Lezersbrieven Zaterdag 1 juni

De ramadan is voor niet-vastende mensen met een Marokkaanse achtergrond toch altijd een ongemakkelijke periode

De lezersbrieven van zaterdag 1 juni 2019.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: Ik ben nou eenmaal Nederlands én Marokkaans

De ramadan is inmiddels al een paar weken bezig, en voor niet-vastende mensen met een Marokkaanse achtergrond is dat toch altijd een ­ongemakkelijke periode. De niet-vasters moeten zich opeens gaan verhouden tot het dominante beeld van wat hun identiteit wel of niet moet zijn.

Vanuit de islamitische gemeenschap krijg ik van generatiegenoten, die vaak conservatiever zijn dan hun ouders, weleens te horen dat ik ‘zwaar dwalende ben’. Als je als moslim niet aan de ramadan meedoet, krijg je blijkbaar moeilijkheden aan de poort van de hemel. Je zou zomaar voor een bepaalde periode naar de hel moeten. Als je daarna zegt dat je überhaupt twijfelt aan de monotheïstische vorm van religie, en daarmee de islam, weten ze het altijd zeker: een enkeltje hellevuur voor jou.

Een mooie discussie over ­diversiteit binnen de Marokkaanse gemeenschap krijgt vaak niet eens de kans op het moment dat je als ‘verkaast’ of ‘tatta’ wordt gelabeld, waarmee een goed gesprek wordt doodgeslagen.

Maar ook van mijn witte, Nederlandse voetbalvrienden kreeg ik een mooie opmerking toen ik voor de wedstrijd een banaantje at en me moest verantwoorden dat ik niet vastte: ‘O, je bent een neppe, haha.’ De drang om mensen in een hokje te stoppen verbaast me elk jaar weer.

Er wordt binnen de Marokkaanse gemeenschap veel over racisme en uitsluiting gesproken, maar we kunnen er zelf ook wat van. Ik ben nou eenmaal Nederlands én ­Marokkaans.

En dat ik niet ­helemaal in jouw hokje pas, zegt misschien meer over jouw achterhaalde wereldbeeld, dan over mij.

Younes DouariAmsterdam

Keppeltjes

Het is spijtig dat er ophef is ontstaan over het dragen van een keppeltje (Ten eerste, 28 mei). Wat me echter opvalt, is dat een deel van de keppeldragers er moeite mee heeft dat andere geloven er andere mores op na houden.

We moeten ofwel een keppeltje en een hoofddoek zonder problemen kunnen dragen, of we moeten consequent zijn en ageren tegen een hoofddoek, maar dan ook tegen een keppeltje.

Zoals hier toepasselijk is: gelijke ­monniken, gelijke kappen.

Fons van NunenBoxtel

‘Muziekfestivals’

Robert van Gijssel pleit voor een toename van ‘muziekfestivals’ in Nederland, want het zorgt voor inkomen en gaat de individualisering tegen (31 mei, O&D). Kunnen we elkaar niet ontmoeten zonder bewustzijnsverlagende ­decibellen? Is dat muziek te noemen?

Een tijdje terug stierven jonge rans­uilen in een naburig dorp bij Leeuwarden, omdat ze daar in het centrum ‘losgingen’. Daarop zijn de oren van de ransuilen niet gebouwd. Laat ze toch hun jongen grootbrengen in stilte.

Waar in Nederland nog spaarzame stilte heerst, kan álle leven haar innerlijke muziek horen. En als het zonodig mét scheurende decibellen moet, dan diep in betonnen kelders, met de deksel erop.

Elisabeth MeesAmsterdam

Deeltijdpensioen

Aan elke oplossing in de pensioendiscussie, zoals de regeling voor ‘zware ­beroepen’, kleven ook weer bezwaren.

Maar nu dacht ik aan een oplossing die ik nergens tegenkom. Kunnen we mensen die langer moeten doorwerken geen deeltijdpensioen aanbieden? Bijvoorbeeld drie dagen werken en twee dagen prepensioen?

Pieter BakkerWageningen

Klaver en Özdil

Jesse Klavers spijtbetuiging, inzake het vertrek van Kamerlid Zihni Özdil, was een schijnvertoning (Ten eerste, 29 mei). Want waarvan zei Klaver daadwerkelijk spijt te hebben? Van de manier waarop zijn fractie Özdil had geroyeerd? Of van het feit dat, dankzij zijn steun aan het leenstelsel, een hele generatie studenten zich diep in de schulden moet ­steken?

Klaver zei uitsluitend spijt te hebben van ‘moddergooien en lelijke politiek’, oftewel de gang van zaken. Het leek hem vooral dwars te zitten dat hij ­publiekelijk beschuldigd werd van ­karaktermoord, iets dat niet past bij het beeld dat hij van zichzelf wenst te schetsen. Het leek er sterk op dat zijn spijt­betuiging vooral tot doel had dit beeld te herstellen.

Als Klaver echter de linkse leider wil worden die hij pretendeert te zijn, moet hij zich inspannen voor een rechtvaardig onderwijssysteem, met gelijke ­kansen en sociale mobiliteit. Om te ­beginnen lijkt het me verstandig dat hij écht spijt betuigt en zich gaat inspannen om de desastreuse gevolgen van het leenstelsel te beperken door aan te ­sturen op de herinvoering van de ­studiefinanciering.

Maurits HortensiusRotterdam

Giro culinario

Met de Giro culinario vind zelfs ik, als niet-wielrenfan, de Giro leuk. Hulde voor het mooie idee en de recepten van Onno Kleyn. Alle 21 recepten en bijgaande teksten heb ik met plezier ­gelezen. En nu koken maar!

Marleen DiepeveenBriltil

Fiscusvakantie

De timing van het voornemen van de Belastingdienst om beleidsvakantie aan te vragen is interessant (Ten eerste, 29 mei). Nou ben ik de laatste om ­iemand een vakantie te misgunnen, maar ik maak me wel zorgen om het feit dat in dit geval ‘onder andere een deel van de klimaatplannen op losse schroeven komt te staan’ en men mogelijk niet in staat is de CO2-heffing voor het ­bedrijfsleven door te voeren.

Ik voel een zucht van verlichting door het bedrijfsleven gaan en zucht zelf diep wanhopig, samen met het klimaat.

Boukje LoopstraAlmere

Multinationals

Het was weer raak bij het rondetafel­gesprek in de Tweede Kamer, over de ­belastingafdracht van multinationals (Ten eerste, 31 mei). Na Shell, beweren nu ook Philips en AkzoNobel dat zij ‘miljarden betaalden’ aan loonbelasting, ­dividendbelasting, btw en accijnzen.

Tja, het is makkelijk pronken met andermans geld. Die btw wordt immers betaald door de koper, door de verkoper geïncasseerd, en weer afgedragen aan de fiscus. Voor accijns, bijvoorbeeld op benzine, geldt hetzelfde. Dividendbelasting? De multinationals houden die bij de uitbetaling van de winstuitkering aan de aandeelhouders in, en dragen die weer af aan de Belastingdienst. En van loonbelasting bestaat het overgrote deel uit inhouding op de brutolonen van werknemers, door de werkgever, die het dan weer op de rekening van de ­Belastingdienst stort.

Ook wordt genegeerd dat de finan­ciële resultaten in Nederland nooit ­kunnen worden gerealiseerd zonder een paar essentiële voorwaarden: goed geschoold personeel, betrouwbare ­infrastructuur, goede gezondheidszorg, veiligheid en functionerende rechtspraak. Allemaal betaald door particulieren en bedrijven die wél netjes hun belastingaandeel bijdragen.

Harry PorschenVoorhout

Slag om de Schelde

Koning Willem-Alexander nodigt Trump uit de herdenking van de strijd om de Westerschelde op 31 augustus in Terneuzen bij te wonen. Bizar. Wie wil deze president, die alle aandacht zal opeisen, bij de herdenking van een belangrijke fase in de bevrijding van ons land hebben? Geen enkele Amerikaanse soldaat nam daaraan deel.

De Amerikaanse bevrijders bevonden zich vooral in oostelijk Noord-Brabant en in Limburg. De strijd om de Westerschelde werd gestreden door de Canadezen, Polen en in de laatste fase (Walcheren) door Britten met deelname van Belgische, Franse en Noorse commando’s. Laten we de vertegenwoordigers van die landen centraal stellen bij de herdenking, met alle respect voor de Amerikaanse militaire inzet elders in Nederland en daarbuiten.

Dick ZandeeBergen op Zoom

Rembrandt

Mooi stuk van Onno Blom over de ­passieserie van Rembrandt (28 mei, V), maar het zijn geen vijf, maar zes schilderijen.

Vijf hangen een beetje achteraf in de Alte Pinakothek in München, de zesde is terechtgekomen in een wat zielig kerkje in de buurt van Agen in Frankrijk. Een kleine twintig jaar geleden werd dit schilderij herontdekt en enkel jaren daarna is er ter bescherming een plaat van gepantserd glas geplaatst.

Leo JacobsAmsterdam

Stemmen via DigiD

Velen, onder wie René Cuperus (O&D, 27 mei), vinden het jammer dat minder dan de helft van de kiesgerechtigden heeft gestemd. Dit roept de vraag op waarom we niet via DigiD kunnen stemmen.

We kunnen en moeten tal van gevoelige zaken via het internet regelen. Dat daarmee inwoners van landen met een lagere internetdichtheid worden gediscrimineerd, lijkt mij een non-argument, omdat dit voor veel meer belangrijke zaken geldt.

We zijn trots op Nederland als handelsland, maar dat houdt wel in dat veel landgenoten dagelijks in het buitenland werken of onderweg zijn. Voor hen, groepen die moeilijk van huis kunnen en jongeren met weerzin voor de gang naar het stembureau, kan het opkomstpercentage zelfs verdubbelen.

John KoelemijPraag

Songfestival

Als het Songfestival naar Leeuwarden komt, moet het dan Buma-rechten ­betalen?

Piet Willem TanjaGoutum

Museumdrukte

Het personeel van het Louvre in Parijs spreekt van een ‘verstikkende’ drukte (Ten eerste, 28 mei). Het is sympto­matisch voor de toekomst van grote musea.

In Rome bezochten we de Vaticaanse musea. Het was er zo druk dat we de file na de Sixtijnse Kapel hebben verlaten.

Het Uffizi in Florence was ook druk, maar bewegen was mogelijk. Aan het eind van de rondgang was een videoproject waarbij kijkers op de rug waren gefilmd. Vrijwel zonder uitzondering maakten zij van het schilderij opnamen met hun mobieltje. Het gedrang riep de vraag op: wat zien die mensen? Waar ­iemand vroeger in de museumwinkel nog een begeleidend boek kocht, is ­tegenwoordig een selfie de norm.

Arie de KlerkVlaardingen

Portret hoogleraren

Sophia de Vries wil een schilderij van hoogleraren aan de Universiteit van ­Amsterdam laten overschilderen (O&D28 mei). De afbeelding vindt ze een ‘high tea en knus’ en het doek niet groot genoeg, want twee hoogleraren staan.

Ik raad haar aan eens te kijken naar een schilderij van een paar eeuwen terug, van naar een ander hooggeëerd gezelschap in Amsterdam: De Staalmeesters, een schilderij van Rembrandt waarvan niemand de kwaliteit zal betwisten en iedereen de kracht van de compositie opvalt. Het schilderij kent eenzelfde compositie, maar dan in spiegelbeeld. De schilder loopt als het ware binnen. Marita Mathijsen gaat net staan (of zitten?), de beweging maakt het spannend. Aafke Hulk staat iets naar achteren, waarmee de rechte lijn wordt gebroken. En zelfs de lichtinval komt van dezelfde kant als bij het origineel.

Ik geef De Vries gelijk als ze het schilderij niet mooi vindt. De kracht van het licht is minder, het perspectief is vreemd en de verhoudingen zijn zoek. En dat de persoonlijkheden niet goed gevat zijn, geloof ik meteen. Maar keur op basis van een wellicht minder ervaren schilder niet meteen het hele beleid van de UvA af.

Rutger BootDen Haag

Feminisme

Go Asha (‘Feministen, we moeten gulzig zijn’, O&D, 31 mei)! We laten de klok niet terugdraaien. Ik stroop mijn feministische mouwen weer op.

Edith Bakker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden