.

Eind 1991 publiceerde de toen 29-jarige Dewinter als lijsttrekker van het Vlaams Blok een scherp geformuleerd manifest getiteld Weg met ons? Het ademt een toon van dramatiek en urgentie en een stelligheid die geen tegenspraak duldt, die samen doen denken aan de onontkoombaarheid waarmee de NSDAP zich in de jaren dertig in Duitsland manifesteerde. Van meet af aan stond de taal van het Vlaams Blok bol van de retoriek: van de grote woorden en van de dramatiserende bijvoeglijke naamwoorden.

Dewinter in Weg met ons?: 'In de door massale migratie geplaagde wijken van onze steden geniet alleen het Vlaams Blok nog enige geloofwaardigheid. In deze gettowijken neemt het Vlaams Blok als enige haar verantwoordelijkheid op.'

De verbaal begaafde volksmenner in Dewinter voorzag toen al dat islamitische hordes op het punt stonden het land te overspoelen en dat Antwerpen een soort Beiroet aan de Schelde zou worden: 'De kanker van het vreemdelingenprobleem woekert verder.' (...) 'De ongebreidelde immigratie en de politiek van gedwongen integratie heeft een omgekeerd kolonisatieproces op gang gebracht.' (...) 'Morgen zetelen ze in het parlement en stellen ze hier de wetten.' En de 'tot kasba's en soeks verworden volkswijken' moesten 'door een agressief beleid teruggegeven worden aan de eigen bevolking'. Met zulke taal in de etalage ben je inderdaad verzekerd van clientèle, zij het van een overzichtelijke soort.

Gezien de kennelijke pogingen van de partij het klantenbestand uit te breiden, kon De Vlaamse krant De Morgen enkele jaren na de verschijning van het manifest constateren dat de partij door de aanhoudende verkiezingssuccessen 'respectabel' en 'salonfähig' was geworden. Dewinter wilde dan ook per se niet dat het Vlaams Blok werd afgeschilderd als een rascistische, neofascistische of neonazipartij, dit in weerwil van het 70-puntenplan dat hij in 1992 had gelanceerd, met daarin passages als: 'De islamitische godsdienst is een anti-Westerse en onverdraagzame godsdienst', 'Werk voor eigen volk eerst' en: 'Het Vlaams Blok pleit voor het terug invoeren van bloedafstamming'. Juist dit 70puntenplan leidee tot het rechterlijk verbod van het Vlaams Blok.

De voormalige partijvoorzitter Karel Dillen kon er ook wat van. Ooit liet hij zich ontvallen: 'Geen negers en islamieten in Vlaanderen!' Dit soort uitlatingen doe de vertegenwoordigers van Vlaams Blok/Vlaams Belang eigenlijk niet meer in het openbaar. De partij wil een geaccepteerde, fatsoenlijke politieke beweging zijn.

Dewinter tijdens een verkiezingstournee dit voorjaar: 'Wij reiken de hand naar vreemdelingen die willen assimileren.' En: 'We willen een nieuw kiezerspubliek en dat bereik je door de lat lager te leggen en de scherpe hoeken bij te vijlen.'

Ogenschijnlijk doet Vlaams Blok/Vlaams Belang dat inderdaad. In een interview in het Laatste Nieuws, in maart van dit jaar, ter gelegenheid van een kwarteeuw Vlaams Blok, constateert de interviewer dat Dewinter twee gezichten heeft: 'Dat u naar buiten toe relatief vriendelijke, genuanceerde dingen zegt, en er intern nog even hard invliegt als vroeger. Dewinter: 'Aan de ene kant is er je programma, aan de andere kant de retoriek. (...) 'Het is normaal dat je op meetings de taal van het volk spreekt.'

Dan citeert de verslaggever uit de nieuwjaarstoespraak van Dewinter: 'Koop in Vlaams Antwerpen! Wij hebben er genoeg van om door Nederlands-onkundige verkoopsters al dan niet met hoofddoek aangesproken te worden! Wij hebben genoeg van de Arabische opschriften op de winkelruiten!

Wij hebben genoeg van de groezelige winkeltjes waar alles kan wat een ander niet mag! Van de 28ste shoarmatent in de straat!'

Tijdens de opheffing van het Vlaams Blok en de oprichting van Vlaams Belang bleek dat de beweging niet van zins is enige water bij de wijn te doen. 'Het Vlaams Blok heeft altijd het Vlaams belang verdedigd en het Vlaams Belang zal altijd het Vlaams Blok verdedigen', zei Dewinter.

We kunnen dus op de website van Vlaams Belang kennis blijven nemen van de gezwollen en ophitsende toespraken van Dewinter en partijvoorzitter Frank Vanhecke, die beiden nogal vaak afsteken.

De taal tijdens die vele partijbijeenkomsten is onveranderlijk strijdlustig en in overdrachtelijke zin oorlogszuchtig. Dewinter in maart van dit jaar (hij spreekt zijn gehoor tijdens een toespraak herhaaldelijk toe met de woorden: 'Kameraden nationalisten'): 'Het Vlaams Blok vecht met de moed en de kracht van een overtuiging voor een radicaal Vlaams programma. Schouder aan schouder, eensgezind, geven we het baasineigenland en de eigenvolkeerstidee gestalte. (...) Inderdaad, kameraden, zet u schrap en vecht, vecht met het enige wapen dat de democratie ons ter beschikking stelt, de electorale atoombom: het stempotlood.'

En Vanhecke (hij spreekt de zaal graag toe met 'Vlaamse vrienden' of met 'Vlaamse nationalisten') twee jaar geleden, tijdens de Nationale Sporenviering: 'Wij willen het beste van onszelf geven om Vlaanderen terug als klein land maar groot volk op de kaart van Europa te plaatsen. Dat zweren wij hier vandaag, vlak bij de plaats waar 700 jaar geleden Vlaamse vrijwilligers de strijd aangingen met het ridderleger van een Franse koning wiens heerschappij over Vlaanderen zij niet meer wilden erkennen. Zij wonnen de strijd. Ook wij zullen winnen.'

Dat is de granieten taal die je mag verwachten van een beweging die Vlaams Blok heet. Vlaams Belang klinkt veel schaapachtiger. Des te meer steekt daartegen de wolfskleding af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden