Dagboek Friedrich Nietzsche

Dagboekfragment: kostschoolleerling Friedrich Nietzsche heeft heimwee

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Schulpforta, 10 augustus 1859

Opnieuw werd het uitzonderlijk warm en desondanks ging het schoolzwemmen niet door. Bij de middaglessen werd het drukkend warm. Eindelijk, om half zes, werd het geheel bewolkt. Spoedig begon het te rommelen, spoedig flitste de bliksem en sloeg de regen op de verdorde aarde.

Het onweer bleef zwak maar hield nog lang aan. Ook na het avondmaal regende het, zodat we allemaal in het schoolgebouw moesten blijven. Zo onaangenaam als deze avond na de hondsdagen had ik het nog niet meegemaakt. Ik verlangde naar Naumburg, naar mijn vrienden, met wie ik me in deze uren kon onderhouden, en hier had ik niemand!

De hele school leek uitgestorven en de invallende duisternis riep gelukkige herinneringen op aan de vakantiedagen. Kerstmis, o Kerstmis – hoe ver, hoe ver!

Vanochtend is het veel koeler, het ziet er regenachtig uit. Ik ben niet in een goede bui; ik verheug me op aanstaande zondag, maar de dagen gaan zo langzaam voorbij. Het is waar: sombere dagen veroorzaken sombere gedachten.

Ach, in mijn ziel ontwaakt een bitter herfstgevoel. Ik kan me een dag vorig jaar herinneren, toen ik nog in Naumburg was. Ik ging in mijn eentje wandelen bij de Marientor, de wind blies over de kale velden, de gele bladeren vielen en ik raakte doordrongen van het pijnlijke besef: de lente en de glorieuze zomer zijn voorbij! Voorgoed voorbij!

Friedrich Nietzsche (1844-1900), Duitse filosoof. Ingekort fragment uit Jugendschrifte 1854-1861. Uitgeverij Dtv.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden