Onze gids deze weekElizabeth Day

De favorieten van schrijver en journalist Elizabeth Day

De Engelse schrijver en journalist Elizabeth Day weet zelf heel goed hoe het is om te mislukken, en daar ontleent ze dan ook haar succes aan. Dit zijn haar favorieten.

Schrijver, journalist en scenarist Elizabeth Day.Beeld Els Zweerink

‘Jolly good fun’, zegt Elizabeth Day (42), om zo’n lijstje favorieten samen te stellen; een paar dagen voor het interview appt ze haar top-tien al, ze is de eerste ooit die er spontaan een groente (aubergine) op heeft gezet. ‘Het lijkt op wat ik doe met mijn podcast: daarvoor vraag ik mijn interviewkandidaten een top-drie van hun mislukkingen te sturen. Dat zegt meestal al alles over de persoon.’

Hm, wat te denken van de Britse bestsellerauteur Day (Het feest) op basis van haar lijstje? Dat ze van het goede leven houdt (champagne, wodka-martini), van jarennegentighiphop en dat ze geïnteresseerd is andermans relatieperikelen – toen ze nog interviews met beroemdheden maakte voor de Britse krant The Observer stak ze haar neus er honderden keren in. Omdat het moest van haar chef, zegt ze lachend in een Amsterdams hotel (het is eind januari en corona is nog ver weg). Heel fijn, zegt Day, dat ze tegenwoordig de vrijheid heeft haar éígen vragen te stellen voor haar eigen medium: haar podcast How to fail. Voor die podcast, over mislukkingen dus, interviewt ze wekelijks een bekende Brit, variërend van Alain de Botton tot Phoebe Waller-Bridge. De serie is al zes miljoen keer gedownload. ‘Ironisch genoeg is het mijn grootste succes.’

In navolging daarop schreef ze een boek, Durf te falen. Dat gaat over alles wat er in haar eigen leven misging, van beroerde recensies voor haar eerste roman tot haar scheiding op haar 36ste en haar ongewenste kinderloosheid. ‘Ik vond dat ik, na al mijn gasten, nu ook mezélf kwetsbaar moest opstellen. Ik heb het boek in drie maanden geschreven, het rolde eruit. Het was nogal, eh, therapeutisch.’  

Beeld Els Zweerink

Day had dan ook nogal wat van zich af te schrijven: een lange periode van ‘disfunctionele relaties’, zegt ze nu, zowel privé als professioneel. Ze werkte acht jaar bij The Observer waarvoor ze interviews maakte, rubrieken vulde en lifestyleverhalen schreef á la ‘een week leven als Gwyneth Paltrow’ (inclusief een sessie vaginastomen). In die tijd was ze getrouwd met BBC-nieuwschef Kamal Ahmed – ze vormden samen een bekend Brits journalistenkoppel. Maar het huwelijk liep spaak na een reeks onsuccesvolle ivf-behandelingen, en ook bij de krant begon het te wringen. ‘Ik dacht altijd: als ik nu maar braaf hard werk en ja zeg tegen elke opdracht, krijg ik vanzelf promotie. Maar ik kwam geen stap vooruit.’

Ze nam ontslag, begon – ervaringsdeskundig want eind 30, baanloos, kinderloos en weer single – haar podcast over falen en kreeg na een tijd weer een nieuwe relatie, die nu gelukkig wél aan alle kanten klopt.

‘Het zou geweldig zijn als ik nog moeder zou worden, maar als het niet gebeurt kan ik daarmee leven. Het is verdrietig dat ik geen kinderen heb, maar het maakt me geen verdrietig mens.’

Het is de grote winst van haar podcast, zegt ze: ‘Het is zo troostend om van anderen te horen dat bij hen ook niet alles meezit. En dan heb ik het niet over de jezelf-op-de-borst-trommelende, macho-Silicon Valley-manier van falen die nu hip is, zo van: ‘Met mijn eerste start-up ging ik failliet, en nu heb ik een miljoenenbusiness’, want dat is eigenlijk een succesverhaal. Nee, ik heb het over het gewone, dagelijkse ploeteren van ons allemaal. Niemand ontkomt eraan. Dat verklaart volgens mij het enorme bereik van de serie: falen verbindt veel meer dan succes.’

Wat we kunnen leren van onze mislukkingen
Wat kunnen we leren van onze mislukkingen? Die vraag onderzoekt de Britse journalist Elizabeth Day in haar nieuwste boek en in haar gelijknamige podcast How To Fail. De Gids las, luisterde en destilleerde een aantal relativerende inzichten over mislukken in een prestatiesamenleving.

Beeld Els Zweerink

Schrijver: Tom Wolfe

Beeld Getty

‘Toen ik 23 was en voor het eerst naar Amerika ging, besloot ik zo’n grote, klassieke Amerikaanse roman te lezen, Het vreugdevuur der ijdelheden, al vond ik ’m erg dik. Wat een geweldig boek. Het gaat over grote thema’s: klasse, racisme, rijkdom en de arrogantie van de elite. Ik was een jonge journalist destijds met de ambitie om ooit ook romans te schrijven, en ik ontdekte dat Wolfe ook als journalist begonnen was. Hij stond zelfs aan de basis van een hele stroming, New Journalism, die voor mij heel inspirerend is geweest. Ik ben veel meer gaan durven in mijn artikelen: verhalender en meer sfeer. Hoe Wolfe gedetailleerd schrijft over de interieurs van de rijken, de kleden op de vloer, de schilderijen aan de muur, daarvan heb ik veel geleerd.

‘De hoofdpersoon uit mijn roman Paradise City, de rijke zakenman Howard Pink, is zelfs rechtstreeks geïnspireerd op een personage van Wolfe, de vastgoedmagnaat uit In alles een man. Het was fijn om in de huid te kruipen van zo’n poenige macho, die uiteindelijk ook maar gewoon op zoek is naar liefde. Dat hadden we al gemeen. Daardoor dacht ik: ik kan ook ándere eigenschappen van hem integreren in mijn leven. Eindelijk eens om salarisverhoging vragen bijvoorbeeld, of mijn mails aan mijn chef níét meer beginnen met: ‘Het is waarschijnlijk een stom idee, maar...’ Ja, ik heb er veel aan gehad op mijn werk om af en toe te denken: wat zou Howard doen?’

Film: Rear window, Alfred Hitchcock

Filmstill uit Rear window van Alfred Hitchcock.

‘Ik heb hem vijf keer gezien. Hitchcock is een geweldige stilist. Het plot is ijzersterk natuurlijk, maar ik hou ook van die film omdat alles er zo mooi uitziet: de Dior-jurken van Grace Kelly, de kop van James Stewart, sowieso mijn favoriete acteur aller tijden. Hij speelt een man die met een gebroken been aan huis gekluisterd is en niets beters te doen heeft dan zijn buren bespioneren. Dat zet je aan het denken: wat zou ik doen, hoeveel voyeurisme zit er in mij? Veel, kan ik wel zeggen.

‘Ik kijk heel graag films. Ik heb net 1917 gezien van Sam Mendes, de beste oorlogsfilm ooit. Parasite vond ik ook goed: arm tegenover rijk, klassenverschillen, precies de thema’s waarover ik ook vaak schrijf. Hoe het arme gezin de geur van armoede niet kwijtraakt – een prachtig, hartverscheurend detail vond ik dat in de film.

Official Secrets, waarin Keira Knightley een klokkenluider speelt op de redactie van The Observer, vond ik ook een fijne film. Ik herkende allemaal oud-collega’s. Hilarisch om te zien.’

Boek(en): De Napolitaanse romans van Elena Ferrante (o.a. De geniale vriendin)

‘Ik ontdekte De geniale vriendin van Elena Ferrante toen mijn huwelijk was stukgelopen en ik in mijn eentje drie maanden in Los Angeles woonde. Het was in die periode voor mij heel waardevol om over zo’n levenslange vrouwenvriendschap te lezen. Ik heb de hele serie Napolitaanse romans verslonden. Ik heb daarna ook het een en ander over Elena Ferrante gelezen en over haar bewust onsentimentele schrijfstijl, die ik erg goed vind. Wat ik ook bewonder is dat ze als schrijfster anoniem wilde blijven. Ze gaat niet op de foto, ze speelt het publiciteitsspel niet mee, dat vergt moed in deze tijd.

‘Op een dag kwam het nieuwtje dat schrijver Domenico Starnone achter het pseudoniem schuilgaat, ja. Dat vond ik nogal misogyn, het idee dat zulke goede boeken wel door een man móéten zijn geschreven. Daarna werd onthuld dat zijn vrouw, Anita Raja, de echte schrijfster is. Ze heeft het nooit bevestigd. Die hele onthulling vond ik kwalijk, laat de schrijver met rust, wie het ook is. Juist het mysterie is zo mooi.’

Muziek: Jump around, House of Pain

House of Pain.Beeld Getty

‘Van dit nummer uit 1992 krijg ik altijd direct energie. Waar ter wereld ik het ook hoor, ik móet dansen. De meeste hedendaagse hiphop gaat over bling en Louis Vuitton, dat vind ik nogal hol allemaal. Rap is op zijn best als het rauwe poëzie is over het leven in het getto en de struggle om daar uit te komen. Nu is House of Pain daarvan niet het beste voorbeeld: anders dan Dr. Dré en Snoop Dogg, die ik ook heel goed vind, zijn dit een stelletje witte jongens. Maar ik word altijd zo vrolijk van dit nummer. Op mijn 40ste verjaardag mocht de dj alleen maar jarennegentighiphop draaien, geen verzoeknummers. Toen dit nummer klonk heb ik het woord voor woord mee staan blèren. Met al mijn vrienden om me heen, ik was heel gelukkig.’

Groente: aubergine

Beeld Yeko Photo Studio

‘Omdat ik zelf veel geïnterviewd heb, vind ik het leuk om antwoorden te bedenken op vragen als: wat zou je kiezen als laatste avondmaal? Er is in Engeland een podcast, Table Manners, waarin een moeder en een dochter met hun gast over eten praten en daarin wordt die vraag gesteld. Ik popel om daarheen te gaan. En dan antwoord ik: aubergine, geen twijfel mogelijk. Een onderschatte groente. Mijn vriendinnen lachen me erom uit dat ik áltijd iets met aubergine bestel als we uit eten gaan, maar ik ben er nu eenmaal dol op. Het is nog best moeilijk om ’m goed klaar te maken. Je moet niet zuinig zijn met olie, maar al te vet moet hij ook weer niet worden. Mijn vriend, Justin, kan het goed. Het is een van de redenen waarom ik van hem hou.’

Stad: Los Angeles

Beeld Getty

‘Los Angeles is de enige stad die ik kan missen zoals ik een mens kan missen. Sinds ik er in 2015 drie maanden gewoond heb, wil ik er elk jaar naar terug. Ik ging erheen op een dieptepunt in mijn leven: ik had net een mislukt ivf-traject, een miskraam en kort daarna mijn scheiding achter de rug. Ik moest weg uit Londen om tot mezelf te komen. Los Angeles bleek een geweldige keus. Het is zo’n bevrijdende plek: de zon schijnt, de lucht is blauw, je kunt er op een terras zitten schrijven en de heerlijkste salades bestellen, die stad is gewoon gebouwd op plezier. Oppervlakkig, wordt vaak gezegd, maar ik vind het alleen maar fijn als mensen aardig zijn en zeggen: ‘Have a nice day’ en ‘Wat een leuke jurk heb je aan’. Ik heb er heel goede vrienden gemaakt. Het tijdsverschil met Londen was ook een zegen. Na twee uur ’s middags kreeg ik geen mails en telefoontjes meer, dat scheelde een hoop stress. Nog steeds: zodra ik land in LA, ben ik blij. Het was een tijdje de enige plek voor mij om gelukkig te zijn, maar nu, met Justin, en met zijn drie geweldige kinderen die geregeld bij ons zijn, ben ik ook weer heel happy thuis in Londen.’

Schilderij: De parketschavers van Gustave Caillebotte

De parketschavers, 1875. Beeld Getty

‘Het is niet alleen omdat het zo mooi is dat dit schilderij me raakt. Ik zag het voor het eerst toen ik begin 20 was. Ik was met mijn vriendje, Richard Wild, in Parijs, en we gingen naar het Musée d’Orsay. Ik had vakken kunstgeschiedenis gevolgd, dus toen we voor De parketschavers stonden, ging ik heel wijsneuzig mijn kennis spuien: over de gulden snede op het doek en dat het daardoor zo harmonieus oogt en zo. Maar Richard zei dat hij de kameraadschap van die drie mannen op die houten vloer zo mooi vond – een heel andere manier van kijken, gewoon, afgaan op je gevoel. Dat vond ik zo’n levensles, die middag.

‘Richard is op zijn 24ste doodgeschoten toen hij als journalist aan het werk was in Irak. Dit schilderij is de screensaver op mijn laptop. Ik kijk er elke dag naar.’

Gebouw: het Guggenheim-museum van Frank Lloyd Wright, New York

The Solomon R. Guggenheim Museum in Manhattan, New York.Beeld Getty

‘Ik ben pas een paar maanden geleden voor het eerst naar het Guggenheim-museum in New York geweest. Ik ben een van de weinige mensen, geloof ik, die niet zo dol zijn op New York; ik krijg het er benauwd. Er is te veel schaduw met al die wolkenkrabbers, in LA zie je tenminste de lucht. Maar nader je het Guggenheim, dan is er opeens ruimte in de stad, een open plek waar een soort reuzenbloembol uit de grond komt. De gotspe, het lef van Frank Lloyd Wright om juist in die stad dit gebouw neer te zetten, bewonder ik zeer. Ook binnen is het er heel prettig met die prachtige jarenvijftigvormgeving, tot de deurklinken van de wc’s aan toe. En het is niet te groot: je loopt van boven naar beneden en in een uurtje heb je het hele museum gezien.’

Podcast: Where should we begin? door relatietherapeute Esther Perel

‘Naar Esther Perels podcast heb ik veel geluisterd voordat ik de mijne begon. Je bent als het ware bij haar in de behandelkamer, waar ze stellen met relatieproblemen spreekt. Eindeloos fascinerend, hoe mensen met elkaar omgaan, en Perel stelt precies de juiste vragen. Ik ben ook gewoon heel nieuwsgierig.

‘Het is door deze podcast dat ik die van mezelf ben begonnen, How to fail, waarin ik met mensen over hun mislukkingen praat en wat ze ervan hebben geleerd. Ik ben totaal niet technisch, ik kan nog geen Excel-sheet invullen, dus ik heb als eerste een geluidsman gezocht. Samen zijn we opnamen gaan maken. Bij de mensen thuis, want ik wilde bekende mensen interviewen en die kun je niet vragen om naar een studio te komen voor zo’n, toen nog, klein en onbekend project. Voor de kosten heb ik een sponsor gezocht door een mailtje te sturen naar een merk hummus waar ik toen zo ongeveer op leefde. Om nog wat meer geld bij elkaar te harken heb ik op eBay mijn trouwjurk verkocht die ik altijd had bewaard. Na mijn scheiding wilde ik er wel van af. Het was een jurk van Vera Wang, die ik indertijd in de uitverkoop had gekocht. Hij bracht nog best wat op.’

Drankjes: champagne en wodka martini

‘Van champagne hou ik vooral vanwege alles waar het voor staat: feest en sprankeling en lichtheid en plezier, ik trakteer mezelf er graag op als ik een succesje heb geboekt. Ik vind het ook gewoon lekker, natuurlijk, ik kan het op elke moment van de dag drinken. Maar ik ben geen champagnesnob: het mag ook een goede crémant zijn.

‘Wodka martini drink ik af en toe vanwege de glamour, het James Bond-gevoel, het ritueel waarmee de barman het maakt. Maar vooral vanwege de alcohol: ik hoef er maar twee van te drinken om extremely happily drunk te zijn.’

CV Elizabeth Day

10 november 1978 Geboren in het zuiden van Engeland

1996–2000 Geschiedenis in Cambridge

2002 Journalist bij de gratis krant The Evening Standard in Londen

2003 The Sunday Telegraph, schrijft ook voor Elle en The Mail on Sunday

2004 Young journalist of the year award

2007–2016 The Observer

2012 Nominatie journalistieke prijs Feature writer of the year

2012 Debuutroman Steen, papier, schaar

2013 Roman Home Fires

2015 Paradise City

2017 Het Feest

2018 Podcast How to fail with Elizabeth Day

2020 Non-fictieboek Durf te falen, Alles wat ik heb geleerd van de dingen die fout gingen

Day is gescheiden, heeft weer een relatie en woont in Londen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden