DagboekSøren Kierkegaard (1813-1855)

Dagboekfragment: waarom we onze levenslust moeten verliezen

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Kopenhagen, 2 juli 1855

Een man voelt zich niet helemaal prettig, wanneer de dokter de instrumenten te voorschijn haalt – en zijn kies getrokken moet worden. En zelfs de flinkste man voelt zich niet erg op zijn gemak, wanneer de chirurg de instrumenten te voorschijn haalt – en zijn arm of been afgezet moet worden.

Maar ieder mens heeft iets, wat vaster zit dan een verstandskies, iets waarmee hij nauwer verbonden is dan met een arm of been: dat is de levenslust in een mens.

Daarom roept heel de ervaring de mens toe: ‘Pas er toch vooral voor op, dat je de levenslust niet kwijt raakt. Wat je in het leven ook mocht verliezen, als je dat maar bewaart, dan heb je altijd nog kans om alles terug te winnen.’

God denkt er anders over. ‘Voor alles – zegt Hij – moet Ik die levenslust uit de mens hebben, wil er sprake van kunnen zijn, dat hij in ernst christen wordt, dat hij zichzelf haat en dat hij Mij liefheeft.’

Het is daarom vreselijk, wanneer God de instrumenten te voorschijn haalt voor de operatie, waar geen enkele menselijke macht de kracht toe heeft: een mens verlossen van zijn levenslust, hem doden – opdat hij kan ­leven als een afgestorvene.

Toch kan het niet anders zijn; een mens kan God niet op een andere manier beminnen. Hij moet zo gekweld worden, dat hij er geen ogenblik over zou aarzelen om zelfmoord te plegen. In die toestand moet hij – leven.

Søren Kierkegaard (1813-1855), Deense schrijver en filosoof. Ingekort fragment uit Een keuze uit zijn dagboeken. Vertaling H.A. van Munster. Het Spectrum, 1957.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden