De cola heeft het altijd gedaan. Daarom deze week: vrouwen en botontkalking

Coladrinkende vrouwen zouden meer kans hebben op osteoporose. Dat is wel heel erg kort door de bocht...

‘Cola drinkende vrouw krijgt zwakke botten’, stond er boven het bericht afgelopen maandag in deze krant. ‘Vrouwen die geregeld cola drinken, lopen statistisch meer kans op osteoporose. Uit een Amerikaanse studie blijkt dat de botdichtheid in de heup bij coladrinksters relatief laag is. Dat kan leiden tot botontkalking op latere leeftijd en uiteindelijk breuken.’

Dat zal heel wat vrouwen toch weer even aan het denken hebben gezet. Cola heeft toch al zo’n slechte naam – al schijn je er tegenwoordig wel een tand een nacht in te kunnen laten liggen – en dan moet je je nu ook al zorgen gaan maken over botontkalking, valpartijen, en uiteindelijk breuken?

Het onderzoek werd uitgevoerd door Katherine Tucker van de Tufts-universiteit in Boston. Zij maakte gebruik van de gegevens van de befaamde Framingham Heart Study, waaraan al tientallen jaren duizenden mensen meedoen en waarin tien jaar geleden ook eens de botdichtheid werd gemeten. Eerder al publiceerde Tucker over de effecten van vitamine B12, kalium, magnesium, fruit en groente, eiwitten, en nu is dus cola aan de beurt.

Dat geeft meteen al een punt in mindering: wie een complete voedselenquête met 126 items afstruint naar verbanden met botdichtheid, komt altijd wel iets tegen waarover gepubliceerd kan worden. Zeker als de verbanden minder duidelijk zijn dan verwacht, zoals in dit geval, is achterdocht op zijn plaats.

Het was bovendien niet zo, dat vrouwen zwakke botten ‘krijgen’ van cola. De onderzoekers zagen alleen dat de botdichtheid van vrouwen die veel cola dronken, gemiddeld lager was dan die van vrouwen die zelden of nooit cola dronken.

Of die lagere botdichtheid aan de cola ligt, is daarmee nog lang niet gezegd. Er is geen sprake van een experiment waarin vrouwen al dan niet een paar jaar cola drinken en dan opnieuw onderzocht worden. Vrouwen die elke dag cola drinken, verschillen vast in talloos meer opzichten van vrouwen die liever vruchtensap consumeren.

Bovendien was het niet zo dat de vrouwen ‘zwakke botten’ kregen van de cola. Het wetenschappelijke artikel is een wonder van vaagheid, maar zoveel is duidelijk, dat de verschillen buitengewoon klein waren. De gemiddelde botdichtheid van de vrouwen die nooit cola dronken, lag zo te zien op ongeveer 0,89 g/cm2, bij de coladrinksters op 0,86 g/cm2. Dat scheelt dus 0,03 g/cm2.

Dat is wel bitter weinig, als we aannemen dat er pas van ‘zwakke botten’ sprake zijn als iemand die 0,89 hoort te hebben, flink onder de 0,6 komt te zitten. Of er ook maar één enkele vrouw werkelijk een ‘relatief lage botdichtheid’ had, is in het geheel niet uit het artikel op te maken.

En hoe lang moet je cola drinken om zwakke botten te krijgen? Wanneer ben je een ‘cola drinkende vrouw’? We weten wel hoeveel cola de vrouwen op een gegeven moment dronken, maar niet hoe lang ze die lelijke gewoonte al hadden. De gemiddelde leeftijd van de vrouwen was 58 jaar, maar er deden er van 29 mee en van 83. Iemand van 29 die elke dag cola drinkt, heeft al evenveel cola op als iemand van 83 die eens in de week drinkt, en stellig steviger botten, maar daarmee is in het onderzoek in het geheel geen rekening gehouden.

Alles in het artikel duidt erop dat een ‘cola drinkende vrouw’ niet erg bang hoeft te zijn voor ‘zwakke botten’.

Er werden ook mannen onderzocht, maar daar werd geen verschil gevonden. Vermoed werd dat de cola de melk verdringt en daardoor zijn slechte invloed zou uitoefenen, maar dat bleek niet het geval. De onderzoekers gingen ervan uit dat de cafeïne in de cola de boosdoener zou zijn, maar ook vrouwen die decaf-cola dronken, hadden te lijden.

Cola bevat fosforzuur dat misschien de botopbouw zou hinderen, maar dat bleek ook niet echt te kloppen. De wervelkolom deed, vreemd genoeg, in het geheel niet mee in de botontkalking – die is kennelijk ongevoelig voor cola.

Ten slotte: het verband tussen botontkalking en heupfracturen is wat minder rechtlijnig dan gesuggereerd wordt. Niet mensen met botontkalking komen in het ziekenhuis terecht, maar mensen die ongelukkig zijn gevallen. Aan de enige interessante vraag, of minder cola drinken ‘uiteindelijk breuken’ voorkomt, zijn de onderzoekers in het geheel niet toegekomen. Dat is toch wel erg weinig voor een bericht van bijna een halve kolom.

K. L. Tucker e.a.: Colas (...) are associated with low bone mineral density in older women. AJCN, dl. 84, p. 936-942

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden