DagboekJulie Manet (1878-1966)

Dagboekfragment: Pierre-Auguste Renoir beschimpt de Joden

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Parijs, 8 januari 1898

Ik ben op bezoek gegaan bij monsieur Renoir in zijn atelier. Deze winter maakt hij mooiere dingen dan ooit; hij heeft me een schitterend portret laten zien van een actrice van de Variétés in een kostuum in directoirestijl met rozen en een grote grijze hoed. Hij vond mijn hoed heel mooi, wat me plezier deed omdat ik nooit een hoed koop zonder me af te vragen of hij in de smaak zou vallen bij monsieur Renoir.

15 januari

Vandaag in het atelier van Renoir geweest, waar werd gesproken over de Dreyfusaffaire en de Joden. ‘Ze komen naar Frankrijk om geld te verdienen, maar als er gevochten moet worden verschuilen ze zich achter een boom’, zei monsieur Renoir.

‘Er zitten er veel in het leger, want de Jood houdt ervan met tressen rond te lopen. Als ze uit allerlei landen verjaagd worden is daar een reden voor. Ze willen dat het proces tegen Dreyfus openbaar wordt gemaakt, maar er zijn dingen die niet gezegd kunnen worden. Dat willen ze maar niet begrijpen.’

Monsieur Renoir trok ook van leer tegen Pisarro, ‘een Jood’, wiens zoons geen enkele nationaliteit hebben en nergens hun militaire dienstplicht vervullen. ‘Het Joodse ras is taai, de vrouw van Pisarro is niet Joods en toch zijn alle kinderen het nog meer dan hun vader.’

Julie Manet (1878-1966), Franse schilder. Fragment uit De impressionistische wereld van Julie Manet. Vertaling Josephine Ruitenberg. J.H. Gottmer/ H.J.W. Becht, 1990.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden