De man die Rutger Hauer leerde schermen

De schermschool van Cor van der Valk in Haarlem was een top adres voor schermend Nederland. Tallozen maakte hij enthousiast voor deze technisch moeilijke sport.

Cor van der Valk (R).

Cor van der Valk had zijn eigen schermschool in Haarlem, waar hij pupillen met olympische ambities trainde op degen, floret en sabel. Maar hij was ook docent aan het CIOS in Overveen en conrector aan de Toneelschool in Amsterdam. Hier hielp hij toekomstige acteurs (en soms ook actrices) op authentiek middeleeuwse wijze duels met het zwaard te beslechten.

Ook regisseurs gingen bij hem te rade. Paul Verhoeven riep zijn hulp in bij de productie van de razendpopulaire televisieserie Floris met Rutger Hauer in de hoofdrol. Hauer had toevallig als 14-jarige al een keer een paar lessen bij hem genomen in Haarlem. Het weerzien was een wederzijds genoegen. Van der Valk zou hele choreografieën maken voor de riddertoernooien in deze serie. Ook acteur Ko van Dijk kreeg les bij hem voor zijn rol als Cyrano de Bergerac, net als Jeroen Krabbé en zelfs Ramses Shaffy, die nog zong op Van der Valks afscheid bij de Toneelschool.

Maître Cor van der Valk - de titel van een gediplomeerd schermer - overleed op 1 februari in een hospice in Alkmaar op 85-jarige leeftijd. Hij woonde al heel lang in Heiloo.

Geboren Amsterdammer

Cor van der Valk was een geboren Amsterdammer. Vanaf 1946 werkte hij als loopjongen en later als administrateur bij de NV Houthandel Fetim. Tijdens zijn diensttijd deed hij een beroepstest, waar uitkwam dat hij in de wieg zou zijn gelegd voor sportinstructeur. Hij besloot een opleiding op het CIOS in Overveen te volgen. Tijdens de traditionele ontgroening liep een tweedejaarsstudent met een sabel rond. Van der Valk besloot - volgens zijn persoonlijk geschreven biografie - daardoor spontaan en instinctief: 'Ik word schermleraar.' Met boksen als bijvak. Al in 1955 opende hij zijn eigen schermschool aan de Nieuwe Gracht in Haarlem, terwijl hij zijn opleiding nog niet had voltooid.

Van der Valk bleek een geboren docent. Zijn schermschool werd een van de topadressen voor schermtalenten in Nederland. Bij de jaarlijkse huldigingen van nationale kampioenen van de gemeente Haarlem waren steevast leerlingen van Cor van der Valk aanwezig. Jeroen Giltay - een jeugdwereldkampioen - en Rorik Janssen - Nederlands kampioen in zowel sabel, floret als degen - behoorden tot zijn leerlingen. Hij had ook zijn eigen team. Tot 1970 werd dat 'zaal Van der Valk' genoemd. Daarna moest er een officiële vereniging komen die de Kennemer Schermvereniging KSV de Valkeniers heette. Ook op het CIOS ging Van der Valk lesgeven. Talloze trainers maakte hij enthousiast voor deze technisch zo moeilijke sport. Vele jaren was hij voorzitter van de NAS (beroepsvereniging voor schermleraren), later werd hij erevoorzitter. Bijna alle Maîtres d'Escrime die Nederland kent, hebben de opleiding van Cor van der Valk gevolgd, zo ook de latere bondscoaches Roel Verwijlen en Rorik Janssen, de directeur van het universitair sportcentrum in Amsterdam, Jan Snellen, en Jeroen Divendal, oprichter en trainer van de schermvereniging HollandSchermen.

Wereldkampioenschap

In de jaren zeventig was Cor van der Valk Nederlands bondscoach dames floret. Als actieve schermer won hij als lid van het sabelteam, samen met de Maîtres Rudi Oudijk en Bram Monshouwer, zilver bij het wereldkampioenschap voor schermleraren in London in 1970. Tot 1985 zou Van der Valk coach blijven van de Valkeniers en tot 1990 zou hij lessen theaterschermen geven aan de Toneelschool. Daarna ging hij met pensioen, hoewel hij veelvuldig door regisseurs werd gevraagd voor vrije producties.

Zijn echtgenote overleed tien jaar geleden. Cor van der Valk wordt overleefd door drie dochters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden