DagboekRanuccio Bianchi Bandinelli

Dagboekfragment: Hitler droomt weg in Florence

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Adolf Hitler en Benito Mussolini bezoeken het Museo Nazionale delle Terme en Galleria Borghese in Rome, begeleid door hun gids Bianchi Bandinelli, mei 1938. Beeld Ullstein/ Getty Images

Florence, 9 mei 1938

Ik heb de gewone trein genomen, voordat de speciale trein Hitler, Mussolini en hun gevolg naar Florence bracht. Op het traject Rome-Florence waren zelfs de hondenhokken fris geschilderd en behangen met spandoeken die de twee dictators bejubelden.

Toen Mussolini mij zag, riep hij: ‘Da ist unser Retter, der alles weiss.’ En inderdaad, ik wist alles, want inmiddels vertrouwd met de mentaliteit van de twee mannen, verzon ik alles wat ik niet wist. Dus toen we de de Ponte alle Grazie overstaken en Mussolini vroeg hoe diep de Arno was, antwoordde ik: ‘Eén meter vijfenzeventig.’ Omdat dat niet erg diep leek, zei ik : ‘Als het hoog staat, is dat vier of vijf meter’, wat toereikend werd geacht voor de aloude waardigheid van de rivier.

Intussen was Hitler afwezig, dromerig. Hij had gezegd dat niets hem méér aantrok dan Florence, dat hij beschouwde als ‘der Höhepunkt’ van zijn reis. Het was zijn kunstenaarsdroom.

In Florence moest de automobiel zich een weg banen door de ‘oceanische mensenmenigte’. De kreten raakten je hier letterlijk. Het was een fysieke ervaring, een elektrische massage die voor mij ook voelbaar was. Ik had de indruk dat dit elektriserende contact voor deze twee verslavend was geworden.

Ze konden niet meer zonder deze sensatie, die hen in stille vervoering bracht. Wellicht was dit de ware reden van hun avontuur.

Ranuccio Bianchi Bandinelli (1900-1975), Italiaanse archeoloog. Ingekort fragment uit Ontmoetingen in de onderwereld. Vertaling Els Naaijkens. Verloren, 2018.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden