DagboekKarl August Varnhagen von Ense (1785-1858)

Dagboekfragment: na de revolutie wordt de vrijheid opnieuw gekneveld

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Karl August Varnhagen von EnseBeeld ullstein bild via Getty Images

Berlijn, 1 juli 1849

Vroeg opgestaan, lichamelijk gepijnigd en geestelijk stom. Het nieuws van de dag bedrukt mij. Onrecht en kwaad gedijen, willekeur regeert. Als de Polen, de Italianen, de Duitsers en zelfs de Fransen worden geknecht, waar krijgt de vrijheid dan nog een kans?

Soms bekruipt mij de angst dat deze toestand in Duitsland al te lang zal duren. Niet te lang voor mij persoonlijk, want voor mij heeft succes geen belang meer. Ik red mij wel. Ik heb als knaap de Franse Revolutie meegemaakt, als grijsaard de Duitse – wat wil ik nog meer?

Die troost kan niemand mij ontnemen: ik heb met volle teugen de lucht van de Vrijheid ingeademd en haar helende kracht mogen ­ondervinden. Dat was de afgelopen zomer; elke ochtend ontwaakte ik met dat gevoel van ­vrijheid: geen bevoegd gezag, geen politie, geen miezerige bonje – ieder mens gold voor zichzelf, ­ieder zei en deed waarvoor hij stond, en hoe fatsoenlijk, hoe eerlijk en vreugdevol verliep dat alles! Ik heb het ten volle meegemaakt en dank God er nog dagelijks voor!

De Staatsanzeiger verkondigt vandaag de nieuwe wetten. Wat we van dit ministerie konden verwachten, viel te voorzien. De wetten knevelen de vrijheid en smaken naar het Strafboek.

Twee mijl rondom de verzamelde Kamers mag het volk niet meer bijeenkomen. Majesteitsschennis wordt streng bestraft.

Karl August Varnhagen von Ense (1785-1858), Duitse diplomaat. Ingekort fragment uit Journal einer Revolution. Franz Greno Verlag, 1986.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden