Datingfraude explosief gegroeid; 1,2 miljoen euro overgemaakt aan oplichters

Het aantal meldingen van datingfraude is het afgelopen half jaar explosief gegroeid. De Fraudehelpdesk wijt de plotselinge stijging aan het groeiende aantal alleenstaande ouderen, die zich steeds vaker op sociale media begeven. Vanaf januari betaalden 73 Nederlanders opgeteld zo'n 1,2 miljoen euro aan oplichters met nepprofielen. Mensen die hun partner verloren door een overlijden of scheiding lopen het meeste risico.

Persoon op de afbeelding komt niet voor in de tekst. Beeld thinkstock

Het aantal meldingen van datingfraude is het afgelopen half jaar met 32 procent toegenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2015. In de maanden voor de feestdagen, als mensen zich eenzaam voelen, wordt nog een grote piek verwacht. Volgens fraude-experts zien we slechts een fractie van het probleem.

'Slachtoffers schamen zich de ogen uit het hoofd én weten dat daders bijna nooit worden gepakt', zegt André Vermeulen, woordvoerder van de Fraudehelpdesk. '90 procent doet geen melding of aangifte.'

Fraude-expert Bas Ketelaars beaamt dit. 'We weten hoeveel geld er in datingfraude omgaat. En dus ook dat het probleem veel groter is.' Omdat mensen vrijwillig geld overmaken en oplichters zelden in Nederland verblijven doet politie weinig aan datingfraude, ziet Ketelaars. 'Daders gaan bijna altijd vrijuit. Aangifte doe je in feite alleen voor de statistieken.'

Levensecht

In de datingwereld wordt het meest verdiend aan zogeheten 'voorschotfraude', waarbij oplichters hun slachtoffers zorgvuldig uitzoeken en op bekende datingsites of sociale media benaderen. Hun nepprofielen zijn levensecht, met zo veel mogelijk (gestolen) foto's en details om hun verhaal te onderbouwen. Op een gegeven moment komt hoe dan ook een verzoek om een financieel voorschot - wegens een ziek familielid, gedoe met de bank of andere problemen waarbij tijdelijke geldnood ineens om de hoek komt kijken. Daders komen bijna altijd uit Nigeria en Oekraïne.

De slachtoffers die de grootste bedragen aan deze fraudeurs verliezen zijn veelal vrouw, senior en eenzaam, zegt Vermeulen van de Fraudehelpdesk. 'Ze hebben significant vaak een christelijke achtergrond en werken vaak in de zorg. Gemiddeld maken ze zo'n 20 duizend euro over. Aan het eind van het jaar staat de teller bijna altijd ergens tussen de tweeënhalf- en de drie miljoen euro.'

Lees ook:

'Ik was gewoon stomverliefd op een plaatje'

Meldpunt

Marktwaakhond ACM opende onlangs een meldpunt voor een meer kortstondige vorm van datingfraude, die zich juist op mannen richt. Hierbij houden medewerkers van malafide datingsites mensen via nepprofielen zo lang mogelijk aan de praat, terwijl slachtoffers voor elk chatbericht fors betalen. Berichten op deze sites zijn vaak seksueel van aard, maar webbeheerders proberen ook mensen die een serieuze relatie zoeken in de val te lokken. Omdat slachtoffers dit relatief snel ontdekken bedraagt de financiële schade hoogstens 100 euro, vertelt woordvoerder Vermeulen. 'Hierdoor melden mannen dit bijna nooit, en kunnen we het probleem slecht in kaart brengen.'

Beheerders van deze frauduleuze websites, waarvan er in Nederland zo'n 700 in omloop zijn, dekken zich juridisch in door in de algemene voorwaarden te vermelden dat het om nepprofielen gaat, wetende dat niemand deze lappen tekst leest.

Fraude-expert Frans Engelsman vindt dat je slachtoffers niet mag wegzetten als dom en naïef. 'Veel mensen denken: zoiets overkomt mij niet, want ik ben slim. Maar oplichters zijn nog veel slimmer. Zij hebben al een heleboel andere slimme mensen opgelicht.'

De psychische schade is groot, merkt Engelsman . 'Het aantal zelfmoorden als gevolg van datingfraude neemt ook toe. Het gaat slachtoffers niet om het geld, maar om het misbruik. Om het vertrouwen dat is geschonden.'

De fraudedeskundige pleit voor internationale bestrijding. Hij merkt dat het nu geen beleidsbelang heeft. 'Terwijl we weten dat het verdiende geld ook bij terreurgroepen terechtkomt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden