De affaire-Lewinsky

* De affaire-Lewinsky is de climax van schandalen en schandaaltjes waarvan wordt beweerd dat de Amerikaanse president Clinton erin zou zijn verwikkeld....

* In juni 1995 begon Monica Lewinsky aan een stage in het Witte Huis. Zij is in die tijd met Clinton in diens werkkamer gesignaleerd. Ze zouden orale seks hebben gehad. Na drie maanden verliet Lewinsky het Witte Huis; een vriend van Clinton hielp haar aan een baan.

* Het mogelijke scharreltje groeide in januari uit tot een grote affaire. Dat gebeurde indirect, via een ander seksschandaaltje, de affaire-Paula Jones. Die was baliemedewerkster van het Excelsior Hotel in Little Rock, in de staat Arkansas. Daar heeft zij, op 8 mei 1991, op z'n minst oogcontact gehad met Bill Clinton, destijds de gouverneur van Arkansas. Jones beweert echter dat Clinton haar naar zijn kamer heeft laten ontbieden en haar oneerbare voorstellen heeft gedaan.

* Gesteund door tegenstanders van de president uit de hoek van christelijk rechts heeft Jones alles op alles gezet om Clinton veroordeeld te krijgen, zowel in de publiciteit als via de rechter. Dat is mislukt: op 1 april van dit jaar verklaarde de rechter de zaak gesloten bij gebrek aan bewijs.

* Jones' advocaten hadden eerder getracht haar zaak sterker te maken door er andere seksuele escapades van Clinton bij te betrekken. In dat kader verhoorden zij op 7 januari '98 Monica Lewinsky. Die verklaarde onder ede dat ze geen seksuele relatie met de president heeft gehad. Vlak daarop trad een met Lewinsky bevriende oud-medewerkster van het Witte Huis voor het voetlicht; deze Linda Tripp beschikte over heimelijk opgenomen bandjes van gesprekken tussen haarzelf en Lewinsky. Uit die bandjes zou zijn op te maken dat Lewinsky wel degelijk seks met Clinton had gehad en dat hij haar zou hebben aangezet daarover te liegen tegenover Jones' advocaten.

* Het schandaal was geboren en kreeg een zware politieke lading, toen half januari minister van Justitie Janet Reno de speciale aanklager Kenneth Starr belastte met het onderzoek naar de zaak-Lewinsky. Starr, een Republikeinse jurist en oud-rechter, onderzoekt sinds augustus 1994 de mogelijke betrokkenheid van Bill en Hillary Clinton bij de Whitewater-affaire.

* Die zaak betreft fraude bij de aankoop van onroerend goed in Arkansas in de jaren zeventig en tachtig. Vrienden van de Clintons, het echtpaar McDougal, zijn voor hun aandeel in Whitewater veroordeeld; strafbare handelingen van de Clintons zijn niet bewezen.

* De affaire-Lewinsky kwam voor Starr als een geschenk uit de hemel. Het perspectief van een impeachment van de president kwam in zicht. Hiervoor moet Starr bewijzen dat Clinton meineed heeft gepleegd (hij heeft tegenover Jones' advocaten ontkend iets met Lewinsky te hebben gehad) en liefst ook nog dat Clinton heeft geprobeerd de rechtsgang te belemmeren door Lewinsky tot liegen aan te zetten.

* Starr, wiens onderzoek ruim 80 miljoen gulden heeft gekost, heeft deze week een grote slag geslagen. Hij bereikte een overeenkomst met Lewinsky, die haar vrijwaart van rechtsvervolging (wegens meineed), als zij tegenover hem haar eerdere verklaringen wijzigt. Als zij tegen Clinton getuigt en hij zijn versie (die hij op 17 augustus op het Witte Huis voor een videocamera zal geven) niet kan hard maken, kan Starr twee dingen doen.

* Hij kan de rechter inschakelen - maar de kans dat zo'n proces strandt op gebrek aan bewijs is niet ondenkbeeldig. Of hij kan zijn bevindingen voorleggen aan de juridische commissie van het (in meerderheid Republikeinse) Huis van Afgevaardigden. Het Huis zou Clinton dan kunnen afzetten. De juridische commissie kan de zaak ook als te licht terzijde schuiven. Een derde - door de Democraten het meest gevreesde - scenario is, dat er een impeachmentprocedure komt die zich maandenlang voortsleept, Clinton maximale politieke schade berokkent en de Democratische kansen bij de presidentsverkiezingen in 2000 tot vrijwel nul reduceert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden