Die ene patiënt Irene Koning

‘De ene dag ben ik dokter, de andere dag dochter van een kankerpatiënt’

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: gynaecoloog in opleiding Irene Koning (33).

Beeld Olivier Heiligers

‘Anderhalf jaar geleden ging ze voor het eerst in haar leven naar de spoedeisende hulp. Dat weekend had ze nog hardgelopen, in de nacht van zondag op maandag kreeg ze opeens helse buikpijn. De scan wees uit dat haar darm werd geblokkeerd door een tumor. Tijdens de operatie werd duidelijk dat die niet helemaal kon worden weggehaald. Drie weken later kwam de definitieve uitslag: ze had eierstokkanker in een vergevorderd stadium. Er was niets meer aan te doen.

‘Ik ben niet haar arts, ze wordt behandeld in een ander ziekenhuis, maar toch is ze onmisbaar in mijn leven als dokter. Omdat ze mijn moeder is. Ik zoek dingen voor haar uit, doe navraag bij mijn collega’s, maar ik praat met haar over zoveel meer dan alleen de medische en wetenschappelijke kanten van haar ziekte. We hebben het over haar onzekerheden en over de toekomst. Ze vertelt me dat ze zich verraden voelt door haar eigen lichaam, ze is opeens kankerpatiënt, elke dag, en dat wordt nooit meer verleden tijd. Ik vraag haar of ze het leven anders zou hebben ingericht nu het einde eerder komt dan ze ooit had verwacht. Dan antwoordt ze resoluut dat ze niets meer hoeft, maar dat iedere dag die leuk is zeer welkom blijft. Het zijn die gesprekken, over onderwerpen die ik niet zo snel bij mijn patiënten zou aanroeren, die voor mij als dokter van grote waarde zijn. 

‘Voor een jonge arts is de patiënt vaak alleen patiënt, het contact is meestal klinisch. Niet dat we geen empathie hebben, maar we zijn vooral bezig met de vraag: wat heeft deze patiënt en wat kan ik eraan doen? Dat is hoe we worden opgeleid, we leren welke onderzoeken we moeten aanvragen om diagnoses aan te tonen of uit te sluiten, en wat er bekend is uit wetenschappelijke studies.

‘Maar dankzij mijn moeder leer ik om anders naar mijn patiënten te kijken. Ze stellen de vragen die zij me stelt, ze delen haar onzekerheid. Nu realiseer ik me hoe groot de impact van kanker is op de omgeving. Al mijn patiënten hebben een echtgenoot, kinderen, vrienden, allemaal mensen die geraakt worden, die in korte tijd hun hele leven zien veranderen, zoals dat nu in ons gezin gebeurt.

‘Laatst ging ik aan het eind van de middag bij een patiënt langs en trof ik drie huilende kinderen aan haar bed. Ik zag onmiddellijk de gelijkenis: een week eerder zat ik in een ander ziekenhuis met mijn twee zussen aan het bed van mijn moeder. De ene dag ben ik dokter, de andere dag dochter. Dat besef alleen al maakt van mij een andere arts.

‘De chemokuren slaan aan, de kanker kan niet worden overwonnen, maar haar leven wordt verlengd. Ze is sterk en vastberaden, ze houdt van controle. Maar sinds kort kent ze angstige momenten omdat ze die controle dreigt te verliezen. Ze vroeg me of ik haar euthanasieverzoek wilde lezen, het zou haar helpen, vertelde ze, om het er samen over te hebben. Het werd een emotioneel gesprek, zoals een gesprek met haar me vaak aangrijpt.

‘En elke keer dat ik met haar praat laat ze een onuitwisbare indruk op me achter. Omdat ze zo goed de woorden kan vinden voor wat ze wil en voelt en meemaakt. Konden al mijn patiënten hun gevoel maar zo goed overbrengen, dan zou ik sneller weten wat er met hen aan de hand is en ze beter kunnen helpen.

‘Door wat er met haar, met ons, gebeurt, besef ik dat er om iedere patiënt een heel leven hangt. Mijn moeder heeft van mij een betere dokter gemaakt. Ik ben bij haar in de spreekkamer en zij is bij mij.’

Irene Koning
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden