De grote Volkskrant satésaustest

V-test: satésaus

Het is niet alles pinda wat er in satésauzen blinkt, ontdekte het V-proefpanel.

Politicus Jan Nagel eet een saté tijdens de traditionele Binnenhof Barbecue in Den Haag. (foto 2012). Beeld anp

Vijftien satésauzen proeven, hoe lekker is dat? Nou, niet echt en soms ook echt helemaal niet. Kreten van verrukking stijgen niet op uit het testpanel van V. Dat is best vreemd, want Nederlanders zijn dol op satésaus. Van patatje oorlog tot en met de barbecue: een flinke lepel bruine saus hoort erbij.

Die bruine saus kan van oer-Nederlandse oorsprong zijn (Calvé, Remia, Gouda's Glorie, Verstegen) of gebaseerd op de Chinees-Indonesische keuken (Go-Tan, Ratu Culinair, Kokki Djawa, Asli) of op de Surinaamse (Domburg, Swiet Moffo) of een mix van Javaans-Surinaams (Go-Lien). Conimex en Inproba zijn beide merken van importeurs in oosterse kruiden en specerijen en zitten een beetje tussen Nederlands en Indonesisch in.

In de samenstelling van het V-panel is daarmee rekening gehouden. Het panel bestaat uit Loethe Olthuis van de Volkskeuken, Sandra Pondaag, bedrijfsleidster van de Chinees-Indonesische toko Pandora in Hoofddorp en Muriël Blijd van Patrick's Catering uit Amsterdam-Zuidoost, gespecialiseerd in de Surinaamse keuken.

Culturele verschillen

Satésaus kan dan net zo Nederlands zijn geworden als nasi en een bamibal, in de eetgewoonten zijn nog duidelijk culturele verschillen. Saus proeven met stokbrood gaat er bij Pondaag niet in. Satésaus eet je met saté of rijst. En dan niet in enorme hoeveelheden. 'Nederlanders eten saus met saté. Wij nemen hooguit een eetlepel saus bij één sateetje.' Blijd kijkt weer raar op dat de sauzen voor deze test met water worden aangemaakt, zij zweert bij melk. Olthuis wil toch brood. 'Zo eten de meeste Nederlanders het nu eenmaal.'

Voor de test is de gulden middenweg gekozen: vijftien genummerde schalen met saus, een schaal met gekookte rijst en een met stokbrood, plus saté en lontong (blokjes kleefrijst) uit de toko van Pondaag. Er zijn kant-en-klare-sauzen bij die alleen opgewarmd hoeven te worden en de sauzen die moeten worden aangelengd, zijn, helaas voor Blijd, allemaal bereid met water.

TOPVIJF

1. Domburg en Conimex
2. Marqt en Asli
3. Raru Culinair
4. Go-Tan en Calvé
5. Go-Lien en Kokki Djawa

Marqt Indonesische satésaus.

Dieptepunt

De geluiden uit het panel zijn dus weinig hoopgevend. 'Nummer 11 ziet er echt eng uit.' 'Nummer 15 staat op de laatste plaats en is ook vreselijk slecht, ik kan niet proeven wat dit moet zijn.' '7 is totaal niet lekker, ik neem niet eens een tweede hap.' 'Ik vind 5 een absoluut dieptepunt.'

Het grootste compliment dat wordt gegeven, is dat een saus naar pinda smaakt - iets wat bij een pindasaus toch het uitgangspunt zou moeten zijn.

Maar bestudering van de etiketten geeft al een ontluisterend beeld. Hoe Nederlandser de saus, hoe lager het percentage pinda's dat erin zit. Remia is het zuinigst met 17 procent, Calvé volgt met 20 procent, Inproba 22 procent, Gouda's Glorie 26 procent, Verstegen 29 procent. Alleen Wijko is wat royaler met 48 procent, net als Conimex. De Chinees-Indonesische sauzen en één Surinaamse daarentegen zitten niet onder de 60 procent, met Ratu Culinair en Go-Lien als uitschieters met 70 procent. De andere twee Surinaamse sauzen doen niet aan ingrediëntengegevens op de verpakking.

Go-Tan Saté Sauce.

Topvijf

Vooropgesteld dat Olthuis en Pondaag liever zelf hun sauzen maken en dat Blijd een bestaande saus alleen ziet als basis om zelf op smaak te brengen, maken de dames toch ieder een topvijf.

Ook hierin lijkt de culturele component een rol te spelen. De Nederlandse sauzen eindigen vrijwel allemaal in de achterhoede. Ze smaken overwegend naar ketjap, ze zijn te glad en glibberig door bindmiddel en te zoet, waarbij Inproba de kroon spant: 'alleen maar zoet en geen pinda', 'dit is pindajam waarbij het glazuur van je tanden spat', 'gewoon vies'. Remia en Wijko zijn sauzen die, volgens Pondaag, haar beste vriendin (Nederlands) het lekkerst zou vinden, wat bij bij navraag achteraf ook zo bleek te zijn.

Domburg satésaus.

Blijd heeft de Surinaamse saus van Domburg bij haar favorieten en zowel zij als Pondaag heeft de Javaans-Surinaamse saus van Go-Lien in de topvijf. Gierend scherp, maar waarin volgens Blijd wel pinda, gember en knoflook zijn te onderscheiden.

Olthuis komt uit op een mooie middenpositie met Conimex (Nederlands-Indonesisch), Domburg (Surinaams) en Go-Tan (Chinees-Indonesisch) bovenaan.

Conimex Javaanse Pinda Satésaus

Worteltjeskleur

Een apart verhaal zijn Ratu Culinair en Marqt, die beide hoog scoren, maar onmiddellijk worden herkend als 'bijna hetzelfde of in ieder geval broer of zus', al is het maar door de opvallende oranje worteltjeskleur. Dat klopt ook, want de ecosupermarkt produceert zijn satésaus in samenwerking met Ratu Culinair, een Indonesisch familiebedrijf in Zoetermeer. Het resultaat: twee vrijwel identieke sauzen zonder smaak- en kleurstoffen en conserveringsmiddelen, waarbij Ratu Culinair de saus in zakjes van 400 gram voor 3,39 euro verkoopt en Marqt in bakjes van 180 gram voor 2,49. Als je even echt gaat rekenen, komt het erop neer dat je bij Marqt per 100 gram 0,53 cent meer betaalt - een prijsverschil van 63 procent.

Asis Saté

Alles opgeteld hebben er negen sauzen een plek in de topvijf behaald, met Domburg en Conimex ex aequo op de eerste plaats. Interessant is nog welke sauzen de allervieste zijn. Bij Blijd kan Verstegen geen goed doen. Olthuis diskwalificeert Go-Lien en Swiet Moffo als 'plastic met peper', en Pondaag zet een groot vraagteken bij Gouda's Glorie. 'Is dit satésaus?'

(onder de foto staat een overzicht van alle geteste sauzen)

Wijko Satésaus.

De 15 geteste sauzen

Wijko Satésaus 1,67 euro

Swiet Moffo Saté Pindasaus 4,50 euro

Kokki Djawa Boemboe Saté speciaal 2,38 euro

Inproba Saté Saus Kant & Klaar 0,99 euro

Gouda's Glorie Hollandse Satésaus Kant&Klaar 0,79 euro

Go-Tan Saté Sauce 0,85 euro

Calvé Satésaus Kant en Klaar 2,29 euro

Remia Satésaus Indonesisch Kant & Klaar 0,88 euro

Domburg 5,95 euro

Go-Lien Vegetarische pindasambal 4,95 euro

Asli Saté 1,79 euro

Marqt Indonesische satésaus 2,95 euro

Conimex Javaanse Pinda Satésaus 1,84 euro

Ratu Culinair ambachtelijke satésaus 3,39 euro

Verstegen SatésausKant & Klaar 2,39 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.