De genen van een multimiljonair?

In het Oostenrijkse Dornbirn wordt het lichaam van multimiljonair Siegfried Fink opgegraven voor dna-onderzoek. Het is de climax in de zoektocht van de Nederlandse horecaondernemer Ronald Nijman naar zijn biologische vader.

Het lichaam van Sigfried Fink werd voor dna-onderzoek opgegraven.Beeld Anneke Stoffelen

Het raam van de auto gaat op een kier en Ronald Nijman steekt nog een sigaretje op. Met 160 kilometer per uur zoeft zijn zwarte Audi over de Autobahn. Hoe vaak zal hij deze rit inmiddels hebben gemaakt? Twintig, vijfentwintig keer? Nooit was hij zo dicht bij de waarheid als nu.

Je kunt vliegen naar Oostenrijk. Of met de trein. Maar hij rijdt liever. Dan heeft hij alles bij de hand. Op de achterbank staat de elektrische koelbox die zijn vrouw Nikki vanochtend heeft gevuld met plastic longdrinkglazen en cola, Apfelkorn en Bacardi. Als je alles op tankstations moet kopen, ben je een vermogen kwijt. En zo kan hij lekker doorrijden.

Net belde De Wereld Draait Door. Ook RTL Late Night wil hem als gast. Het is ineens een gekkenhuis. Hij wordt er al een beetje flauw van om steeds hetzelfde verhaal te vertellen.

Zijn zoon Rik (20) laat een appje lezen op zijn telefoonscherm. 'Zie je dat pap? Bij Fleur op school vroegen ze vandaag of haar vader miljonair wordt.'

Dat is precies de reden waarom de horecaondernemer zijn verhaal lang stilhield. Hij wil niet dat ze zijn kinderen lastigvallen. Maar nu de ontknoping nadert, treedt hij toch naar buiten. Anders lekt het uit, en heb je geen invloed meer op wat ze over je zeggen. Het is toch al zo'n bizar verhaal.

Triest

Ronald werd in 1970 in Oostenrijk geboren. Zijn alleenstaande moeder kon niet voor hem zorgen, zo is hem verteld. Via een klooster belandde hij uiteindelijk bij Nederlandse adoptieouders. Die bezorgden hem een topjeugd, echt waar. Maar een jaar of zeven geleden begon het te knagen. Hij ging op zoek. Zijn biologische moeder bleek al overleden. Wel vond hij in Oostenrijk drie halfbroers terug. Alledrie van verschillende vaders. En alledrie afgestaan.

Hij vindt het ongelooflijk. Dat je één keer per ongeluk zwanger raakt, a la. Maar vier kinderen op de wereld zetten voor wie je niet kunt zorgen, dat is triest. Het was 1970, het is niet dat het condoom nog niet was uitgevonden.

Nijman houdt het gaspedaal diep ingedrukt. Zijn zoon leest de biografie André Hazes & ik. Zelf treedt Rik ook op als volkszanger. Deze maand verschijnt zijn eerste single: Zeg ik A, dan zeg jij B. Daar gaat de telefoon alweer: het artiestenbureau met een voorstel voor een geheimzinnig tv-optreden. Rik moet wel in een T-shirt met logo verschijnen.

Rik kijkt hem vragend aan.'Je gaat niet in een wit T-shirt op tv zitten, geen gezicht', zegt Nijman. 'Zeg dat het een zwart shirt moet zijn, met een logootje op de mouw.' Als Rik telefonisch bemiddelt voor een optreden van een collega-zanger, instrueert hij zijn zoon tegen de kroegbaas te zeggen dat zijn maatje voor 350 euro komt zingen. 'Dan is 300 voor het optreden en die andere 50 pak je zelf.' Moet nog veel leren, die jongen.

Nadat hij de familie van moederskant had ontdekt, wilde hij weten wie zijn biologische vader is. Zat hij daar op het Rathaus, gaven ze hem zijn eigen geboorteakte niet. Smoesjes over privacy. Maar Nijman is geen type dat zich laat wegsturen. Hij zei dat hij niet zou vertrekken zonder dat document.

Het was wel even spannend toen hij langsging bij de man die als zijn vader staat geregistreerd. Maar het werd een koude douche. Die vent liet er geen misverstand over bestaan: hij was aan het verkeerde adres. 'Ik heb geld gekregen om me op het gemeentehuis te laten registreren als jouw vader', zei de man. 'De persoon die mij heeft betaald, heet Siegfried Fink.'

Opgraven

Dornbirn, een dag later. In het nevelige zonlicht kijkt een groepje mensen op de katholieke begraafplaats toe hoe de graafmachine de grond doorboort. Grasgroene Sound of Music-heuvels vormen het vredige decor van deze wat lugubere klus.

Hij had erbij mogen zijn, maar dat wil Nijman niet. Grote kans dat het zijn eigen vader is die hij hier laat opgraven. Dat doe je niet voor je lol. In de hotelbar wacht hij af. Rik houdt hem vanaf het kerkhof telefonisch op de hoogte.

Siegfried Fink ligt in een familiegraf. Dat maakt het er niet makkelijker op. Er moeten andere doden aan de kant worden gelegd voor 'Sigi' bovengronds kan worden getakeld. Een gekruisigde Jezus ziet toe op de operatie.

Agenten houden nieuwsgierigen halfslachtig op afstand. Hun doek van nepgras over de poort die filmen moet verhinderen, glijdt steeds op de grond. De politiemensen vinden de aandacht wel vermakelijk. Gebeurt er tenminste eens wat, in Dornbirn.

De kist wordt naar het uitvaartcentrum gebracht. Daar zal de forensisch arts een tand trekken uit de overblijfselen van Finks lichaam. In Innsbruck halen ze uit de tand zijn dna-profiel.

Na drie kwartier komt de lijkwagen terug en verdwijnt de kist de aarde weer in. Als de deskundigen zijn vertrokken, loopt Nijman naar het graf. De foto van zijn mogelijke vader is er op teruggeplaatst. Een tijdelijk houten kruis vermeldt de naam Siegfried Fink. Hij vindt dat vreemd. Er liggen meer mensen in dat graf. Waarom staan hun namen er niet op?

Politieagenten hebben een doek nep gras over de kist gelegd om de media erbuiten te houden.Beeld Anneke Stoffelen
Na opgegraven te worden werd het lichaam van Sigfried Fink opnieuw begravenBeeld Anneke Stoffelen

Ingeluisd

Christiane Fink woont pal naast de begraafplaats van Dornbirn, ze moet de graafmachine hebben kunnen horen. Haar vriendelijke blik vertrekt als ze hoort van de reden van het bezoek. 'Kein Interesse.' De deur valt dicht.

Even verderop huist de slagerij die ooit van haar vader was. Nu runt Christianes broer Martin de zaak. De etalage wordt voor de helft in beslag genomen door zijn levensgrote foto: kaal hoofd, twinkelende lichte ogen.

Diezelfde ogen spuwen vuur, als de slager ontdekt dat er Nederlands bezoek op de stoep staat. In zijn witte plastic schortje gaat hij tekeer: 'Geen foto's! Ik weet welke leugens Ronald verspreidt. Ik wil daar niets mee te maken hebben.'

Christiane en Martin zijn de geregistreerde kinderen van Siegfried Fink. Ze hadden aanvankelijk positief op Nijmans komst gereageerd. Hij mocht bij Martin logeren en ze hebben uren, dagen zitten praten. Hij kreeg albums met foto's van Siegfried te zien, ze hadden bekeken hoezeer hij op hem leek. Maar vlak voor hij terug zou rijden naar Nederland, kwam Martin ineens met een document op de proppen. Daarin stond dat hij, Ronald, afstand zou doen van de erfenis. Dat had hij vreemd gevonden, ze hadden het niet over geld gehad. Voor zijn gevoel werd hij er ingeluisd. Het beviel hem niks.

Levensgenieter

Gasthof Rose is het soort uitspanning waar de tijd heeft stilgestaan. Vreugdeloze vitrage ontneemt het zicht op de eetzaal met massief houten tafels. In de hal staat een jukebox. Het middaguur heeft nog niet geslagen, maar drie stamgasten op leeftijd buigen zich al over hun eerste Mohren, het plaatselijke pils.

Siegfried Fink was hier vroeger vaste klant. De slager stond bekend als een levensgenieter. Drank, feest, vrouwen. Als voormalig discotheekeigenaar herkent Ronald zich daar wel in. 'Siegfried ging vaak met vrienden op jacht in de natuur', zegt een van de stamklanten. 'Hij was een richtige jager. Dan heb ik het dus niet alleen over het schieten van reeën.' Een lach buldert over het terras.

Zijn moeder werkte hier enkele jaren als serveerster, heeft Nijman gehoord. Zo zou haar affaire met de feestelijke Sigi zijn begonnen.

De oud-eigenaresse van Gasthof Rose kan het zich niet herinneren. Maar Siegfried kende ze wel. Die nam het ervan. 'En die kón het er van nemen.' Ze maakt een poengebaar.

Dertig huizen

Siegfried Fink liet na zijn dood een fortuin achter. Hij bezat zeker dertig huizen en grote lappen grond in de omgeving van Dornbirn. De waarde van zijn erfenis wordt geschat op 10 miljoen euro. Hoe kwam een eenvoudige middenstander aan zo'n kapitaal? Nijman is daarin niet zo geïnteresseerd, zegt hij. Hij is hier voor de waarheid, niet voor het geld, herhaalt hij nog eens.

In zijn strijd wordt hij gesteund door Carla, de vriendelijk lachende blondine met wie Siegfried Fink de laatste 25 jaar van zijn leven samenwoonde. Vanaf de eerste ontmoeting had zij de overeenkomsten tussen haar overleden man en Ronald opgemerkt. 'Hun gezicht, de structuur van hun huid, helemaal hetzelfde. Ook hoe Ronald loopt, dat is net Sigi', zegt Carla in haar tuin in de bergen.

Haar zoon belt: hij komt zo de voorraad tassen afleveren. Die had Ronald besteld om in Nederland door te verkopen. Daarin lijkt hij eveneens op Siegfried, zegt Carla. 'Die was ook altijd aan het handelen.' Ze wist eigenlijk nooit met wat voor zaken haar man zich precies bezighield.

Carla, de vrouw met wie Sigfried Fink de laatste vijfentwintig jaar van zijn leven spendeerde.Beeld Anneke Stoffelen

Megaproces

Dornbirn is een ordelijk stadje, met goed onderhouden huizen en een moderne kabelbaan die dagjesmensen naar een panoramarestaurant voert voor een stuk apfelstrudel met uitzicht. Uitgerekend dit slaperige plaatsje in de westpunt van Oostenrijk vormde het decor van een Riesenskandal rondom testamentfraude.

Een netwerk van hooggeplaatste figuren, onder wie een notaris en een rechter, spande jarenlang samen in het vervalsen van testamenten van welgestelde, kinderloze bejaarden in de regio. Het miljoenenbedrog zou decennia bestrijken en mogelijk honderden erfenissen betreffen. In 2009 kwam de zaak aan het licht en sindsdien stonden tien personen voor de rechter. Het megaproces is nog altijd niet ten einde.

Onderzoeksjournalist Gernot Hämmerle werkt bij de publieke omroep ORF en schreef een boek over de testamentaffaire: Falsche Erben. Hij zegt dat in veel gevallen de fraude nooit is opgemerkt. 'Het betrof mensen met alleen verre nazaten, die nooit hebben geweten dat zij recht hadden op een erfenis.'

Hämmerle verdiepte zich in Nijmans zaak en zag de overdrachtsdocumenten van Finks huizen. Het is opvallend hoe en wanneer Fink zijn onroerend goed heeft verworven, zegt Hämmerle. 'De namen van de veroordeelde rechter en notaris, komen in de stukken steeds terug.' Fink was bovendien goed bevriend met Walter M., de veroordeeld rechtbankmedewerker die geldt als het brein achter de fraude.

Het zal nooit worden bewezen, maar Hämmerle weet het vrijwel zeker: Fink verwierf zijn kapitaal via testamentfraude.

Wangslijm

Boven een grand café op de Marktplatz zetelt het advocatenkantoor van de man die Nijman de afgelopen jaren keer op keer tegenover zich trof. Ekkehard Bechtold, keurig in pak, probeerde namens Martin en Christiane Fink te voorkomen dat hun familiegeschiedenis binnenstebuiten werd gekeerd.

Maar zoals Ronald al zei: hij laat zich niet wegsturen. De procedure begon met een dna-vergelijking met de man die zijn geboorteakte ondertekende. Dat bleek niet zijn biologische vader. Vervolgens dwong hij Christiane en Martin via de rechter wangslijm af te staan. De uitslag was frappant: Christiane was niet zijn halfzus, Martin niet zijn halfbroer. Maar ook onderling bleken de twee geen volle broer en zus. Minstens een van de twee moet dus een andere vader hebben dan Fink. Maar, zo dubde Ronald verder, deze uitslag sloot niet uit dat zij allebei een andere vader hebben. In dat scenario zou hij het enige echte kind zijn van de gestorven multimiljonair. Waarom verwees zijn 'papieren' vader hem destijds anders naar Fink?

Bechtold vindt de juridische strooptocht van Nijman onbegrijpelijk. Stel je voor: er komt een wildvreemde Nederlander je leven binnenstappen die beweert het kind te zijn van je overleden vader. 'Hij heeft geen enkele aanwijzing, maar krijgt het bij de rechter wel voor elkaar dat het graf opengaat. Voor de familie is het afschuwelijk.'

Rik Nijman, zoon van Ronald, bij het graf van zijn mogelijke grootvaderBeeld Anneke Stoffelen

Gemiste oproep

Drie weken later

Hij slaapt nog half, als Nikki hem zijn telefoon aanreikt. Het is woensdag 15 oktober, net zeven uur geweest. Tien gemiste oproepen uit Oostenrijk. Zou er iets ergs zijn gebeurd? Dan ziet hij een sms'je van Carla: de uitslag van het dna-onderzoek is er. Het staat in de Vorarlberger Nachrichten, de lokale krant.

Het dna-onderzoek heeft uitgewezen dat hij, Ronald Nijman, niet het kind is van Siegfried Fink.

Hij belt Carla, die boos is en verdrietig. Hij belt haar zoon, die bij de Oostenrijkse politie werkt en het niet kan geloven. Hij belt zijn halfbroer van moederskant, die zich afvraagt wat hier misging.

Er bekruipt hem het bekende gevoel dat hem steeds achtervolgt in deze zaak. Er klopt iets niet. In het officiële dna-document dat de Oostenrijkse krant heeft afgedrukt, staat als geboortedatum: 28-11-1950. Terwijl Siegfried in september is geboren.

Hebben ze eigenlijk wel het juiste lichaam uit het familiegraf getakeld? En hoe kan hij vertrouwen op dit juridisch systeem, dat in de testamentaffaire zo frauduleus is gebleken? Als Fink onderdeel was van die criminele bende, zijn er zó veel mensen die er belang bij hebben dat zijn zaak in de doofpot blijft.

Hij belt zijn advocaat in Wenen. Die zegt het ook: met die foute geboortedatum is de uitslag van de dna-test juridisch ongeldig. Ze zullen in hoger beroep gaan, een nieuw onderzoek eisen. Want die pot met blubber moet los. En als-ie los is, dan zal de troep alle kanten op stromen.

Vader en zoon, Rik en Ronald Nijman, buiten de begraafplaats in Dornbirn.Beeld Anneke Stoffelen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden