Column Sylvia Witteman

‘De gaagelsljak wordt hier inderdaad op de boterham gegeten,’ sprak ik in mijn roestige Russisch

Op de terugweg van Artis bracht ik een bezoekje aan de Russische minisupermarkt ‘Blin’. Die naam is een soort grapje: ‘Blin’ betekent ‘pannekoek’, maar het woord wordt door beschaafde Russen ook gebruikt als eufemistische verbastering van ‘blyat’, wat letterlijk ‘hoer’ betekent, maar vrij vertaald neerkomt op ons vloekwoord ‘kut’.

Staand voor een rij weckflessen met ingemaakte paddestoelen herinnerde ik me opeens levendig hoe ik de Nederlandse uitdrukking ‘kut met peren’ ooit aan een Russische vriend probeerde uit te leggen (‘pizda s groesjami’) en hij maar niet kon begrijpen dat kut mét peren erger was dan kut zónder peren (‘pizda bjez groesj’) want peren waren toch juist lekker?

Terwijl ik over dit inderdaad opmerkelijke gegeven piekerde, kwam er een vrouw binnen van een jaar of 35 met een dochtertje van 10, allebei kennelijke Russinnen. Het kind was veel te dik ingepakt voor het fraaie lenteweer, met een blozend appelgezichtje boven een roze capuchonjack; de moeder droeg op haar zorgvuldig opgemaakte gezicht die onmiskenbare Russische-damesuitdrukking van vermoeide, maar kordate tobberigheid, en ook haar stemgeluid was helemaal zoals dat hoort; hoog en geagiteerd.

Die twee wóónden hier, concludeerde ik, maar nog pas kort: het gesprek ging over hagelslag. De dochter legde omstandig aan haar moeder uit dat deze lekkernij in Nederland niet - zoals in alle andere landen ter wereld - als garnering van taarten bedoeld is, maar als broodbeleg. ‘Gaagelsjlak’, betoogde het kind, was alomtegenwoordig op de boterhammen van haar klasgenootjes en daar wilde zij niet bij achterblijven.

De moeder, op haar beurt, reageerde zoals ik ook altijd doe als mijn kinderen weer eens beweren dat ‘letterlijk iederéén een 3 voor Frans had’: schamper. ‘Die gaagelsljak zou maar van de boterham afrollen...’ sprak ze meesmuilend. Het kind bloosde nog wat feller. ‘Nee, maar het is écht zo!’, riep ze. ‘Het valt er niet af! Ja, een klein beetje, maar dat geeft niet!’

De moeder schudde lachend haar hoofd. Het kind, gekrenkt in haar rotsvaste - en terechte - overtuiging, trok een pruillip. Toen haar ogen ook nog vervaarlijk begonnen te glanzen greep ik in. ‘De gaagelsljak wordt hier inderdaad op de boterham gegeten’, zei ik tegen de vrouw in mijn roestige Russisch. ‘Het is nodig er voldoende boter op te smeren, dan blijft de gaagelsljak aan de boterham kleven’.

Dankbaar keek het kind me aan. ‘Is het werkelijk?’, vroeg de moeder. En tegen haar dochter: ‘Nu, goed dan! Je zult je boterham met gaagelsljak hebben!’

Vervuld van blijdschap verliet ik de winkel ‘Blin’, naar buiten, waar de vogeltjes van de stad mij toeschalden als evenzovele bazuinen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden