het Eeuwige leven Frans Horsthuis 1921 - 2018

De priester die 40 jaar zonder geld rondzwierf

Pas op zijn 89ste kreeg Frans Horsthuis een bankpasje, voor die tijd zwierf hij door Europa op zoek naar geloofsverdieping, later ook bij de Pinkstergemeente. 

Frans Horsthuis

Hij was de meest duurzaam levende Nederlander, hoewel hij het daarvoor helemaal niet deed. Priester Frans Horsthuis leefde veertig jaar lang zonder geld en zonder woonadres, net zoals zijn grote inspiratiebron Franciscus van Assisi.

Zijn bezit was een tas – met winter- of zomerkleding. Elk half jaar wisselde hij van kleding. Ook AOW wilde hij niet tot zijn 89ste jaar, toen hij zijn zwervende bestaan moest opgeven voor een flatje in Doetinchem. Hij zag dat als een besluit van God. Hij kreeg zelfs nog een bankpasje. ‘Dat deed hem goed met de aanmerking dat het geen echt geld was’, zegt Erik Bakker, een van zijn protestantse vrienden.

In Doetinchem leefde hij nog zeven jaar in alle eenvoud, met zorg van Bert Middelwijk die 200 meter van hem vandaag woonde. Hij vond hem daar dood op 19 december: ‘Hij wilde geen aandacht voor zichzelf en zo snel mogelijk begraven worden. Maar in Nederland moet daarmee 36 uur worden gewacht.’ Zijn graf was hetzelfde als dat van de Zwerver van Doetinchem. Daar was nog ruimte voor zijn kist. Een steen is er niet. Horsthuis hoefde niet blijvend te worden herinnerd. Het aardse bestaan was voor hem slechts een stage naar het hemelse leven.

Dat aardse bestaan begon in 1921 in een zeer vrome katholieke familie van negen kinderen in Winterswijk, waar zijn vader hoofdonderwijzer was. Al jong kreeg hij, net als later zijn broer Joop, een roeping. In 1947 werd hij tot priester gewijd. Vervolgens zou hij zich 21 jaar wijden aan de zielzorg: eerst als kapelaan in Beek en Hengelo en later als pastoor in Neede, een dorp in de Achterhoek.

Tussendoor was hij twaalf jaar godsdienstleraar aan de kweekschool in Hengelo. Middelwijk: ‘Met enkele leerlingen had hij een bijbelgroep. Bij het bestuderen van die bijbel kreeg hij steeds meer de overtuiging te willen leven als Jezus zelf had gedaan.’

Hij raakte betrokken bij de charismatische vernieuwingsbeweging die niet gebonden is aan een speciale kerk en die nauw verbonden is met de oudere Pinksterbeweging. Deze beweging die na de jaren zeventig zou uitgroeien tot een van de populairste christelijke stromingen – vooral in de VS – gelooft in goddelijke genezing en profetieën. Mensen komen bijeen om te bidden en geestdriftig te zingen en te dansen, terwijl de Heilige Geest alle vrijheid krijgt.

Tijdens een reis naar Israël in 1968 kreeg hij zelf een opdracht van Jezus die hem vertelde ‘alles weg te geven wat hij had en te leven zonder bemoeienis met geld’. Vanaf dat moment zwierf hij door Europa, vooral naar geloofsgenoten achter het IJzeren Gordijn. ‘Bij Horsthuis ging het niet zozeer om geloofsverbreiding als geloofsverdieping’, zegt Bakker. Bakker nam contact met hem op na het lezen van zijn in 1988 verschenen boek De Koninklijke Weg. ‘Ik schreef een brief en hij nodigde mij uit voor een gesprek. Dat was het begin van onze vriendschap. Hij leerde mij niet alleen in Jezus te geloven, maar ook van hem te houden.’

Horsthuis schreef ook daarna boeken zoals Het Onze Vader in onze tijd in 2004 en Wij willen Jezus zien een jaar later. Volgens Middelwijk, die zelf voorganger is geweest in de Pinksterbeweging, heeft Horsthuis de katholieke kerk nooit afgezworen. ‘Hij is een katholieke priester gebleven en had nog contacten met kardinaal Simonis waarmee hij nog een afspraak had staan. Hij was zeer aimabel, maar kon best eigenwijs zijn, hetgeen begrijpelijk is. Hij had anders zijn roeping nooit kunnen waarmaken.’ Zijn acht broers en zussen waren allemaal eerder overleden, zodat zijn begrafenis plaatsvond in bijzijn van twaalf van zijn vele vrienden.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.