Column Ibtihal Jadib

De profeet had het aanbevolen dus over hijama geen kwaad woord

Onze lever en nieren zijn kennelijk in ­onbruik geraakt, want er zijn tegenwoordig tal van hippe manieren om jezelf te ontgiften. Rens Kroes zweert bij het drinken van een glas klei en Victoria Koblenko besteedt zestien uur per dag aan time restricted feeding, oftewel niks eten.

Onder Marokkanen wordt hijama steeds populairder. Dat is een behandeling waarbij de huid met een mesje wordt ingesneden en met cupjes vacuüm wordt getrokken zodat die zich vullen met ‘oud’ bloed. Jaren geleden hoorde ik er voor het eerst over toen mijn moeder mij naar een ‘kliniek’ sleepte in Rotterdam. Ik had geen idee wat de bedoeling was, maar als gehoorzame dochter met rijbewijs had ik haar ernaartoe gechauffeerd om vervolgens mijn zondagmiddag in een wachtkamer door te brengen. Het was een drukte van jewelste en gefascineerd had ik de poster op de muur ­bestudeerd: een indrukwekkende lijst met ziekten waartegen hijama zou werken. Het begon bij de A van aambeien en eindigde bij de V van verlamming. Kanker en depressie stonden er ook tussen. Jammer dat ze niet de moeite hadden genomen om het alfabet af te maken, wellicht waren ze beland bij de Z van zelftwijfel.

Bezorgd had ik mijn moeder aangekeken, ze geloofde toch niet dat je met dit soort onzin kanker kunt genezen? Dat kon ze inderdaad niet met droge ogen stellen, maar toch: over hijama geen kwaad woord, aangezien onze profeet het had aanbevolen. En ja hoor, in de wachtkamer hingen koranteksten en een overlevering van de profeet aan de wand waarin hij ­gezegd zou hebben: ‘Voor degene die hijama ondergaat op de 17de, 19de en 21ste van de ­islamitische maand zal een genezing zitten voor elke ziekte’. O shit, zuchtte ik, ze halen Mohammed erbij. Dan kun je eigenlijk niets meer zeggen. ‘Maar mam, het is vandaag niet de 17de, 19de of 21ste, dus strikt genomen is deze kliniek ongehoorzaam aan onze profeet.’ Nu was het mijn moeders beurt om te zuchten, ik ook altijd met mijn geneuzel. Snel liep ze de behandelkamer in toen de ‘verpleegster’ haar naar binnen riep.

Toen ze terugkwam, zag ze er hondsberoerd uit. Ze bleek daarbinnen bijna te zijn flauw­gevallen. Ik schrok toen ik thuis haar rug zag: op haar schouderbladen en langs haar ruggengraat waren paarsblauwe cirkels te zien met daarin talloze wondjes van de inkervingen. Het zag er vreselijk uit. Maar de ‘verpleegster’ had mijn moeder op het hart had gedrukt om snel terug te komen, want het feit dat ze zo heftig op de behandeling had gereageerd toonde juist aan hoeveel ‘slecht’ bloed er nog gezuiverd moest worden.

Psychische aandoeningen, kanker en dementie zijn ernstige ziekten waar je gewoon mee naar de dokter moet. Het is al moeilijk genoeg om patiënten van Marokkaanse origine de juiste medische zorg te verlenen door factoren als taalproblemen, schaamte en volksgeloof. Zo is de kans bijvoorbeeld groot dat een Marokkaan met borderline zich eerder wendt tot een ‘Koran-behandeling’ tegen kwade geesten dan dat de juiste medicatie wordt geslikt. Ondertussen pretenderen hijama-klinieken diabetes en bloeddruk te behandelen terwijl die onder Marokkanen bovengemiddeld vaak voorkomen. Ze raken een bijzonder kwetsbare groep. Des te kwalijker is de religieuze inkadering van hijama. Zou de profeet bedoeld hebben dat we een aanbeveling uit de 7de eeuw nu nog als leidraad nemen en de daaropvolgende eeuwen van medische ontwikkeling moeten negeren? Avicenna zou zich in zijn graf omdraaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden