Het eeuwige leven Gerrit Klop (1935-2018)

De man achter de revival van de oude muziek

Hij bouwde vanaf de jaren ’60 met de hand oude instrumenten als klavecimbels en kistorgels en werd daar internationaal vermaard mee.

Gerrit Klop

Ooit maakte de hedendaagse componist Louis Andriessen een speciaal stuk voor een nog te bouwen klavecimbel. Nadat Gerrit Klop het instrument had voltooid, was de klank vanwege de gebruikte middentoonstemming toch anders dan Andriessen met zijn werk had bedoeld. Andriessen was niet teleurgesteld, maar juist razend enthousiast. ‘Het klinkt nu nog mooier dan ik had verwacht.’

Gerrit Klop was bouwer van klavecimbels, spinetten, pijporgels, continuo-orgels (ook wel kistorgels genoemd) en andere toetseninstrumenten van voor 1800.

In zijn werkplaats in Garderen zou hij er meer dan 2 duizend maken die over de hele wereld werden verkocht. Later zou zijn zoon Henk Klop de zaak overnemen en inmiddels zit ook zijn kleinzoon Niels Klop in het bedrijf. Er is nog altijd grote vraag naar deze instrumenten, die bij Klop allemaal op ambachtelijke wijze van hout worden gemaakt. Oprichter Gerrit Klop overleed op 5 december in Garderen en laat een vrouw en vijf kinderen achter.

Klop werd geboren in Landsmeer als jongste in een protestants-christelijk gezin van negen kinderen. Zijn vader was een ambachtelijk scheepsbouwer. Thuis was een harmonium, maar dat betekende niet dat Gerrit Klop voorbestemd was om instrumentenmaker te worden. Hij volgde de chemische richting op de HTS en zou daarna in dienst treden bij enkele chemiebedrijven, die later opgingen in het huidige AkzoNobel.

Ook werkte hij enkele jaren in de VS bij American Cyanamid. De liefde voor muziek bleef. Zijn zoon Henk Klop: ‘Als tiener kreeg hij orgelles. Toen hij zijn vader vroeg of het niet mogelijk was het harmonium in te wisselen voor een echt pijporgel, antwoordde zijn vader: ‘Als je er een wilt, dan bouw je die maar zelf’.’

Op een dienstreis naar Frankrijk hoorde hij een klavecimbelconcert. Hij was meteen gegrepen door de klanken van dit laat-middeleeuwse instrument. In 1966 besloot hij zelf een klavecimbel te bouwen in de garage van zijn woning in De Meern in Utrecht. De bekende klavecimbelspeler Gustav Leonhardt testte het instrument. De hobby werd een parttime-beroep en daarna fulltime.

Klops timing was perfect omdat de klavecimbel juist in die tijd een grote revival beleefde en weer een populair huisinstrument werd.

In 1968 verhuisde Klop naar Garderen, waar hij een grotere werkplaats kon krijgen. ‘Zelf kon hij vier klavecimbels per jaar bouwen. Maar er was veel meer vraag. Begin jaren zeventig had hij al vijf werknemers’, zegt Henk Klop.

Behalve muzikaal gevoel was aanleg en vakmanschap nodig.En verstand van hout, want juist de combinatie van allerlei houtsoorten gaf de instrumenten hun karakteristieke klank. Een opleiding voor dit werk bestond er niet. Elk onderdeel, ook de orgelkast en het houtsnijwerk, werden in Garderen op ambachtelijke wijze en naar historisch voorbeeld vervaardigd. In 1974 schreef hij zelf een boekje over het stemmen van klavecimbels, het werd een standaardwerk.

Volgens zijn zoon was hij ook een goed zakenman. Behalve klavecimbels ging hij ook orgels bouwen – van pijporgels tot kleine kistorgels – allemaal met houten in plaats van metalen pijpen. In 1988 bouwde hij zijn eerste grote kerkorgel voor de Maranathakerk te Driebergen. Voorbeeld daarbij was het in 1612 gebouwde Compenius­orgel in het Deense slot Frederiksborg. Een van zijn mooiste houten kerkorgels bouwde hij voor de Sint-Caeciliakerk in Enschot.

Zijn oudste zoon Henk nam in 1995 de zaak over. Nu telt het bedrijf met de internationaal klinkende naam Klop Early Keyboard Instruments tien werknemers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden