DagboekElizabeth Grant of Rothiemurchus (1797-1885)

Dagboekfragment: Onbeschrijflijke armoede op het Ierse platteland

Ierland, 10 oktober 1845

Nooit zag ik een ellendiger toestand dan bij het sterfbed van de arme Betty Kiogh. Een kastje met twee tinnen bekers, een kromme lepel en een pannetje, een kookpot op de vloer waarin een peuter roerde – meer huisraad was er niet te zien.

‘Waar is uw bed?’, vroeg ik. ‘Daar, mevrouw.’ Wat stro en haksel in een hoek, met een enkel dekentje er op. Het geheel diende als bed voor vader, moeder en drie kinderen. Dit deugt niet, ook al kan het niet op slag veranderd worden.

Mijn volgende visite was om een andere reden akelig: smerigheden, vuil en allerhande wanorde in de woning van Michael Doyle en Judy Ryan. Jane Ryan, vrijwel letterlijk naakt, haar armen en benen haast zwart van de zon, vermaakte zich buiten met een lelijke, vieze, maar netjes aangeklede baby.

Ze hielp me over een muurtje naar de mestvaalt voor hun hut, die schoner was dan de keukenvloer. Ik tastte er in duisternis rond, trok mijn jurk op en keek uit niet mijn voet te zetten in wat de beide vetgemeste varkens op de vloer hadden achtergelaten.

Afgezien van de beide viervoeters trof ik nog een stel tweebenigen aan: de oude mevrouw Doyle, die zat te roken, en de verlamde James Quinn. Ze zaten bij een pasgeboren kind en een deerniswekkende kindermeid, verscholen in een hoekje bij de haard.

Elizabeth Grant of Rothiemurchus (1797-1885), Schotse schrijfster, leefde lange tijd in Ierland. Ingekort fragment uit The Highland Lady in Ireland. Canongate, 1991. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden