Dagboek Hermann Bahr (1863-1934)

Dagboekfragment: Hoogste tijd voor een afrekening met Oostenrijk

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Operazangeres Bellschan von Mildenburg, Anna Bahr-Mildenburg en haar man schrijver Hermann Bahr. 1933 in Bad Gastein, Oostenrijk. Beeld Getty Images

Wenen, 28 november 1903

’s Middags wandelen met Daisy. Ze bevalt me, met haar nieuwsgierigheid, haar lenigheid, haar gevoeligheid en angst voor alles wat ze niet kent. Haar staartje kwispelt voortdurend. Als ik haar dwing rustig naast mij te lopen, siddert ze van de ingehouden, opgehoopte energie.

Onder het wandelen denk ik na over wat ik hier de afgelopen 12 jaar in Wenen heb gepresteerd en waarom de mensen zich zo verbitterd tegen mij hebben gekeerd. Ik heb volhard in mijn opvatting van kunst als de uiterste expressie van een in één extatisch ogenblik samengebald levensgevoel (zowel van het individu als van een hele natie).

En dat terwijl kunst, literatuur en het schone vóór mij in Oostenrijk altijd als een bijzaak zijn behandeld, een toegift of liefhebberij waarmee de burgerman zich in zijn vrije uurtjes verpoost. En ook als iets exotisch, waar ze in het buitenland eigenlijk veel beter in zijn dan wij en dat wij alleen maar zwakjes kunnen imiteren, volgens ons ‘vreemde’ regels.

Een en ander is historisch te onderbouwen met Josef, volgens wie onze literatuur ontstaat als echo van de Duitse klassieken, en Schreyvogel, bij wie ze een experiment is van enkelingen die indrukken uit Weimar verwerken. Grillparzer en Anzengruber hebben hier bij leven geen enkele invloed gehad.

Terwijl ik dit overdenk, komt het verlangen in mij op af te reizen naar Mytilini of Amalfi en daar, oog in oog met de blauwe zee, een ‘Afrekening met Oostenrijk’ te schrijven.

Hermann Bahr (1863-1934), Oostenrijkse schrijver en criticus. Ingekort fragment uit Prophet der Moderne. Böhlau Verlag, 1987.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden