Opinie

'De moorden van Merah moeten minstens zoveel vragen oproepen als die van Breivik'

Er zijn veel meer potentiële daders van het Merah-type dan van het Breivik-model. 'Merah's handelingen hebben ook veel meer supporters', betoogt Manfred Gerstenfeld.

Mohamed Merah Beeld ap

De moorden door Anders Breivik en Mohamed Merah waren ideologisch gedreven en gericht op specifieke groepen. Breivik vermoordde Noorse socialistische jongeren en Merah koos zijn slachtoffers onder Franse soldaten en in de Joodse gemeenschap.

Breivik was een 'Einzelganger'. Inlichtingendiensten publiceerden geen informatie over andere potentiële moordenaars met een vergelijkbare ideologie. In afwezigheid van duidelijke geestverwanten werd de logische vraag gesteld: wie had Breivik aangezet tot zijn misdaden? Er zijn immers geen bewegingen in Europa die tot moord op socialisten oproepen. Er zijn ook geen demonstraties waar 'socialisten aan het gas' wordt geroepen.

Breivik had in zijn lange bijeengeraapte manifest vele namen genoemd van personen wiens geschriften hem aanspraken. Een aantal van hen die in de islam een gevaar zien werden daarna beschuldigd van medeverantwoordelijkheid voor zijn moorden. Daaronder waren Bat Yeor, auteur van het boek Eurabia, de Noorse internationale blogger Fjordman, wiens ware naam Peder Jensen nu onthuld werd, Geert Wilders en de Amerikaanse auteur Bruce Bawer, die in Noorwegen woont. Maar geen van hen had ooit tot geweld opgeroepen en Breivik verkeerde niet in hun kringen. Zij dienden dus als zondebokken die medeaansprakelijk gesteld konden worden voor Breiviks gruweldaden.

Al Qaida
Wie vraagt waar Mohamed Merah zijn gedachtegoed vandaan haalde hoeft zich niet in allerlei bochten te wringen. Hij heeft zijn steun voor Al Qaida publiek gemaakt, een van de meest gewelddadige stromingen in de moslimwereld. In de komende weken zal meer bekend worden over de kringen waarin hij verkeerd heeft.

Uit een poll van de prominente Amerikaanse research organisatie PEW blijkt dat meer dan 100 miljoen moslims de ideeën van Al Qaida aanhangen. Zij steunen het gedachtegoed van deze criminele ideologische organisatie ook al is slechts een beperkt aantal aanhangers bereid om zelf te moorden. De Europese anti-terreurcoördinator Gilles de Kerchove zegt dat er honderden Einzelgangers zoals Merah in Europa rondlopen.

Ook buiten Al Qaida vindt men prominente moslimleiders die zelfmoordterrorisme steunen. Achter Merah staan vele moordophitsers uit de wereld van de islam. Daaronder zijn ook buitenlandse haatimams die tot moord hebben opgeroepen en in Nederland komen spreken alsmede moslims die 'Hamas, Hamas, Joden aan het gas' roepen bij anti-Israël demonstraties.

Jodenmoord
Er zijn dus frequente expliciete oproepen tot Jodenmoord. Het lijkt dus veel minder belangrijk dan bij Breivik het geval was om te zoeken naar wie in Europa aan de morele infrastructuur voor Merah's gedachtengoed heeft bijgedragen.

Een studie van de universiteit van Bielefeld in opdracht van de Duitse socialistische Friedrich Ebert Stichting heeft echter gevonden dat meer dan 38 procent van de Nederlanders denkt dat Israël van plan is de Palestijnen uit te roeien. Aan deze demonisering van Israël hebben een beduidend aantal Nederlandse politici, media, kerkleiders en diverse organisaties meegewerkt.

De door Merah begane moorden zouden in Europa minstens zoveel vragen moeten oproepen als die van Breivik gedaan hebben. Er zijn veel meer potentiële daders van het Merah-type dan van het Breivik-model. Merah's handelingen hebben ook veel meer supporters.

Manfred Gerstenfeld is voorzitter van de denktank Jerusalem Center for Public Affairs.

 
Er zijn ook geen demonstraties waar 'socialisten aan het gas' wordt geroepen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden