De 'onprettige affaire' van sfinx Paarlberg

Jan-Dirk Paarlberg, de witste boord onder de Holleeder-verdachten, verbreekt de stilte...

Van onze verslaggevers Menno van Dongen en Merijn Rengers

AMSTERDAM Het is de entree van een filmster, die vastgoedondernemer Jan-Dirk Paarlberg (51) maakt bij de zwaar bewaakte rechtbank in Amsterdam-Osdorp waar het hoger beroep in de zaak-Holleeder dient. Maar wel één van de ster in een stomme film. Terwijl televisieploegen en tientallen fotografen de meters vastleggen die Paarlberg aflegt tussen zijn auto en de rechtbank, zwijgt hij stoïcijns.

Dat is niet voor het eerst. Tot gisteren heeft Paarlberg zich in het openbaar onthouden van commentaar op de vele transacties die hij deed met vastgoedhandelaar Willem Endstra (die in 2004 gewelddadig aan zijn einde kwam). Dat, en zijn mysterieuze talent voor het sluiten van zeer winstgevende vastgoeddeals, leverde de Maarssense kasteelheer en kunstliefhebber de bijnaam de sfinx op.

Paarlberg is opgeroepen als getuige in de Holleeder-zaak. De rechters, advocaten en officieren willen vooral van hem weten waarom hij tussen 2002 en 2004 17 miljoen euro ontving van Willem Endstra. Afpersgeld, meent het Openbaar Ministerie. Onzin, vindt Paarlberg – en met hem de advocaten van Holleeder en de andere verdachten van afpersing.

De zakenman (blauw pak, keurig geföhnd haar) legt de rechters geduldig uit dat hij fiscaal scherp aan de wind heeft gezeild, dat van veel deals weinig op papier staat, maar dat hij alles kan uitleggen. Van afpersing of andere onzakelijke geldstromen is geen sprake.

Al met al, zegt Paarlberg, is het een zeer ‘onprettige affaire’. Die onprettigheid begon wat de voormalige vriend en zakelijke vertrouweling van eurocommissaris Neelie Kroes betreft, op kantoor bij Willem Endstra, de man met wie hij in de vroege jaren negentig grote zakelijke successen vierde.

Daar op kantoor zag hij steeds meer ‘onprettige types’ verschijnen. Wie deze mensen waren, wil hij niet zeggen, maar hij voelde zich genoodzaakt zakelijk afstand te houden van Endstra.

Dat zakelijke afscheid was langdurig en moeizaam, aldus Paarlberg in de rechtzaal. Ook onprettig was het dat hij in Londen bezoek kreeg van een ‘bokserstype, een uitsmijterachtige man’, die hem vroeg niet zo veel druk te zetten op Endstra, die krap bij kas zat.

Met hypotheken die hij van Endstra overnam voor gokhallen op de Amsterdamse Wallen, had Paarlberg minder moeite. ‘Ik zie het afbreukrisico dat u schetst niet’, zei de ondernemer. ‘Ik nam ze over zodat de heer Endstra wat meer lucht had om mij terug te betalen. Ik regelde die leningen via een bedrijfje van mij op de Britse Maagdeneilanden. Daar komt normaliter niemand achter.’

Niets aan de hand, dus, zo hield Paarlberg de rechters en de pers voor. Behalve dan dat hij – sinds hij is genoemd in de Holleeder-zaak – geen fatsoenlijke zaak meer heeft kunnen doen. ‘Het is trial by media’, aldus Paarlberg (die een substantieel deel van de aandelen van De Telegraaf bezit) tijdens een onderbreking van de zitting. ‘Er is schandelijk over mij geschreven.’

Media smulden van het verhaal van de gevierde zakenman die als witwasser deel zou hebben uitgemaakt van de bende van Holleeder.

Toch speelt er meer dan een media-hype. Getuigen hebben bij de politie verklaard dat ze vermoeden dat Paarlberg zelf is bedreigd door de Heinekenontvoerder. Zijn financieel adviseur Ad van T. vroeg de ondernemer ooit op de man af of hij wist dat zijn zakenpartner Endstra door criminelen onder druk werd gezet.

‘Daarop heeft Jan-Dirk mij meegedeeld dat hij zelf nooit zou afpersen. Als hij betrokken zou zijn bij financiële transacties in het kader van afpersing, dan zou hij dat alleen gedwongen hoeven doen’, zei Van T. Later vertrouwde Paarlberg hem toe hij ‘aan de betalingen wel moest meewerken.’

In de rechtszaal spreekt Paarlberg tegen dat hij onder druk is gezet. Getuige Van T. is in september 2008 opnieuw verhoord, onthult hij, in het kader van een andere strafzaak. Toen heeft hij veel genuanceerder verklaard.

Daarmee leidt de ondernemer onbedoeld het einde van de zitting in. Stijn Franken, de raadsman van Holleeder, wordt boos omdat hij niets weet van de nieuwe verklaring. ‘Het OM moet zich diep schamen’, betoogt de advocaat.

De aanklagers bieden aarzelend hun excuses aan, waarna de rechters het verhoor schorsen voor een ‘leespauze’ van twee weken. Begin februari moet Paarlberg terugkomen. Hij heeft dan ‘veel reizen gepland’, zegt hij, maar dat argument maakt weinig indruk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden