DagboekHannah Cullwick (1833-1909)

Dagboekfragment: hoe de volant valt van een Victoriaanse petticoat

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Een vrouw doet thuis de was, steendrukprent uit 1870. Beeld Bettmann Archive
Een vrouw doet thuis de was, steendrukprent uit 1870.Beeld Bettmann Archive

Londen, 28 september 1871

Stak het vuur in de keuken en de woonkamer aan en keerde de vloer. Bezemde de trap en klopte de matten. Heb me gewassen en ging ontbijten. Deed de afwas. Heb de hal gestoft en het koperwerk in de wc opgewreven. De lampen gepoetst en de voorraadkamer gebezemd. De planken van de provisiekast schoon­gemaakt en de ramen gelapt. Poetste de ­koperen kolen­kitten en -scheppen. Sjouwde de volle kolenkit naar de woonkamer.

Had om half 2 het middagmaal klaar. Afgeruimd en Clara ­geholpen met miss Margarets ­petticoat, liet haar zien hoe de ­volant moet vallen. Op mijn knieën de haard en de haardplaat gereinigd. De vloer gebezemd, het aanrecht schoongemaakt.

Door Clara’s naaiwerk heb ik tijd verspild, ze weet je altijd voor haar karretje te spannen. Ze is slordig, maar zo eerlijk en openhartig dat ik niet kwaad op haar kan worden. Toch zeg ik haar waar het op staat, want anders dan bij Emily ben ik niet bang voor haar driftbuien.

Ik wou dat ik net zo vrijgevochten was als Clara, dan zou ik vast beter in de smaak vallen bij M. Aan de andere kant: als ik echt op haar leek, zou hij vast zeggen dat ik te veel praat en dat ik niet zo’n brave slavin hoef te zijn. Dus misschien is alles juist wel goed zo.

Ik denk trouwens dat je die openhartigheid vanzelf wel kwijtraakt, als je maar lang genoeg in dienst bent.

Hannah Cullwick (1833-1909), ­Engelse dienstbode. Ingekort fragment uit The Diaries of Hannah Cullwick. Virago, 1984.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden