DagboekPaula Modersohn-Becker (1876-1907)

Dagboekfragment: schilder ziet voor het eerst de zee

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Paula Modersohn-Becker, ‘Self-Portrait’, 1906.Beeld Getty Images

Worpswede, 29 oktober 1898

Fritz Mackensen is naar de grote Rembrandt-expositie in Amsterdam geweest. Hij is vol vuur over ‘deze gigant, Rembrandt’. Zielsveel houdt hij van het gezonde, oer-Duitse.

Voor het eerst ook heeft hij de zee ­gezien. Ze zagen een ruiter die afsteeg en iets aan zijn zadel deed. Ze vroegen hem: ‘Waar is de zee?’ Hij wees met zijn hand en zei: ‘U hoort hem ruisen.’

In de schemering zag hij een man die op witte berkenplanken zat en klompen aan het snijden was. Als hij dát kon schilderen, dan was hij groter dan wie ook.

Vaak is hij hard en egoïstisch. Maar in diepste wezen is hij een kind. Dat ontroert me. Op andere momenten is hij als een stoere oude krijger, die knielt voor de ­Allerhoogste.

Ik heb een schets gemaakt van een jonge moeder die haar kind de borst geeft, in haar rokerige stulpje. Als ik kon schilderen wat ik daar heb gezien! Een schitterende vrouw, een caritas.

Ze voedde haar flinke, eenjarige kind. Er was ook een vierjarig meisje met uitdagende ogen dat naar haar borst greep, tot ze die te pakken kreeg. En de vrouw  – die haar ­leven, haar jeugd en haar kracht schonk aan het kind en niet wist dat ze een heldin was.

Mackensen zag een man die een berkenboom in gouden herfsttooi aan het vellen was. De man riep: ‘Pas op!’ De boom viel. En al het goud lag aan zijn voeten.

Paula Modersohn-Becker (1876-1907), Duitse schilder, wegbereider van het modernisme, na 1930 ‘entartet’ verklaard. Uit Briefe und Tagebuchblätter. Kurt Wolff Verlag, 1925.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden