dagboekfragment Nina d’Aubigny (1770-1847)

Dagboekfragment: de beroemde fabriek van Krefeld

Erik van den Berg deelt dagelijks een fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Krefeld, 12 september 1791

Toen ik opstond, maakte ik eerst toilet voor de hele dag. Vader kwam ons zeggen dat er Hollanders beneden waren, met wie we konden ontbijten. Een van hen heette mevrouw Angelkot uit Utrecht. Zij wilde ook de fabrieken van Von der Leyden zien. Maar alvorens er heen te gaan zagen we onze vroegere dienaar Giove Ammone, die van zijn paard stapte, komend van Moers.

Hij vergezelde ons naar de fabriek die terecht beroemd is. Zij voedt dagelijks 5.000 personen van wie de voornaamste arbeiders een dukaat per week verdienen.

De huizen zijn gebouwd als paleizen en bijna heel Krefeld behoort aan Von der Leyden. Ze gebruiken honderdduizend pond zijde die uit Oost-Indië en Italië komt. Een pond kost gewoonlijk negen daalders.  Al die zijde wordt gekleurd in tinten die gebruikt worden voor Von der Leydens stoffen.

Vervolgens is er een machine die door één enkel paard wordt aangedreven en die 23 molens aandrijft, die alle spoelen doen draaien om de zijden draad te verdubbelen. Het paard dat aan deze grote machine werkt heeft een zo zware taak dat het dit werk slechts anderhalf uur kan volhouden.

We zagen de fabricage van fluweel, dat zo duur is omdat het werk zo langzaam gaat; een arbeider kan één en een kwart el per dag maken. De koning van Pruisen was zo verrukt van deze fabriek dat hij de Von der Leydens allemaal tot geheimraad benoemde.

Nina d’Aubigny (1770-1847). Ingekort fragment uit Niet zo erg Hollands – Dagboek van een reis naar Nederland. Vertaling Heleen Metzelaar en E.R. d’Engelbronner. Verloren, 2001.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden