De grote pindakaastest: natuurlijk blijkt niet altijd smakelijk

Wat is de lekkerste pindakaas mét stukjes pinda? Het Volkskrant-panel proefde negen potjes, van bio- tot fabriekspasta. Opvallend: natuurlijk blijkt niet altijd smakelijk.

Pindakaas.Beeld Marieke Wijntjes

Het luistert nauw met pindakaas, want pindakaaseters zijn nogal uitgesproken in hun voorkeuren. Hele generaties zijn groot geworden met Calvé, smeuïg tot de laatste lik onderin de pot. Daar tegenover staan de liefhebbers van alternatieve pindakazen, mengsels die in het begin heel vloeibaar zijn, maar steeds droger en onhandelbaarder worden naarmate de bodem meer in zicht komt. En dan zijn er nog de doe-het-zelvers, die zweren bij hun zelfgemaakte pindakaas.

1: Ekoplaza Pindakaas puur en ongezoet; 500 g. euro;3,39 (euro 0,68/100 g.)
2: Calvé Pindakaas met stukjes pinda; 350 g. 2,29 euro (0,65 euro /100 g.)

Tot de laatsten behoort Volkskeuken-auteur Loethe Olthuis, die met lede ogen moet aanzien hoe haar partner Ronald van Eijk zijn brood met fabriekspindakaas besmeert. We hebben ze allebei uitgenodigd voor de Volkskrant pindakaastest.

2: AH Biologische Pindakaas met stukjes pinda; 350 g. 2,05 euro(0,59 euro/100 g.)

Pindabaas Michiel Vos - bioboer en oprichter van De Pindakaaswinkel in de Czaar Peterstraat in Amsterdam (en initiator van de Nationale Pindakaasdag, die morgen plaatsvindt) en Marcel Clasener, de pindakaasmaker van Calvé, zijn ook van de partij. Daarnaast doen Jan Zuidema (15) en Boris Theunissen (9) mee, want jongeren zijn veruit de favoriete doelgroep.

We testen negen soorten naturel pindakaas met stukjes pinda - blind uiteraard. De prijzen lopen uiteen van 0,32 euro per 100 gram (Vita D'or, huismerk Lidl) tot 1,41 euro (handgemaakte Sport Pindakaas met extra eiwitten van De Pindakaaswinkel). Bij Calvé, Vita D'or en de biologische pindakazen van Albert Heijn en Jumbo is suiker toegevoegd. Terrasana Crunchy Peanut, Albert Heijn 100% Pindakaas en Sport zijn geheel zonder zout, Horizon Pindakaas Crunchy en Ekoplaza bevatten een klein beetje zout (0,30 gram per 100 gram, bij de andere varieert het zoutgehalte tussen 0,55 en 0,80 gram).

3: Vita D'or (Lidl) Pindakaas met stukjes pinda; 500 g. 1,59 euro (0,32 euro /100 g.)
4: Sport De Pindakaaswinkel; 420 ml. 5,95 euro (1,42 euro/100 g.)

Je zou denken dat vooral de natuurlijke pindakazen (alleen pinda's en een beetje zout) elkaar in smaak niet zo veel ontlopen. Dat is een misvatting. De pindakaas van de twee gerenommeerde natuurvoedingmerken, Terrasana en Horizon, smaakt ranzig, muf, niet vers, klonterig en droog, vindt het panel. Clasener noemt dat, in vaktermen, een 'off taste'. Oude potjes die te lang in de winkel hebben gestaan? Gek genoeg ligt juist bij deze twee de ten-minste-houdbaar-totdatum ver in 2018, terwijl de andere merken in deze test 2017 niet overschrijden. Ook Biologisch en lekker van Jumbo smaakt volgens het merendeel van het panel te oud.

Een ander heet hangijzer is de mate waarin de pinda's zijn gebrand. Olthuis houdt niet van sterk gebrande pinda's. AH100% en Sport van De Pindakaaswinkel vindt ze daarom minder lekker. Pindabaas Vos, opgegroeid met de alternatieve merken, is juist dol op een stevige pindasmaak en mede daardoor haalt hij zijn eigen pindakaas er feilloos uit. 'Ik hoop dat dit de mijne is, want ik vind deze de lekkerste', zegt hij.

5: 100% Pindakaas, AH; 350 g. 1,75 euro (0,50 euro /100 g.)

De Calvé-man (die zijn merk ook direct herkent) is het ten dele met Vos eens: Sport komt het dichtst bij de pure notensmaak. Maar pindakaas is broodbeleg en dat moet je goed kunnen smeren, is Claseners criterium. Volgens hem is het probleem met al die 'natuurlijke' pindakazen dat die instabiel zijn - de olie drijft op de pasta, waardoor die of te vloeibaar of te droog is. Calvé, Vita D'or en AH Biologische pindakaas gebruiken palmvet om dat euvel te vermijden. Helaas scoort palmvet weer slecht op duurzaamheid en gezondheid.

Boris Theunissen zet ook vastberaden smeerbaarheid voorop. Hij wil een beetje stugge pindakaas met niet te veel olie. En zoet, net als Van Eijk. De biologische pindakaas van Albert Heijn, met palmvet en rietsuiker is hun favoriet. 'Typisch een pindakaas die kinderen lekker vinden', oordeelt Clasener. Er mag dan biologisch op het potje staan, hij vindt hem chemisch smaken.

Jan Zuidema is niet zo van de absolute uitspraken, maar zoekt strategisch het midden tussen zoet en zout en vloeibaar en droog. Hij blijkt een uitstekende smaakvoorspeller. De eerste vier in zijn ranking komen perfect overeen met de einduitslag van het gehele panel, samengesteld uit ieders persoonlijke top-5.

Op 1 de biologische pindakaas van Ekoplaza. Goede pindasmaak, lekker knapperig, mooi in balans, vinden de proevers. Calvé en Vita d'Or komen op een gedeelde 2de plaats, gevolgd door de Pindakaaswinkel. De vierde plaats wordt ingenomen door AH 100 % en op de 5de plek eindigt Horizon.

6: ,85 euro/100 g.)
7: Biologisch & lekker Pindakaas met stukjes pinda, Jumbo; 350 g. 1,95 euro (0,55 euro/100 g.)
8: Terrasana Crunchy peanut; 250 g. 2,53 euro (1,01 euro /100 g.)

Zelf maken

Zelf pindakaas maken? Gewoon pinda's malen, wat olie en eventueel zout erbij. Volkskok Loethe Olthuis' pindakaas wordt, buiten mededinging, ook geproefd. Hij ziet er bleker uit dan de andere omdat ze lichtgebrande pinda's heeft gebruikt. Maar er drijft geen laag olie op, het is - zonder palmvet - een goed gemengde pasta. Waarschijnlijk omdat Olthuis de noten in de blender heeft gemalen en er daarom minder olie uit de noten komt dan bij het malen met maalstenen gebeurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden