Dagboekfragment

Dagboekfragment: Marcherende rekruten oogsten hoongelach van oude rotten

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Paul Klee. Beeld Getty Images

Landshut (Beieren), 11 maart 1916

Op 11 maart ging ik met mijn koffer al vroeg naar het Bezirkskommandohof (München I). Tenminste was het stralend weer. Nadat we ons daar hadden gegroepeerd, volgde een lang rondhangen. Een goedige majoor wenste ons een voorspoedige reis. Kennelijk naar Landshut. En ik had er nog zo op aangedrongen dat ik in München kon blijven (de laatste keer in lange tijd dat ik er een eigen mening op na dacht te mogen houden).

Om 1 uur kwamen onderofficieren met geweren, die ons begeleidden naar het treinstation. Op straat onderweg volksfeest. Verwanten. Dochters. Tranen. Grappen. Op het station een speciale trein.

Om half 5 aankomst in Landshut. Ze laten ons langs de weg marcheren. Hoongelach van soldaten uit de ramen van een schoolgebouw. Langdurig afroepen van de namen. Passen ingenomen. Ingedeeld naar afdeling.

Een sergeant-majoor met een goeie kop ontvangt ons. Bij ons kwartier aangekomen, worden we in vijf korporaalsploegen ingedeeld. Bij invallende schemering betreden we eindelijk ons kwartier, een herberg met kegelbaan.

De vice-sergeant-majoor verontschuldigt zich voor het slechte verblijf. Een donkere stal, strozak naast strozak, op elke zak een brood. Smal pad tussen de strozakken. Enorme honger. Geen echt avondeten. De onderofficieren troosten ons: over een paar ­dagen mogen we buiten slapen.

Paul Klee (1879-1940), Zwitserse beeldend kunstenaar. Uit Tagebücher 1898-1918. Du Mont Schauberg, 1964.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.